Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές θεωρίες, που επηρέασαν τον τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης των επιστημονικών προβλημάτων στο δυτικό κόσμο και όχι μόνο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Κάρολος Δαρβίνος, ανακαλύπτοντας και προτείνοντας το μηχανισμό της Εξέλιξης, δεν τροποποίησε μόνο τον τρόπο σκέψης των σύγχρονων βιοεπιστημόνων, αλλά επηρέασε σημαντικά και την αντίληψη του “μέσου ανθρώπου” για το περιβάλλον του (Mayr, 1999). Είναι γεγονός ότι η κατανόηση της θεωρίας της εξέλιξης μετατρέπει την επιστήμη της βιολογίας από μια στείρα περιγραφή φυτικών και ζωικών οργανισμών, με ασύνδετη ανάπτυξη των επιμέρους κλάδων της Φυσιολογίας, Εμβρυολογίας κλπ., σε μια σύνθετη επιστήμη. Εν συνεχεία ο Stephen Jay Gould (1999) παρατηρεί ότι «η εκπαίδευση στη Βιολογία, χωρίς την κεντρική έννοια της Εξέλιξης, είναι κάτι σαν την εκπαίδευση στη Χημεία χωρίς τον περιοδικό πίνακα…». Είναι λοιπόν κάτι σαν ο θεμέλιος λίθος της σύγχρονης βιολογίας (American Association for the Advancement of Science, 1989; National Association of Biology Teachers, 1995; National Research Council, 1985; Moore, 2000; Nelson & Skehan, 2000; Rutledge & Warden, 1999). Τέλος, στη διακήρυξη των ελλήνων βιοεπιστημόνων και εκπαιδευτικών (ΒΗΜΑ, 20/08/2006 σ. Α24) καταγράφονται τα εξής: “Χωρίς τη διδασκαλία της Εξέλιξης οι μαθητές μας δε στερούνται της γνώσης ενός εξειδικευμένου κεφαλαίου της Βιολογίας, αλλά της δυνατότητας να κατανοήσουν τα μεγάλα θέματα υγείας και περιβάλλοντος που καθημερινά καταγράφει η τρέχουσα παγκοσμια επικαιρότητα”.
Όλα τα ανωτέρω λοιπόν φαίνεται να συνηγορούν υπέρ της ένταξης της εξελικτικής θεωρίας στα αναλυτικά προγράμματα σπουδών των σχολείων και την εκτενή διδασκαλία της στο μαθητικό πληθυσμό όλων των χωρών που επιθυμούν τη μόρφωση και κατάρτιση των μαθητών/-τριών τους στις βιολογικές επιστήμες.
Δυστυχώς η ελληνική πραγματικότητα απέχει μακράν απο τα ανωτέρω. Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης σήμερα περιορίζεται στην ύλη της τρίτης τάξης του Γυμνασίου. Θα μπορούσε βέβαια κι αυτό απο μόνο του να θεωρηθεί μεγάλη νίκη, αν λάβουμε υπόψη τί συμβαίνει σε άλλες χώρες, αλλά και τι συνέβαινε και στη δική μας λίγα χρόνια πρίν, αλλά δυστυχώς δεν είναι. Σχετική έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2000 σε συνολικά 12 διαφορετικά σχολεία, αποκαλύπτει πως τα παιδιά μας τελειώνοντας την υποχρεωτική εκπαίδευση, δεν έχουν πλήρη αντίληψη βασικών σημείων της θεωρίας, με ότι αυτό και αν συνεπάγεται για τη δική τους μετέπειτα “εξέλιξη” σε ενεργούς πολίτες. Το σχετικό άρθρο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην πιθανολογούμενη ασυμβατότητα της εξελικτικής θεωρίας με τη χριστιανική υπόσταση της ελληνικής κοινωνίας. Σε καμία περίπτωση όμως δε θα πρέπει να αγνοήσουμε και τους επιεικώς ακατάλληλους εκπαιδευτικούς, που συχνά καλούνται να διδάξουν το μάθημα της βιολογίας. Ακολούθως παρατίθεται το εν λόγο άρθρο.
[yasr_overall_rating size=”medium”]
Πολύ καλή ανάρτηση. Επειδή έχω ασχοληθεί με το θέμα, έχω άποψη, και θα συμφωνήσω κυρίως με το τελευταίο “δε θα πρέπει να αγνοήσουμε και τους επιεικώς ακατάλληλους εκπαιδευτικούς, που συχνά καλούνται να διδάξουν το μάθημα της βιολογίας”. Η έρευνα της Λουκίας που αναφέρεις, έχει γίνει πολύ παλιά, από το 2009 γενικά υπάρχει μία αλλαγή και στροφή αρκετά σημαντική. Επίσης διαφωνώ με την επίκληση των κεφαλαίων, καθώς αν κάποιος θέλει να διδάξει εξέλιξη μπορεί σε πολλές και διαφορετικές ενότητες να μιλήσει για αυτή. Αν θες ρίξε μία ματιά στο https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-90939-4_11 όπου παρουσιάζουμε, νομίζω, την πιο πλήρη εικόνα σχετικά με το πρόβλημα στην Ελλάδα.