Βιογεωχημικοί Κύκλοι – Μοντέλο 5Ε

Βιογεωχημικοί Κύκλοι – Μοντέλο 5Ε

Το μοντέλο 5Ε αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο μοντέλο διδασκαλίας κατά το οποίο, η παρουσίαση ενός θέματος χωρίζεται σε πέντε βασικά βήματα. Ως μέσο διδασκαλίας χρησιμοποιούνται τα φύλλα εργασίας που στοχεύουν στην πρόκληση του ενδιαφέροντος των μαθητών, την ενεργοποίησή τους και την επεξεργασία των προϋπαρχουσών και νέων γνώσεών τους. Με βάση λοιπόν το μοντέλο 5Ε, η παράδοση του κεφαλαίου 2.3 του βιβλίου της Γενικής Βιολογίας της 3ης λυκείου με τίτλο «Βιογεωχημικοί κύκλοι» έχει ως εξής:

Το πρώτο βήμα αφορά την εμπλοκή και στοχεύει στην πρόσβαση των μαθητών στις ήδη υπάρχουσες γνώσεις τους για τους βιογεωχημικούς κύκλους. Ο καθηγητής μπορεί να κάνει ερωτήσεις όπως:

  • Τι είναι οι βιογεωχημικοί κύκλοι και πως διεκπεραιώνονται;
  • Ποια είναι τα σημαντικότερα στοιχεία της βιόσφαιρας; Είναι απεριόριστα στον πλανήτη μας;
  • Αναφέρετε στοιχεία που ανακυκλώνονται μέσω των βιογεωχημικών κύκλων.

Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιο βίντεο ή να κάνει κάποια επίδειξη ώστε να διεγείρει το ενδιαφέρον των μαθητών και να μπορέσει μετέπειτα, να προχωρήσει σε νέες έννοιες.

Στο δεύτερο βήμα της εξερεύνησης ο καθηγητής ενθαρρύνει την ελεύθερη σκέψη των μαθητών και τους βάζει σε προβληματισμό. Τους παραθέτει απλά ερωτήματα με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και το διάλογο, ώστε να γίνει σύνδεση των ήδη υπαρχουσών γνώσεων με νέες.

  • Από που έρχεται το νερό που πίνουμε;
  • Πως επιστρέφει στην ατμόσφαιρα;

Στη συνέχεια, στο βήμα της εξήγησης, οι μαθητές επεξηγούν τα ερωτήματα του θέματος ενεργοποιώντας την κριτική τους σκέψη, υπό την καθοδήγηση τους καθηγητή. Ο καθηγητής διορθώνει τυχόν παρανοήσεις και εισάγει νέες έννοιες που ενδεχομένως επεξηγούν τα ερωτήματα, όπως:

  • Το νερό στο υπέδαφος.
  • Η διαπνοή των φυτών.
  • Η επιφανειακή απορροή.

Στο 4ο βήμα της επεξεργασίας, ο καθηγητής διαπιστώνει κατά πόσο έχει γίνει κατανοητή η εμβάθυνση επί του θέματος προτρέποντας τους μαθητές να εφαρμόσουν τις νέες τους γνώσεις. Αυτό μπορεί να συμβεί θέτοντας στοχευμένες ερωτήσεις όπως:

  • Τι θα συμβεί στον κύκλο του αζώτου αν για κάποιο λόγο τα απονιτροποιητικά βακτήρια εκλείψουν;
  • Τι θα συμβεί στον κύκλο του άνθρακα αν σε κάποιο απομονωμένο οικοσύστημα καταστραφούν όλοι οι παραγωγοί οργανισμοί;

Τέλος, στο βήμα της εκτίμησης, αξιολογείται κατά πόσο έγιναν κατανοητοί οι νέοι όροι που εισάχθηκαν. Η εκτίμηση μπορεί να γίνει με τη μορφή κάποιου τεστ του τύπου Σωστό – Λάθος ή με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Στόχος δεν είναι ο υψηλός βαθμός στο τεστ, αλλά να διαπιστωθεί αν έγιναν κατανοητές οι έννοιεις που παρουσιάστηκαν στα υπόλοιπα 4 βήματα.

Ερωτήσεις Σωστό – Λάθος:

  1. Η γη δέχεται απεριόριστα ποσά ύλης από το διάστημα.
  2. Το άζωτο είναι το χημικό στοιχείο με βάση το οποίο δομούνται όλες οι οργανικές ενώσεις και συνεπώς όλα τα βιολογικά μακρομόρια.
  3. Αζωτοδέσμευση ονομάζεται η διαδικασία εισαγωγής του ατμοσφαιρικού αζώτου στις τροφικές αλυσίδες των οικοσυστημάτων

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής:

Στον κύκλο του άνθρακα συμμετέχουν:

  • Μόνο οι παραγωγοί
  • Μόνο οι καταναλωτές
  • Μόνο οι αποικοδομητές
  • Όλα τα παραπάνω

Κατά την ατμοσφαιρική αζωτοδέσμευση, η απαραίτητη ενέργεια προσφέρεται από:

  • Τον ήλιο
  • Τις ηλεκτρικές εκκενώσεις (αστραπές, κεραυνοί)
  • Την αιολική ενέργεια

4 responses to “Βιογεωχημικοί Κύκλοι – Μοντέλο 5Ε”

  1. Ο/Η Βασίλης Ευριπιώτης λέει:

    Εξαιρετική δουλειά, Λεωνίδα. Ενθουσιάστηκα!

  2. Ο/Η lpits λέει:

    πολύ καλή συγγραφή και πολύ ενδιαφέρον

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *