Όλοι όσοι θέλουν να ασχοληθούν ή ασχολούνται με την εκπαίδευση έχουν ακούσει ή χρησιμοποιήσει (κάποιες φορές και χωρίς να το καταλάβουν) το Moodle. Το Moodle είναι ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα σχεδιασμένο από εκπαιδευτικούς πάνω σε συγκεκριμένες παιδαγωγικές αρχές, κυρίως την εποικοδομητική μάθηση. Η εγκατάσταση και η συντήρηση του είναι μηδενικού κόστους και οι εφαρμογές που προσφέρει είναι σίγουρα πολλές. Οι περισσότεροι έχετε δει την πλατφόρμα του Photoshop και τις άπειρες λειτουργίες που έχει στους πίνακες γύρω γύρω και στην αρχή κανείς δεν χρησιμοποιεί εύκολα ή σωστά το Photoshop. Αντίστοιχα το Moodle, στην αρχή είναι πολύπλοκο, θέλει εξάσκηση, αλλά άπαξ και μάθεις τις βασικές εφαρμογές η συνέχεια είναι εύκολη.
Εξασκήθηκα στο Moodle δημιουργώντας ένα μάθημα βασισμένο στο κεφάλαιο 4 της Βιολογίας Β’ Γυμνασίου, ενότητα 4.2 “Ασθένειες” (ξέρω τι σκέφτεστε, πολύ πρωτότυπο που διάλεξες τις ασθένειες εν καιρώ πανδημίας, δεν θα διαφωνήσω μαζί σας). Δημιούργησα 4 διδακτικούς στόχους και προσπάθησα να τους πετύχω δίνοντας υλικό, κουίζ και δημιουργικές εργασίες.
Το μάθημα ξεκινάει με μια προτροπή από δικής μου πλευράς, να έχουν κάνει οι μαθητές έστω και μια ανάγνωση την ενότητα από το βιβλίο, πάντα βοηθάει να έχεις μια γενική ιδέα του μαθήματος πριν ξεκινήσεις. Στην συνέχεια αναφέρονται οι διδακτικοί στόχοι του μαθήματος, λύνω δηλαδή την απορία των μαθητών: “Και γιατί με νοιάζουν εμένα οι ασθένειες;”
Ξεκινάμε με την εισαγωγή, όπου δίνονται ιστορικά στοιχεία για τον Κοχ και πώς παραλίγο να εξοντώσει την ανθρωπότητα σε μορφή κειμένου, συνεχίζω με ένα γλωσσάριο των βασικών όρων που πρέπει να γνωρίζουν οι μαθητές για να έχουμε έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας και τέλος τους βάζω ένα πολύ εύκολο και γρήγορο κουίζ αντιστοίχισης που αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν την ομοιόσταση μας.
Σε αυτό το σημείο να επισημάνω πώς είναι πολύ σημαντικό να δίνει ο καθηγητής του Moodle ακριβείς οδηγίες για το τί πρέπει να κάνει ο μαθητής με το κάθε αρχείο που του δώσαμε. Ακόμα και σε ποιο Link να πατήσει, μέχρι ποιο σημείο να δει σε ένα βίντεο και πώς να υποβάλει τις απαντήσεις του σε ένα τεστ, όλα αυτά πρέπει να αναγράφονται στην περιγραφή της κάθε ενότητας.
Στην επόμενη ενότητα ανέλυσα τους τρόπους μετάδοσης των ασθενειών και αφήνω τους μαθητές να συζητήσουν μεταξύ τους σε ένα φόρουμ για το ποιο επάγγελμα θεωρούν πιο “επικίνδυνο” όσον αφορά την έκθεση σε παθογόνους μικροοργανισμούς. Συνεχίζω με μια εργασία όπου ουσιαστικά είναι και ο 1ος διδακτικός μου στόχος, να κατανοήσουν οι μαθητές ότι οι πανδημίες είναι κάτι που μπορεί να ξάνα εμφανιστεί και τους ζητάω να συσχετίσουν τις κτηνοτροφικές μονάδες με πανδημίες του παρελθόντος. Τέλος, θα κάνουν μια απλή άσκηση από το Φωτόδεντρο, όπου επιλέγουν την σωστή απάντηση σε ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών.
Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να προσέξει ο καθηγητής που σχεδιάζει το Moodle είναι να λέει στους μαθητές συγκεκριμένους χρόνους για τα κουίζ και να θέτει προθεσμίες για τις εργασίες. Μέσα από την εφαρμογή του ημερολογίου μπορεί και να ορίσει πότε ποιοι μαθητές ή ομάδες μπορούν να συνδεθούν ταυτόχρονα για να δουλέψουν μια εργασία ή να συζητήσουν στο φόρουμ.
Συνεχίζουμε με τους πρωταγωνιστές του μαθήματος, τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Αρχικά ορίζω ένα ερωτηματολόγιο για τους μαθητές για να είναι πιο ενδιαφέρουσα η ροή του μαθήματος. Ακολουθεί υλικό που πρέπει να διαβάσουν, ύστερα ένα κουίζ σωστού-λάθους για τους μικροοργανισμούς έτσι ώστε να μην κολλήσουν αν στο σχολείο χρειαστεί να απαντήσουν σε τέτοιες ερωτήσεις και τέλος μια εργασία, όπου είναι και ο 2ος διδακτικός μου στόχος, να ερευνήσουν οι μαθητές μόνοι τους την ιστορία των πανδημιών και μέσα από μια εργασία και όχι στείρα αποστήθιση, να μάθουν να κατατάσσουν τους παθογόνους στις σωστές κατηγορίες.
Η επόμενη ενότητα είναι συνδυαστική και περιλαμβάνει ένα κουίζ με πολλούς τρόπους εξέτασης (Σωστό-Λάθος, αντιστοίχιση, πολλαπλής επιλογής, ενδείξεις πάνω σε εικόνα) με στόχο να είναι-όπως προανέφερα-εξοικειωμένοι οι μαθητές στις σχολικές εξετάσεις. Πέραν αυτού, οι μαθητές καλούνται να παίξουν ένα παιχνίδι το οποίο είναι σχεδιασμένο από το CDC της Αμερικής και λέγεται “Solve the Outbreak“. Εδώ είναι και ο 3ος διδακτικός μου στόχος, να καταλάβουν οι μαθητές το πόσο πολυπαραγοντική είναι μια πανδημία (ή επιδημία). Ακολουθεί συζήτηση σε φόρουμ για την υπόθεση που έλυσαν. Στην συνέχεια τους δίνω ένα άρθρο από το Khan Academy σχετικά με την Βουβωνική Πανώλη όπου αναφέρονται οι κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Αυτός είναι και ο 4ος διδακτικός μου στόχος, και τους ζητάω στο φόρουμ να συγκρίνουν αυτές τις επιπτώσεις με την πανδημία του Covid-19 που διανύουμε σήμερα.
Φτάνοντας στο τέλος και ευχόμενη οι μαθητές να μην μισούν την Μικροβιολογία (ή εμένα) τους δίνω έξτρα υλικό, από βίντεο, προτεινόμενα βιβλία, επιτραπέζια ακόμα και insta λογαριασμούς για να φύγουν με μια ευχάριστη αίσθηση από το μάθημα.
Το Moodle είναι μια πλατφόρμα ασύγχρονης εκπαίδευσης (μπορεί να γίνει και σύγχρονης) και προσωπικά για εμένα είναι και από τους καλύτερους τρόπους εκπαίδευσης. Σίγουρα τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την άμεση αλληλεπίδραση ενός μαθητή με τον δάσκαλο και τους συμμαθητές του, αλλά για κάποια παιδιά που είναι πιο εσωστρεφή, που δεν τους έρχονται αμέσως οι ερωτήσεις που θέλουν να κάνουν στο μάθημα ή ντρέπονται να τις εκφράσουν, για τα παιδιά που ίσως χρειάζεται να επαναλάβουν το ίδιο τεστ 2-3 φορές, που διαβάζουν πιο αργά ή που δεν πιστεύουν πως τους ενδιαφέρει το μάθημα, το Moodle μπορεί και να τους αλλάξει την γνώμη. Έμαθα να διαβάζω όταν έκατσα μόνη μου και προσπάθησα να μάθω μια Χ ύλη στο πανεπιστήμιο, και αυτό το κατάφερα με πλατφόρμες ασύγχρονης εκπαίδευσης. Αν βοηθήσω κάποια παιδιά να μάθουν να διαβάζουν με τον δικό τους, μοναδικό τρόπο από πιο νωρίς, θεωρώ πώς θα έχω βελτιώσει απείρως την σχολική τους (και μετέπειτα) εμπειρία.
Πηγές εικόνων:
Google image search (μόνο η χαρακτηριστική εικόνα του άρθρου)