«Με εμπιστεύεσαι;», «Πρέπει να με εμπιστευτείς», «Σε εμπιστεύομαι!».

Αυτές είναι μερικές από τις αμέτρητες φράσεις που παρουσιάζονται άμεσα με λόγια ή έμμεσα με πράξεις και στις οποίες χρησιμοποιείται η έννοια της εμπιστοσύνης. Η εμπιστοσύνη έχει μια σταθερή και διαχρονική έννοια σε όλες τις κοινωνίες και τους πολιτισμούς και προωθεί την πράξη της συνεργασίας. Η αξία της εμπιστοσύνης μπορεί να γεννήθηκε την ίδια στιγμή με τους ανθρώπους ή υπήρχε από πριν, αλλά σίγουρα υπάρχει μέχρι σήμερα, εκατομμύρια χρόνια αργότερα.

Στο βιβλίο της Γένεσης προβάλλεται πιθανώς για πρώτη φορά η έννοια της εμπιστοσύνης: «Πήρε, λοιπόν, ο Κύριος ο Θεός τον άνθρωπο και τον έβαλε μέσα στον κήπο της Εδέμ για να τον καλλιεργεί και να τον προσέχει. Του έδωσε αυτήν την εντολή: «Απ’ όλα τα δέντρα του κήπου μπορείς να τρως. {…}» [Γένεση 2:15-17]. Ο άνθρωπος παρουσιάζεται ως τυφλά εμπιστευμένος από τον Δημιουργό του, καθώς ο Θεός ανοίγει τις πόρτες του σπιτιού Του. Με αυτόν τον τρόπο εκφράζεται η ανιδιοτελής προσφορά του Κυρίου, καθώς δεν αποκτά κανένα υλικό όφελος από το δημιούργημά Του, εκτός από την ηθική ικανοποίηση ότι έχτισε κάτι μοναδικό, ανεπανάληπτο και έλλογο, αφού ο άνθρωπος είχε ικανότητα σκέψης και αντίληψης. Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο και το δικαίωμα να καλλιεργεί το σπίτι Του, με το καθήκον να το φροντίζει. Αυτό έδωσε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να λάβει τα απαραίτητα υλικά για την επιβίωσή του. Επομένως, ο Κύριος εμπιστεύτηκε στον άνθρωπο όλα όσα δημιουργούσε τόσον καιρό, χωρίς να τον αμφισβητεί ή να τον φοβάται.

Σήμερα, όμως, ένα τέτοιο ποσοστό εμπιστοσύνης φαίνεται απίστευτο για τις εγωκεντρικές και εγωιστικές κοινωνίες στις οποίες ζούμε. Φυσικά υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου μπορούμε να δούμε ένα μικρό ποσοστό εμπιστοσύνης. Το ένα είναι το γεγονός ότι ζούμε σε μια Δημοκρατική χώρα και ως εκ τούτου εμπιστευόμαστε κάποιους να μας κυβερνήσουν. Ομοίως, μας εμπιστεύονται δίνοντάς μας ελευθερία πράξης και βούλησης. Κυριαρχεί όμως ο φόβος όλων των συνανθρώπων, ανεξάρτητα από το αν είναι γείτονες, φίλοι ή συγγενείς. Αν υπήρχε μεγαλύτερος βαθμός εμπιστοσύνης στις σημερινές χώρες, η αλληλεγγύη θα αυξανόταν και ένα κύμα αγάπης και συμπόνιας θα εξαπλωνόταν, περιορίζοντας την πρωτοκαθεδρία λίγων πλουσίων και υψηλόβαθμων ανθρώπων και εξυψώνοντας τους κατώτερους. Ίσως, έτσι, η ανάπτυξη της κοινωνίας να ήταν πιο θεμελιώδης, βασισμένη στο σύνολο και όχι στο άτομο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η αρχική έννοια της πλήρους εμπιστοσύνης θα μπορούσε να υπάρχει ακόμα και σήμερα, χωρίς να έχει αλλοιωθεί για να καλύψει ανάξιες πράξεις, όπως το ψέμα και η υποκρισία.

Αν και σήμερα η έννοια της εμπιστοσύνης γίνεται αντιληπτή σε μερικές στενές σχέσεις, σίγουρα δεν υπάρχει μεταξύ ανθρώπου και συνανθρώπου. Ο Θεός δίδαξε την ανιδιοτελή πλευρά της εμπιστοσύνης, την οποία βίωσε ο άνθρωπος, ωστόσο, απρόθυμα απομακρυνόμαστε από τον συνάνθρωπό μας, άρα και τον Κύριο. Αυτή η στάση πρέπει να αλλάξει. Μπορεί πραγματικά να αλλάξει, ξεκινώντας και αναδιανέμοντας σταδιακά σε «7 ημέρες» το τίποτα που έχουμε σε έναν νέο και αξιόπιστο κόσμο.

