Το Moodle είναι ελεύθερο λογισμικό διαχείρισης μαθημάτων ή πιο απλά ένα πακέτο λογισμικού για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικών μαθημάτων μέσω Διαδικτύου, που προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης. Το Moodle διαθέτει μεγάλη ποικιλία εργαλείων για την υποστήριξη της μάθησης και της διδασκαλίας όπως διαχείριση πόρων (έγγραφα, μαθήματα, κτλ.) υποστήριξη αξιολόγησης (κουίζ, εργασίες κτλ) κ.α. Βασίζεται στην εποικοδομητική θεωρία της μάθησης και προσφέρει την ποικίλη προσέγγιση του εκπαιδευτικού υλικού μέσα από κείμενα, εικόνες και πολυμέσα, τον προσανατολισμό της διδασκαλίας στη δημιουργία περιεχομένου, την ενεργή στάση του μαθητή απέναντι στο εκπαιδευτικό υλικό, την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και την ανάπτυξη της συνεργατικότητας.

Ο εκπαιδευτικός με το moodle μπορεί να παρουσιάζει το μάθημα με ενδιαφέρον τρόπο, μπορεί να αναθέτει εργασίες στους μαθητές, μπορεί να σχεδιάζει και να θέτει ερωτήσεις τύπου «πολλαπλών επιλογών», «σωστό/λάθος» κτλ, στους μαθητές, να σχηματίζει ομάδες συζητήσεων, να προσθέτει εκπαιδευτικό υλικό κ.α. Παρακάτω θα παραθέσουμε ένα σχέδιο μαθήματος, με χρήση του moodle, από το Βιβλίο της Βιολογίας της Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου.

Σχέδιο Μαθήματος

ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΤΑΞΗ: Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική ώρα (45 λεπτά)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ:

Α. ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ:

α) Οι μαθητές να αναγνωρίσουν την έννοια της ενέργειας ως απαραίτητη προϋπόθεση της ζωής.

β) Να μπορούν να αιτιολογήσουν πώς ο άνθρωπος καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες, διαμέσου της αξιοποίησης της χημικής ενέργειας, την οποία προσλαμβάνει από τις ουσίες της τροφής.

γ) Να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα στα άβια αντικείμενα και τους ζωντανούς οργανισμούς ως προς τη διατήρηση της οργάνωσής τους.

δ) Να μπορούν να περιγράψουν πολλούς τρόπους με τους οποίους ο ανθρώπινος οργανισμός αξιοποιεί τη χημική ενέργεια που προσλαμβάνει μέσα από τις ουσίες των τροφών όπως π.χ. κίνηση, ανάπτυξη κ.τ.λ.

Β. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ:

α) Οι μαθητές να μπορούν να συζητούν μεταξύ τους (στο πλαίσιο της πλατφόρμας moodle), αναζητώντας τις σωστές απαντήσεις στα κουίζ που θα τεθούν.

β) Να μπορούν να αναπτύξουν ακόμη πιο πολύ τη δημιουργικότητά τους επιλέγοντας τις καλύτερες δυνατές απαντήσεις στα ερωτήματα που τέθηκαν.

γ) Να μπορούν να σχεδιάζουν ακόμη καλύτερα τα βήματα, που θα ακολουθήσουν ως προς την ανάλυση του μαθήματος, ακολουθώντας τις οδηγίες του διαχειριστή της πλατφόρμας moodle αλλά και συμμετέχοντας ακόμη πιο ενεργά στις συζητήσεις της εργαστηριακής ομάδας.

Γ. ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ:

α) Οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα σχετικά με τις κατάλληλες τροφές, τις οποίες θα πρέπει να καταναλώνουμε έτσι ώστε να έχουμε πιο αποτελεσματική χημική ενέργεια και συνακόλουθα και άλλες αποτελεσματικές μορφές ενέργειες, που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι.

β) Να παρακινηθούν έτσι ώστε να αξιοποιούν ακόμη καλύτερα τις διάφορες μορφές ενέργειας, τις οποίες χρησιμοποιούν οι άνθρωποι σε πολλές διαδικασίες της καθημερινότητάς μας.

