Άλλη μια μέρα που θα συνδέσουμε εδώ στο BiOTsphere σε ένα άρθρο τη ζωή ως βιολογικό φαινόμενο και τη ζωή ως εμπειρία.

Όπως ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ένα πολύπλοκο βιολογικό σύστημα, έτσι και η καθημερινότητά μας είναι ένα σύστημα συνηθειών, συμπεριφορών και εμπειριών. Ο τρόπος ζωής δεν είναι απλώς μια αφαίρεση. Είναι η βιολογική μας πραγματικότητα σε δράση!

Στη βιολογία μελετάμε:

• πώς λειτουργεί το σώμα
• πώς ρυθμίζονται τα συστήματα
• πώς επιδρούν εξωτερικοί και εσωτερικοί παράγοντες
• πώς η ομοιόσταση διαταράσσεται ή υποστηρίζεται, ανάλογα με τις συνήθειές μας

Στην εργοθεραπεία εξετάζουμε:

• πώς οι συνήθειες διαμορφώνουν τη συμμετοχή
• πώς η καθημερινή ζωή επηρεάζει τη λειτουργικότητα
• πώς η υγεία και η ποιότητα ζωής συνδέονται με το “πράττειν”
• πώς οι επιλογές μας οδηγούν σε ενδυνάμωση ή περιορισμό

Στο σημείο όπου αυτά τα δύο τέμνονται, η κατανόηση του σώματος γίνεται εφαλτήριο για συνειδητές επιλογές ζωής.

Για αυτό το λόγο σήμερα θα εξετάσουμε παρέα μια μελέτη περίπτωσης με θέμα τον τρόπο ζωής, τις επιλογές μας και το πώς αυτές επηρεάζουν την σωματική και ψυχική μας υγεία. Αυτή μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε, εμείς ως μονάδες είτε ως εκπαιδευτικοί μαζί με τους μαθητές μας, ως αφετηρία για να:

• ενεργοποιήσουμε τις προϋπάρχουσες γνώσεις μας γύρω από το τι επηρεάζει τον οργανισμό μας
• εξερευνήσουμε πιθανές αιτίες και συνέπειες για το τι μπορεί να μας κάνει να μην νιώθουμε καλά
• εξηγήσουμε ποιες βιολογικές επιδράσεις έχουν οι συνήθειές μας στο σώμα μας
• επεξεργαστούμε πιθανές λύσεις που θα μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα
• εξετάσουμε μέσα από δραστηριότητες τους εαυτούς μας πάνω στις νέες πληροφορίες που αποκτήσαμε

Με άλλα λόγια, καλούμαστε να “μεταφράσουμε” τις βιολογικές έννοιες σε πράξεις καθημερινής ζωής*.

Ας δούμε λοιπόν την ιστορία της Μαρίας, μιας έφηβης με ανθυγιεινές συνήθειες: κακή διατροφή, έλλειψη άσκησης, αϋπνία, κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

*Να σημειωθεί πως η διαδικασία παρουσίασης της περίπτωσης της Μαρίας ακολουθεί μια διδακτική προσέγγιση βασισμένη στο μοντέλο διδασκαλίας 5Ε (Ενεργοποίηση, Εξερεύνηση, Εξήγηση, Επεξεργασία, Εξέταση). Αυτό θα διευκολύνει και εμάς στη μελέτη της, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα και μια διδακτική πρόταση για το πως μπορούμε να παρουσιάσουμε οποιοδήποτε θέμα Βιολογίας στους μαθητές και στα παιδιά μας. Ελπίζω να σας φανεί χρήσιμο!

Κατεβάστε το παρακάτω αρχείο για να μάθετε περισσότερα για τη Μαρία:

Λίγα λόγια για το μοντέλο 5Ε – γιατί το επιλέξαμε:

Το μοντέλο 5Ε ανήκει στα μοντέλα διερευνητικής διδασκαλίας και χρησιμοποιείται για τον σχεδιασμό μαθησιακών εμπειριών που προάγουν την ενεργή συμμετοχή των μαθητών. Είναι, δηλαδή, ένα διδακτικό μοντέλο που βασίζεται στη διερευνητική μάθηση και χρησιμοποιείται ευρέως στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών.

Με αυτή τη βάση κατανοούμε ότι η εκπαίδευση για έναν υγιή τρόπο ζωής δεν μπορεί να είναι παθητική. Πρέπει να είναι:

• βιωματική
• με τις δραστηριότητες στο επίκεντρο (δραστηριοκεντρική)
• συνδεδεμένη με την προσωπική εμπειρία
• δομημένη μέσα από συμμετοχή

Το μοντέλο 5Ε ενισχύει αυτήν ακριβώς τη διαδικασία: οι αποδέκτες δρουν, επεξεργάζονται, εξηγούν, δημιουργούν, για να οδηγηθούν στην ανακάλυψη της γνώσης.

Κλείνοντας, η μελέτη του τρόπου ζωής και η κατανόηση του πώς οι επιλογές μας επηρεάζουν την υγεία μας, αποτελούν θεμέλιο για τη βιολογία, αλλά και για την εργοθεραπεία.

Αν θέλετε γράψτε μου στα σχόλια ή στο email μου τις σκέψεις σας για τη μελέτη περίπτωσης της Μαρίας σύμφωνα με τις δραστηριότητες που προτείνονται στο αρχείο και τι θα προτείνατε για εκείνη, ώστε να ξεκινήσει μια εποικοδομητική συζήτηση!

Το ταξίδι συνεχίζεται και κάθε νέο άρθρο θα αποτελεί ένα ακόμα βήμα σε αυτή την όμορφη σύμπλεξη ζωής και πράξης, βιολογίας και εμπλοκής, επιστήμης και εμπειρίας.