Ιχθυόσκαλα Πρέβεζας, Αμβρακικός Κόλπος – Εκτατική μέθοδος

Στην επίσκεψη αυτή είχαμε την ευκαιρία να ανέβουμε σε πλωτούς κλωβούς στη θάλασσα για τσιπούρα, λαβράκι, μυτάκι και κρανιό. Για να συμβεί αυτό, επιβιβαστήκαμε σε σκάφος το οποίο μας μετέφερε 200m μέσα στη θάλασσα στο οποίο παραμείναμε για λίγα λεπτά προτού αποβιβαστούμε και περπατήσουμε στους διαδρόμους γύρω από τους κλωβούς. Τα μικρά ιχθύδια ζυγίζουν 2-5 γραμμάρια και παραμένουν σε μικρούς κλωβούς με δίχτυα με μικρή διάμετρο για 2-4 μήνες, έως ότου ζυγίζουν 20-40 γραμμάρια, κι έπειτα μεταφέρονται σε μεγαλύτερους κλωβούς. Το τελικό βάρος είναι άνω του ενός κιλού και επιτυγχάνεται εντός 15-16 μηνών. Όταν τα ψάρια είναι έτοιμα για εμπόριο μεταφέρονται άμεσα στην ξηρά σε κλειστό χώρο με ψυγεία και πάγο ώστε να πακεταριστούν. Η διαδικασία αυτή θέλει προσοχή καθώς αν μεταφερθούν πολλά ψάρια, συνήθως άνω των 2 τόνων, είναι δύσκολη η άμεση συσκευασία τους με αποτέλεσμα περιμένοντας να χάνουν μυϊκό ιστό.

Τον χειμώνα οι χαμηλές θερμοκρασίες ελαττώνουν τον μεταβολισμό των ψαριών με αποτέλεσμα να μη χρειάζονται όση τροφή χρειάζονται το καλοκαίρι κατά το οποίο τα νεαρά τρώνε 3 με 4 φορές την ημέρα ενώ τα μεγάλα μία. Η τροφή γενικά έχει ακριβύνει αρκετά, με αύξηση περίπου 30% λόγω αύξησης της τιμής των πρώτων υλών, οπότε οι εργαζόμενοι προσπαθούν να μη γίνεται σπατάλη και να συμβαδίζει η τροφή με τις θερμοκρασίες και τη βιομάζα εντός του κλωβού. Για παράδειγμα το καλοκαίρι όπως μας ενημέρωσαν χρειάζεται περίπου 3,5 τόνους τροφή, 4 τσουβάλια (περίπου 100 κιλά) ανά κλωβό συγκριτικά με το 1 τσουβάλι που χρειάζεται τον χειμώνα. Η τροφή αυτή δίνεται μέσω ενός κανονιού που χειρίζεται κάποιος εργαζόμενος. Το κανόνι αυτό γεμίζεται διαρκώς με τροφή από τον εργαζόμενο με τη χρήση ενός φτυαριού και το κανόνι την εκτοξεύει εντός του κλωβού. Η λήξη ακολουθεί την παρατήρηση της θόλωσης του νερού, δηλαδή της συγκέντρωσης τροφής που δεν καταναλώνουν τα ψάρια. Ένα βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν στους πλωτούς κλωβούς είναι ο υπερτροφισμός του Αμβρακικού που οδηγεί στον πολλαπλασιασμό ορισμένων ζώων που για παράδειγμα προσκολλώνται πάνω στα δίχτυα, όπως τα μύδια. Το πρόβλημα αυτό λύνεται με συχνή βαφή των διχτυών ώστε να μην προσκολλώνται οργανισμοί και να οξυγονώνεται και να ανανεώνεται φυσιολογικά το νερό εντός του κλωβού. Επίσης, προκειμένου να προλαμβάνονται ασθένειες, επισκέπτεται τη μονάδα περίπου κάθε εβδομάδα ένας ιχθυοπαθολόγος. Ακόμη, άλλο πρόβλημα αποτελεί η επιδότηση από το κράτος η οποία αφορά μόνο νέα είδη και όχι η τσιπούρα και το λαβράκι, καθώς όπως μας ανέφεραν η παραγωγή των δύο αυτών ειδών έχει δυναμώσει και δεν προάγεται, ενώ χρειάζεται να δυναμώσουν οι παραγωγές άλλων ειδών. Τέλος, πρόβλημα αποτελούν και τα αρπακτικά πτηνά όπως οι κορμοράνοι τον χειμώνα, οι γλάροι, οι τσικνιάδες, αλλά και υδρόβια θηλαστικά και ερπετά όπως τα δελφίνια και οι χελώνες. Για την αποφυγή της θήρευσης των ζώων αυτών τοποθετούνται αντιαρπακτικά δίχτυα τόσο εκτός του νερού όσο και εντός του νερού γύρω από τα δίχτυα των κλωβών.

Εικόνες 1, 2, 3, 4: Πλωτοί κλωβοί στη θάλασσα του Αμβρακικού Κόλπου.

Εικόνα 5: Σκάφος με εργαζόμενο που χειρίζεται το κανονάκι που εκτοξεύει τροφή στα ψάρια.

Εικόνες 6, 7: Προβλήματα στους πλωτούς κλωβούς λόγω προσκόλλησης μυδιών.

Εικόνα 8: Ψάρια εντός των διχτυών των πλωτών κλωβών.

Εικόνα 9: Προθάλαμος που «περιμένουν» τα ψάρια για τη συσκευασία τους.

Εικόνες 10, 11: Δύο ψυγεία, το ένα για αποθήκευση των συσκευασμένων ψαριών και το άλλο γεμάτο πάγο.

Εικόνες 12, 13: Χώροι όπου ζυγίζονται και συσκευάζονται τα ψάρια.