Για να μπορέσουν οι μαθητές να οδηγούν σταδιακά στην κατάκτηση των παραπάνω διδακτικών στόχων, θα πρέπει μέσω της πλατφόρμας moodle να ενασχοληθούν με τις παρακάτω δραστηριότητες (μοιράζοντας το διδακτικό χρόνο, ανάλογα με τις επιμέρους δραστηριότητες, με τις οποίες θα ασχοληθούν):

Α. Η πρώτη δραστηριότητα με την οποία οι μαθητές θα μπορούσαν να ασχοληθούν είναι να συγγράψουν σε ένα κείμενο wiki, τις εναλλακτικές τους ιδέες για την ενέργεια, πώς δηλαδή την αντιλαμβάνονται ως έννοια. Διαμέσου της πλατφόρμας τηλεκπαίδευσης moodle, θα έρθουν έτσι στο φως, όλες οι εναλλακτικέ ιδέες των μαθητών για την ενέργεια, τους τρόπους αξιοποίησής της από τον άνθρωπο κ.τ.λ. Αυτή η δραστηριότητα θα έχει διάρκεια 15 λεπτών.

Β. Αφού οι μαθητές εκφράσουν τις εναλλακτικές ιδέες τους για την ενέργεια, ακολουθεί ένα μικρό βίντεο για την ενέργεια (3 λ.) και συζήτηση διαμέσου του moodle και με τις κατάλληλες παρεμβάσεις του εκπαιδευτικού – διαχειριστή moodle (ως προς το συγκεκριμένο μάθημα) οι μαθητές θα μπορέσουν σταδιακά να αναθεωρήσουν τις ιδέες που είχαν για την ενέργεια και να οδηγηθούν προοδευτικά σε μια πιο ξεκάθαρη άποψη για την έννοια της ενέργειας. Αυτή η δραστηριότητα θα έχει διάρκεια 7 λεπτά.

Γ. Με την κατάλληλη προσθήκη – παρέμβαση του εκπαιδευτικού, οι μαθητές, θα προσπαθήσουν να φτιάξουν δια μέσου της πλατφόρμας moodle ή και να επεξεργαστούν (εάν είναι έτοιμος από τον εκπαιδευτικό) έναν εννοιολογικό χάρτη, ο οποίος στη συγκεκριμένη περίπτωση, για το μάθημα «Άνθρωπος και ενέργεια», θα μπορούσε να είναι ο εξής:

Εννοιολογικός χάρτης για την αξιοποίηση της ενέργειας στον ανθρώπινο οργανισμό:

Οι μαθητές μπορούν να επεξεργαστούν τον παραπάνω εννοιολογικό χάρτη, ο οποίος περιέχει και αρκετές λέξεις – κλειδιά για το μάθημα αυτό και να οδηγηθούν σε μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την έννοια της ενέργειας. Η δραστηριότητα αυτή θα διαρκέσει 10 λεπτά.

Δ. Η επόμενη δραστηριότητα, η οποία θα οδηγήσει τους μαθητές σε μια ακόμη καλύτερη εικόνα για την ενέργεια, τις μορφές της, τους τρόπους αξιοποίησής της από τον άνθρωπο και την αποσαφήνιση και άλλων εννοιών είναι η χρήση ενός κουίζ, το οποίο θα μπορούσε να είναι το εξής:

Να επιλεχθεί η σωστή απάντηση (μια από τις τέσσερις) στις ερωτήσεις που ακολουθούν:

Η διεξαγωγή του παραπάνω κουίζ και η επεξεργασία του από τους μαθητές θα έχει διάρκεια 8 λεπτά και θα είναι πολύ αποτελεσματικό, στην αποσαφήνιση των ιδεών των μαθητών για την ενέργεια και τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωπος την αξιοποιεί, τις διάφορες μορφές της, τη χρησιμότητά της κ.τ.λ. για τον άνθρωπο για την ίδια τη ζωή.

Ε. Η τελευταία δραστηριότητα για το μάθημα «Άνθρωπος και ενέργεια» με χρήση του moodle, θα είναι ένα ακόμη κουίζ (διάρκειας 5 λεπτών), το οποίο θα έχει τη μορφή μιας σύντομης αξιολόγησης της όλης μαθησιακής διαδικασίας και θα είναι το εξής:

Να επιλέξεις τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις, βάζοντας Σωστό ή Λάθος στο κατάλληλο κουτάκι:

Με τη χρήση του παραπάνω κουίζ αξιολόγησης, οι μαθητές θα οδηγηθούν σε μια ακόμη καλύτερη αποσαφήνιση της έννοιας της ενέργεια αλλά και θα αποκτήσουν μια ακόμη καλύτερη εικόνα για την πολλαπλή χρησιμότητά της, σε όλες τις δραστηριότητες που επιτελούν οι άνθρωποι.