Χιλιαδού (55χλμ. Νότια από τη Ναύπακτο) – Εντατική καλλιέργεια

Ο σταθμός που επισκεφτήκαμε ήταν πρώην εκκολαπτήρια με την ονομασία Νηρέας, ενώ σήμερα η ονομασία είναι Αδραμάρ. Έχει έκταση 52 στρέμματα, αποτελεί ιδιωτική χερσαία έκταση με ίδρυση το 1988 και απασχολεί περίπου 60 εργαζομένους, ιχθυολόγους, βιολόγους, γεωπόνους, ηλεκτρολόγους, ιχθυοπαθολόγους, κλπ. Έχει φιλοξενήσει 13 είδη καλλιεργούμενων ψαριών, τσιπούρα, λαβράκι, κρανιό, λυθρίνι, γλώσσα, κ.α., ενώ παράγει περίπου 50 εκατομμύρια ιχθύδια ανά έτος. Όπως όλοι οι σταθμοί, αποτελεί χώρο υγιεινής και, για τον λόγο αυτό, κατά την είσοδό μας απολυμάναμε τα παπούτσια μας και δεν αγγίζαμε επιφάνειες. Όσον αφορά την παροχή νερού, οι αγωγοί μεταφέρουν νερό στις χερσαίες εγκαταστάσεις, για περίπου 350m και δύο αγωγοί 800m στέλνουν το νερό στο ιχθυοστάσιο και μετά σε μία δεξαμενή 300m³. Το νερό επεξεργάζεται με φίλτρα προκειμένου όταν εξάγεται να είναι καθαρό από μεταβολικά προϊόντα και πρόσθετα θρεπτικά, ώστε να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον και οι τουριστικές περιοχές που βρίσκονται γύρω από τον σταθμό. Με βάση το τμήμα Υγείας και Προστασίας των Ψαριών, όταν εισέρχεται το νερό πρέπει να θερμαίνεται στους 18°C με τη βοήθεια θερμαντήρων (παλιά θερμαινόταν με καυστήρες) για να πραγματοποιείται η βέλτιστη ανάπτυξη των ιχθυδίων.

Ο σταθμός περιλαμβάνει και τμήμα γεννητόρων, με τους γεννήτορες να έχουν ελεγχόμενη ωοτοκία με πιο σημαντικό τον έλεγχο φωτός. Το φως επηρεάζει την αντίληψη των ψαριών με αποτέλεσμα να θεωρούν πως είναι διαφορετικός μήνας, για παράδειγμα τα λαβράκια να θεωρούν πως είναι Αύγουστος ενώ είναι Ιανουάριος, ώστε να πραγματοποιείται η γέννηση των αυγών τους. Επιπλέον, ο σταθμός περιλαμβάνει επωαστήριο και εκκολαπτήριο ιχθυδίων, φυτοπλαγκτού, ζωοπλαγκτού και αρτέμιας. Οι τρεις τελευταίοι οργανισμοί, το φυτοπλαγκτό, το ζωοπλαγκτό και οι αρτέμιες χρησιμοποιούνται για την παροχή ζωντανής τροφής, συνήθως πριν τον απογαλακτισμό, δηλαδή πριν την παροχή τεχνητής τροφής (συμπήκτων). Ο σταθμός αυτός περιλαμβάνει και τμήματα προπάχυνσης και πάχυνσης σε εξωτερικές δεξαμενές. Ο τελικός στόχος του σταθμού είναι η παραγωγή μεγάλου και ποιοτικά καλού τελικού προϊόντος.

Εικόνες 1 και 2: Δεξαμενές με προνυμφικά στάδια.

Εικόνα 3: Στη μέση της δεξαμενής παρατηρείται ένα δίχτυ από το οποίο διέρχονται μεταβολικά προϊόντα και περιττές ουσίες ή υπολείμματα τροφής αλλά όχι τα ιχθύδια. Ανάλογα το στάδιο του ιχθυδίου μεταβάλλεται και η διάμετρος των πόρων του διχτυού.

Εικόνα 4: Λεκιθοφόρες προνύμφες φαγκριού.

Εικόνα 5: Πρώτη ημέρα τροφή σε φαγκρί και η καταγραφή της τροφοληψίας στον πίνακα της εικόνας 6α.

Εικόνα 7: Λαβράκι 30 ημερών στο στάδιο απογαλακτισμού.

Εικόνα 8: Αυγά λαβρακιού.

Εικόνα 9: Αυγά φαγκριού. Είναι μικρότερα σε μέγεθος από του λαβρακιού.

Εικόνα 10: Παγοδεξαμενή με ελαττωμένη θερμοκρασία (εικόνα 11) για μείωση του μεταβολισμού της αρτέμιας.

Εικόνες 12, 13, 14: Καλλιέργεια φυτοπλαγκτού με τεχνητό λευκό φως εντός του σταθμού για τη χρήση του ως τροφή. Παρατηρούμε τα δύο είδη φυτοπλαγκτού, το πράσινο και το καφέ. Το χρώμα της καλλιέργειας διαφέρει ανάλογα την πυκνότητα/συγκέντρωση του φυτοπλαγκτού.

Εικόνα 15: Δεξαμενές εκκόλαψης και Εικόνα 16: Πίνακας ελέγχου των θερμοκρασιών.

Εικόνα 17: Δεξαμενές αρτέμιας.

Εικόνα 18: Δεξαμενές με γεννήτορες.

Εικόνα 19: Γεννήτορες-φαγκρί περίπου 8 κιλά.                Εικόνα 20: Γεννήτορες-λαβράκι.

Εικόνα 21: Συλλογή αυγών μέσω του διχτυού. Τα καλά αυγά επιπλέουν όταν διακοπεί η ροή του νερού που τα ανακατεύει προκειμένου να οξυγονώνονται διαρκώς.

Εικόνα 22: Παραμορφωμένο μαγιάτικο λόγω ακατάλληλων συνθηκών, συγκεκριμένα λόγω έλλειψης επαρκούς χώρου. Η καλλιέργειά του ήταν πειραματική και απέμειναν αυτά τα άτομα, ενώ 30 χιλιάδες πωλήθηκαν.

Εικόνα 23 και 24: Πάχυνση ιχθυδίων σε εξωτερικές δεξαμενές με στέγαστρο. Πραγματοποιείται συχνή διαλογή μεγεθών τόσο για τη μεταφορά τους στις δεξαμενές προπάχυνσης ή πάχυνσης όσο και για την πρόληψη επιθετικών συμπεριφορών μεγάλων προς μικρότερων ιχθυδίων.

Εικόνα 25: Οξυγόνωση του νερού στις δεξαμενές πάχυνσης. Επίσης, η τροφή ελέγχεται με σένσορα που βρίσκεται εντός του νερού προκειμένου να μη γίνεται σπατάλη τροφής που δε θα καταναλωθεί.

Εικόνα 26: Αντλία μεταφοράς ζωντανών ψαριών σε απόσταση 100 μέτρων.

Εικόνες 27 και 28: Ελεγχόμενη προπάχυνση σε εξωτερικές δεξαμενές με στέγαστρο. Τα ιχθύδια είναι ηλικίας 45-50 ημερών και παραμένουν στις δεξαμενές αυτές για 30 περίπου ημέρες. Η θερμοκρασία είναι ελεγχόμενη και πραγματοποιούνται τεστ επίπλευσης, ενώ απομακρύνονται και τα δύσμορφα.

Περίληψη

Ο κλάδος των υδατοκαλλιεργειών διαρκώς επεκτείνεται σε νέες περιοχές με νέες
μεθόδους. Ως κύρια διαχρονική αξία διατηρείται η προσπάθεια παραγωγής βέλτιστης ποιότητας
προϊόντα, γεγονός που πραγματοποιείται όταν ο καλλιεργούμενος οργανισμός αναπτύσσεται υπό
τις κατάλληλες για αυτόν συνθήκες. Αν οι συνθήκες δεν είναι αρκετά καλές και διάφοροι
περιβαλλοντικοί παράγοντες καταπόνησης επηρεάζουν τις καλλιέργειες, τότε μπορεί να
οδηγήσουν σε αυξημένη εμφάνιση μυκητιακών, βακτηριακώς, παρασιτικών, ιικών μολύνσεων ή
λοιμώξεων. Ορισμένες από τις ασθένειες που συναντάμε αποτελούν η δονακίωση, η
μυκοβακτηρίωση, η «χειμερινή ασθένεια» στην Ασημένια Πέρκα, Ασθένεια των άσπρων
κηλίδων, και πολλές ακόμη. Οι τρόποι πρόληψης και ενδεχόμενης ιατρικής περίθαλψης του
βασικού αυτού προβλήματος φαίνεται να είναι η εξάλειψη των ασθενειών, δράση που
πραγματοποιηείται εφόσον ακολουθούνται τα πρωτόκολλα καλλιέργειας και οι καλλιεργητές
αποφεύγουν την επαφή των καλλιεργούμενων με διάφορα παθογόνα τόσο από τον άνθρωπο όσο
κι από άγριους πληθυσμούς ψαριών. Ωστόσο, απώτερος στόχος πρέπει να είναι η πρόληψη και
όχι η αντιμετώπιση των ασθενειών που περιγράφονται, καθώς η αντιμετώπιση συνεπάγεται
προϋπάρχουσα διασπορά η οποία συχνά οδηγεί σε υπερχρήση φαρμάκων.

Ασημένια Πέρκα
Η «χειμερινή ασθένεια» ή «χειμερινή σαπρολεγνίαση» είναι μια ασθένεια που επηρεάζει ιδιαιτέρως την ασημένια πέρκα, όντας υπεύθυνη για γεγονότα μαζικής θνησιμότητας σε λίμνες ανάπτυξης της πέρκας. Για τη νόσο αυτή ευθύνεται ένας μύκητας που
μεταδίδεται από το νερό, η Saprolegnia parasitica, και τα περισσότερα κρούσματα ξεκινούν σε θερμοκρασίες νερού κάτω των 16°C. Η ανίχνευση μπορεί να είναι δύσκολη σε χαρακτηριστικά θολές λίμνες, ωστόσο τα βαριά μολυσμένα ψάρια συχνά κολυμπούν αργά κοντά στην επιφάνεια του νερού (Landos et al., 2007).

Μπαραμούντι – Ασιάτικο Λαυράκι (γιγαντόπερκα)
Στη Νέα Νότια Ουαλία, το Υπουργείο Πρωτογενών Βιομηχανιών έχει επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στην καλλιέργεια του barramundi λόγω ανησυχίας επιρροής ιθαγενών ειδών από την εισαγωγή του ιού της νευρικής νέκρωσης barramundi (BNNV ή barramundi nodavirus).
Σκοπός του Πρωτόκολλου για την Υγειονομική Πιστοποίηση των Barramundi Fingerlings για την υδατοκαλλιέργεια πριν από την είσοδο στη Νέα Νότια Ουαλία, είναι να μειώσει τον κίνδυνο εισαγωγής αυτής της ασθένειας μέσω μιας σειράς από διατάξεις, ώστε να εξασφαλίσει στους αγρότες καλής ποιότητας, υγιή αποθέματα. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνεται η αποστείρωση των λυμάτων, η απαγόρευση εισαγωγής ζωντανών barramundi για άλλους σκοπούς, όπως το εμπόριο διακοσμητικών ψαριών ή τροφίμων, χωρίς ειδική άδεια και υγειονομική πιστοποίηση.

Πέστροφα
Στα εκκολαπτήρια πέστροφας η πιο κοινή αιτία βακτηριακής νόσου αποτελεί η κακή υγιεινή, όπου η ασθένεια μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα εάν δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί άμεσα. Η πέστροφα, όπως και άλλα είδη, είναι πιο ευάλωτη σε ασθένειες εάν υποστεί καταπόνηση. Σε χώρες με θερμό κλίμα, όπως η Νέα Νότια Ουαλία, μεγάλο πρόβλημα αποτελεί η καταπόνηση θερμοκρασίας λόγω αύξησης της θερμοκρασίας των υδάτων άνω των 19°C, καθώς και λόγω του συνωστισμού και του χαμηλού οξυγόνου. Κοινά παράσιτα που παρατηρούνται σε αυτές τις καταστάσεις περιλαμβάνουν δύο πρωτόζωα, το Ichthyophthirius («Ich» ή «whitespot»)
και το Trichodina. Η νόσος της λευκής κηλίδας, γνωστή και ως μόλυνση με τον ιό του συνδρόμου της λευκής κηλίδας (WSSV), εντοπίστηκε αρχικά σε φάρμες γαρίδων στο νοτιοανατολικό Κουίνσλαντ στα τέλη του 2016. Ακόμη, η πέστροφα επηρεάζεται από τον ιό της Επιζωοτικής Αιμοποιητικής Νέκρωσης (Epizootic Haematopoietic Necrosis – EHN), ο οποίος μπορεί να μεταφερθεί από την εισαγόμενη πέρκα και να έχει καταστροφικές επιπτώσεις σε ορισμένα αυτόχθονα είδη, συμπεριλαμβανομένης της απειλούμενης πέρκας Macquarie.

Ασθένεια των άσπρων κηλίδων – White spot disease

Τρόποι Πρόληψης
Οι τρόποι πρόληψης ασθενειών στα ψάρια συνήθως διαφέρουν από εκείνους των
θερμόαιμων ζώων και είναι πολύ συγκεκριμένοι. Για τη λήψη μίας απόφασης προαπαιτείται η καλή γνώση του περιβάλλοντος των ψαριών, της αιτιολογίας της νόσου και της βιολογία του ξενιστή, δηλαδή του ψαριού. Η πρόληψη αφορά την εξάλειψη ή τον περιορισμό των πηγών μόλυνσης ή εισβολής των παθογόνων και τις δυνατότητες περαιτέρω επέκτασής της, καθώς και τη βελτίωση της κατάστασης του οργανισμού των ψαριών ώστε να μπορούν να αντέξουν την ενδεχόμενη μόλυνση. Έως σήμερα, δεν έχουν αναπτυχθεί ειδικά θεραπευτικά μέσα για πολλές από τις γνωστές ασθένειες και το αποτέλεσμα της εφαρμογής πειραματικά επιτυχημένων επαληθευμένων φαρμάκων, συχνά επηρεάζεται αντίστροφα από τις συνθήκες λειτουργίας ή και την τεχνολογία εκτροφής.
Αντίθετα με την πρόληψη, ορισμένες θεραπείες δεν μπορούν να γίνουν σε συγκεκριμένες περιόδους, για παράδειγμα στην καλλιεργητική περίοδο, κατά τη διάρκεια του χειμώνα ή σε ορισμένες μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας, όπως μεγάλες λίμνες. Για τον λόγο αυτό, είναι πιο σημαντικό να αποτρέψουμε τις ασθένειες παρά να τις αντιμετωπίσουμε. Συχνά, οι αποτελεσματικές προληπτικές θεραπείες πρέπει να εφαρμόζονται σε εξειδικευμένες μονάδες
ιχθυοκαλλιέργειας με κλειστό σύστημα ζεστού νερού, σε πρώιμη εκτροφή γόνου, εκκολαπτήρια, εκτροφεία πέστροφας, λίμνες διαχείμασης και δεξαμενές αποθήκευσης. Προκειμένου να ακολουθηθεί η προληπτική θεραπεία πρέπει να ακολουθούνται ορισμένες
αρχές. Αρχικά, πρέπει να παρέχεται νερό πηγής απαλλαγμένο από παθογόνα, να προστατεύονται τα ψάρια από τη μεταφορά παθογόνων και οι περιβαλλοντικές συνθήκες να είναι οι βέλτιστες δυνατές. Ακόμη, πρέπει να γίνεται συχνή απολύμανση των λιμνών, των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας και του εξοπλισμού, αλλά να αποφεύγεται και η χειμερινή κατάψυξη και η καλοκαιρινή ξήρανση των λιμνών αυτών. Τακτικά πρέπει επίσης να πραγματοποιείται έλεγχος της κατάστασης της υγείας και προληπτική αντιμετώπιση των ψαριών έναντι ασθενειών. Τέλος, κάθε υδατοκαλλιέργεια οφείλει να συμβαδίζει με άλλες προληπτικές αρχές, όπως τον εμβολιασμό των ψαριών κατά των σχετικών ιογενών και βακτηριακών ασθενειών. Σύγχρονα δοκιμάζονται τα CCV, IPN, SVC, VHS, IHN, furunculosis, ERM, και δονακίωση. Τα μεμονωμένα εμβόλια εφαρμόζονται ενδοπεριτοναϊκά, από το στόμα ή με τη μορφή λουτρού, δύο τρόποι που θεωρούνται οι πλέον κατάλληλοι τρόποι από την άποψη της πρακτικής της ιχθυοκαλλιέργειας.
Ο εντοπισμός τοποθεσιών εκτροφής μακριά από τις οδούς μετανάστευσης του άγριου σολομού μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση της πιθανής μεταφοράς ασθενειών και παρασίτων. Ωστόσο, ο μόνος άμεσος τρόπος για να εξαλειφθούν οι περιττοί κίνδυνοι για τους πληθυσμούς των άγριων ψαριών είναι η αλλαγή των μεθόδων υδατοκαλλιέργειας και η καλλιέργεια πλέον να επιτρέπεται μόνο σε χερσαία κλειστά συστήματα, όπου δε χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα, η χρήση αντιβιοτικών είναι ελάχιστη και διασφαλίζουν ότι τα εκτρεφόμενα και τα άγρια ψάρια είναι φυσικά διαχωρισμένα.

Επιπτώσεις ασθενειών των αλληλεπιδράσεων υδατοκαλλιέργειας και πληθυσμών άγριων
ψαριών
Τα ψάρια σε πληθυσμούς υδατοκαλλιέργειας, ιδιαίτερα εκείνα σε ωκεάνιους κλωβούς, μπορούν να εκτεθούν σε παθογόνα από άγρια ψάρια της περιοχής. Λόγω των συνθηκών του περιβάλλοντος της υδατοκαλλιέργειας, οι πληθυσμοί των καλλιεργημένων ψαριών ενδέχεται να κινδυνεύουν περισσότερο να αναπτύξουν ασθένεια από τα άγρια ψάρια, λόγω της εισαγωγής παθογόνων μικροοργανισμών και των συνακόλουθων εστιών ασθενειών σε καλλιεργημένους πληθυσμούς ψαριών από φυσικά μολυσμένα άγρια ψάρια. Επίσης, η μετάδοση ασθενειών θα μπορούσε να συμβεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή από τους πληθυσμούς της υδατοκαλλιέργειας σε άγριους πληθυσμούς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η μεγαλύτερη ανησυχία θα ήταν η έκθεση των άγριων ψαριών σε συγκεντρώσεις εγχώριων παθογόνων ή εξωτικών παθογόνων από περιοχές υδατοκαλλιέργειας μεγαλύτερες από τις κανονικές. Όμως, τα προγράμματα διαχείρισης της υγείας των ψαριών που επιβάλλονται στον Καναδά, φαίνεται να μειώνουν σημαντικά την απειλή εισαγωγής εξωτικών παθογόνων σε πληθυσμούς άγριων ψαριών και, ενώ η εξάπλωση ασθενειών από πληθυσμούς υδατοκαλλιέργειας στα άγρια ψάρια είναι πιθανή, υπάρχουν ελάχιστα επιστημονικά στοιχεία για τέτοιες μεταδόσεις ή, τουλάχιστον, επιβλαβείς επιπτώσεις οποιασδήποτε τέτοιας μετάδοσης.

Βιβλιογραφία

“Disease, Parasites and Chemicals.” SeaChoice, 14 Febr. 2018, www.seachoice.org/info-centre/aquaculture/disease-parasites-and-chemicals/
Nicholson, Bruce L. “Fish Diseases in Aquaculture.” The Fish Site, Hatch Accelerator Holding, 4 Apr. 2006.
“Silver Perch”. NSW Department of Primary Industries, NSW Department of Primary Industries. Accessed on 7 Jun. 2022.

Tapley, Paul. “Diseases In Fish: White Spot (Freshwater)”. fishkeeper, Maidenhead Aquatics. 2 Oct. 2022, www.fishkeeper.co.uk/stories/diseases-in-fish-white-spot-freshwater.

Περίληψη

Το Ostrea edulis είναι ένα θαλάσσιο δίθυρο, συγκεκριμένα στην ελληνική γλώσσα, ένα στρείδι, το οποίο καλλιεργείται από την εποχή των Ρωμαίων και αποτελεί διατροφική συνήθεια πολλών ανθρώπων μέχρι και σήμερα. Το μαλάκιο αυτό έχει ευρεία εξάπλωση και μαζί με άλλα οστρακοειδή αποτελεί φυσικός παράκτιος ρυθμιστής που φιλτράρει και καθαρίζει τα θαλάσσια ύδατα. Στα θετικά χαρακτηριστικά του είδους προστίθεται και η αντιβακτηριακή δράση που διαθέτει και την οποία μελετούν επιστήμονες για την ενδεχόμενη παρασκευή νέων φαρμάκων. Βέβαια, κυρίως λόγω της κατανάλωσής του, το ζώο αυτό υπεραλιεύεται από την άγρια φύση και υπερκαλλιεργείται σε ανεξέλεγκτο επίπεδο, έως και επίπεδοανάπτυξης ασθενειών. Με τη γενετική ποικιλομορφία του είδους να είναι χαμηλή και με τον παγκόσμιο ωκεανό να επικοινωνεί διαρκώς, οι πληθυσμοί του μαλακίου αυτού βρίσκονται σε διαρκή κίνδυνο μόλυνσης και κατ’ επέκταση σε πιθανή εξάλειψη. Η περίπτωση, επομένως, του Ostrea edulis πρέπει να γίνει γνωστή στην κοινωνία ώστε να ληφθούν μέτρα για την προστασία τόσο του ζώου αυτού όσο και άλλων οργανισμών που βρίσκονται ή ενδέχεται να βρεθούν σε παρόμοια κατάσταση.

Γενικά

Το υδάτινο περιβάλλον είναι ένα αχανές οικοσύστημα με εντυπωσιακές ιδιότητες και λειτουργίες. Σε αυτό το οικοσύστημα κατοικούν πολλοί φυτικοί, ζωικοί και βακτηριακοίοργανισμοί. Στους υδάτινους ζωικούς οργανισμούς ανήκει μία κατηγορία μαλακών ζώων, τα Μαλάκια. Στο φύλο αυτό περιλαμβάνονται τα σαλιγκάρια της ξηράς και του νερού, τα χταπόδια, οι σουπιές, τα μύδια, τα στρείδια, και άλλα πολλά. Τα στρείδια και τα μύδια είναι δίθυρα μαλάκια, που διαθέτουν δύο θύρες οι οποίες ανοίγουν και κλείνουν ώστε το ζώο να προσλαμβάνει τροφή και οξυγόνο. 

Ένα γνωστό στρείδι, το οποίο κατέγραψε για πρώτη φορά ο Λινναίος το 1758, είναι το Ostrea edulis, της οικογένειας Ostreidae. Στα ελληνικά το κοινό του όνομα από το 1453 είναι «στρείδι», ενώ στην αγγλική γλώσσα η κοινή του ονομασία είναι «european flat oyster». Το Ostrea edulis είναι ένα θαλάσσιο δίθυρο που ζει στο βένθος, προσκολλημένο στον πυθμένα της θάλασσας. Ο βενθικός αυτός οργανισμός έχει μέγεθος 2,0-200 mm και είναι ένα ζώο ερμαφρόδιτο, με την ικανότητα να αλλάζει φύλο δύο φορές κατά τη διάρκεια μιας εποχής (FAO, 2009). Ένα μικρό σε μέγεθος ζώο όπως αυτό τρέφεται με άφθονα αποθέματα μικροσκοπικής φυτικής ζωής, η οποία είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, παρέχει τα ιδανικά θρεπτικά συστατικά και αντιπροσωπεύει τις βέλτιστες συνθήκες για πάχυνση και αναπαραγωγή του ζώου (S.Launey et al., 2002). Η φυσική γεωγραφική του κατανομή επεκτείνεται κατά μήκος της ακτής του Ευρωπαϊκού Ατλαντικού από τη Νορβηγία έως το Μαρόκο και σε όλο το μήκος της Μεσογείου, καθώς και στη Μαύρη Θάλασσα. Ωστόσο, σήμερα έχει εξαπλωθεί σε Ευρώπη, Ατλαντικό και Ειρηνικό ωκεανό κυρίως λόγω της μεταφοράς του σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Ιαπωνία όπου οι συνθήκες θεωρήθηκαν κατάλληλες για υδατοκαλλιέργειες του Ostrea edulis (Korringa, 1976). Βέβαια, υπάρχει και μία περιοχή όπου παλαιότερα διαβιούσε αλλά πλέον είναι εξαφανισμένο, στη θάλασσα Wadden.

Υπέρ της εκμετάλλευσης από τον άνθρωπο

Το Ostrea edulis είναι ένα ζώο που όπως προαναφέρθηκε καλλιεργείται από τον άνθρωπο. Αυτό συμβαίνει καθώς αποτελεί μέρος της ανθρώπινης διατροφής από την εποχή των Ρωμαίων, οι οποίοι το αποθήκευαν σε λίμνες ενώ υπήρξαν οι πρώτοι που ταξινόμησαν τα στρείδια. Το γεγονός ότι είναι μέρος της διατροφής των ανθρώπων και ότι καλλιεργείται από ανθρώπους συνεπάγεται πως απασχολεί ανθρώπινο εργατικόδυναμικό και πως αποτελεί μέρος της οικονομίας και του εμπορίου. Εκτός του εργατικού και οικονομικού τομέα, το στρείδι αυτό της Ευρώπης όπως και το στρείδι του Ειρηνικού (Ostrea edulis και Crassostrea gigas αντίστοιχα) φαίνεται να έχουν μέλλον και στον τομέα της υγείας. Συγκεκριμένα, τα δύο αυτά στρείδια έχει ανακαλυφθεί πως εμφανίζουν αντιβακτηριακή δράση κατά Gram αρνητικών και Gram θετικών βακτηρίων, πιθανώς λόγω μικρών πρωτεϊνών που διαθέτουν (Hubert et al., 1996). Οι θετικοί κατά Gramοργανισμοί, δηλαδή ο σταφυλόκοκκος που αναπτύσσεται σε ομάδες, ο στρεπτόκοκκος που αναπτύσσεται σε αλυσίδες, οι βάκιλοι και τα κλοστρίδια που έχουν ράβδους σχηματισμού ανθεκτικών σπορίων, εμφανίζουν πολύ μεταβλητά πρότυπα ανάπτυξης και αντοχής, ενώ τα αρνητικά κατά Gram βακτήρια, που μπορούν επίσης να επιβιώσουν στο περιβάλλον για πολλά χρόνια, είναι συνήθως πιο επιθετικά προς τον άνθρωπο. 

Σύμφωνα με το SCOPE (Surveillance and Control of Pathogens of Epidemiologic Importance), σε άτομα με υποκείμενη κακοήθεια το 1995 οι gram-θετικοί οργανισμοί αντιπροσώπευαν το 62% όλων των λοιμώξεων της κυκλοφορίας του αίματος και το 2000 το 76%, ενώ οι gram-αρνητικοί οργανισμοί αντιπροσώπευαν το 22% το 1995 και 14% το 2000. Το μοναδικό φάρμακο για την αντιμετώπιση των βακτηρίων αυτών είναι πενικιλίνη, η οποία όμως δεν καλύπτει για παράδειγμα τον σταφυλόκοκκο ή τον εντερόκοκκο, αλλά χρησιμοποιείται κυρίως σε στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις (Sizar & Unakal, 2021). Για τον λόγο αυτό, η ανακάλυψη ενός νέου φαρμάκου καθίσταται αναγκαία και ενδεχομένως να προέλθει από ένα μαλάκιο όπως το Ostrea edulis.

Βιβλιογραφία

MolluscaBase eds. (2021). MolluscaBase. Ostrea edulis Linnaeus, 1758. Accessed through: World Register of Marine Species at: <www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=140658 on 2021-11-23>.

Florence Hubert, Wil van der Knaap, Thierry Noël, Philippe Roch. “Cytotoxic and antibacterial properties of Mytilus galloprovincialis, Ostrea edulis and Crassostrea gigas (bivalve molluscs) hemolymph.” Aquat. Living Resour. 9 (2) 115-124 (1996)

S. Launey, C. Ledu, P. Boudry, F. Bonhomme, Y. Naciri-Graven. “Geographic Structure in the European Flat Oyster (Ostrea edulis L.) as Revealed by Microsatellite Polymorphism”. Journal of Heredity, Volume 93, Issue 5, September 2002, Pages 331–351, <doi.org/10.1093/jhered/93.5.331>. 

Omeed Sizar; Chandrashekhar G.Unakal. “Gram Positive Bacteria”. NCBI, 1 Feb. 2021, < www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470553/>. 

FAO. 2009. Ostrea edulis. In Cultured aquatic species fact sheets. Text by Goulletquer, P. Edited and compiled by Valerio Crespi and Michael New. <www.fao.org/fishery/docs/DOCUMENT/aquaculture/CulturedSpecies/file/en/en_europeanflatoyster.htm>. Accessed on 11 Dec.2021.

Με αφορμή τη διεξαγωγή του Μαραθωνίου της Αθήνας, ενδέχεται να ακούσετε πολλούς αγωνιζόμενους να έχουν ξεκινήσει το φορμάρισμά τους. Τι σημαίνει αυτό; Με βάση τον ορισμό των Mujika & Padilla (2000) «το φορμάρισμα είναι μία μη-γραμμική μείωση του προπονητικού φορτίου, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το ψυχολογικό και σωματικό στρες της καθημερινής προπόνησης και να βελτιστοποιηθεί το αθλητικό αποτέλεσμα». Αποσκοπεί, δηλαδή, στην εξασφάλιση της καλύτερης δυνατής μας κατάστασης την ημέρα του αγώνα. Η αποτελεσματικότητα του φορμαρίσματος επηρεάζεται τόσο από το σωστό περιοδικό πλάνο προπόνησης κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας όσο και από τη σωστή περιοδικότητα στην προπόνησή μας καθ’ όλη τη διάρκεια της αθλητικής σεζόν, καθώς και με ένα αποτελεσματικό φορμάρισμα για έναν αθλητή  δίχως να υπάρχει και δίχως να έχει υλοποιηθεί με επιτυχία τόσο η φάση της βασικής όσο και η φάση της αγωνιστικής προετοιμασίας.

Τι συμβαίνει στο σώμα μας κατά την προετοιμασία; (Mujika et al., 2004; Joyce & Lewindon, 2013; Dorling Kindersley, 2014) Στο σώμα μας, κατά το φορμάρισμα, έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων, ταυτόχρονα με αύξηση του όγκου των ήδη υπαρχόντων κυττάρων. Η αιματολογική αυτή μεταβολή συμβάλλει στη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης. Επιπλέον, καταγράφονται νευρομυϊκές μεταβολές με αύξηση τόσο της μυϊκής δύναμης όσο και της μέγιστης μυϊκής ισχύος. Συγκεντρώσεις ορμονών που σχετίζονται με την αθλητική απόδοση μεταβάλλονται, με τη συγκέντρωση της τεστοστερόνης να αυξάνεται, ενώ της κορτιζόλης να μειώνεται. Ακόμη, έχει καταγραφεί μείωση των πιθανοτήτων τραυματισμού, γεγονός που συσχετίζεται με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων αυξάνεται, με αποτέλεσμα να επουλώνονται φλεγμονές. Το φορμάρισμα, εκτός από σωματική, αποτελεί και νοητική προετοιμασία για τον αγώνα. Συνήθως παρατηρείται βελτίωση της ψυχικής διάθεσης των αθλητών, βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και, κατ’ επέκταση, μείωση της υποκειμενικής αίσθησης κόπωσης της υποκειμενικής αίσθησης της προσπάθειας. Εν κατακλείδι, το φορμάρισμα αποτελεί μία σημαντική χρονική περίοδο πριν τον αγώνα μας και οφείλουμε να βοηθήσουμε το σώμα μας να αποφορτωθεί, δίχως να επιβαρυνόμαστε με νέες ασχολίες. Ταυτόχρονα, πρέπει να ακολουθούμε τις συμβουλές ενός έμπειρου προπονητή που έχει σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα φορμαρίσματος για κάθε αθλητή.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ .

Η ικανότητα ενός αθλητή δε σχετίζεται με το ταλέντο, το μέγεθος ή τη δύναμή του. Σχετίζεται με την εφαρμογή «του εύκολου ή του δύσκολου τρόπου» και με την επιλογή να είστε επιτυχημένοι, όντας απόλυτα αφοσιωμένοι στο να είστε ο καλύτερος εαυτός σας σε ό,τι κάνετε.
 

1. Κάθε πρωί στο κρεβάτι, όταν χτυπάει το ξυπνητήρι, έχετε μια επιλογή να κάνετε:
Εύκολος τρόπος: Πατήστε το κουμπί αναβολής ή, ακόμα χειρότερα, επιστρέψτε για ύπνο.
Δύσκολος τρόπος: Πηδήξτε από το κρεβάτι, σηκώστε την αθλητική τσάντα και πηγαίνετε ως το γυμναστήριο, το κολυμβητήριο ή τον στίβο.
 
2. Κατά τη γυμναστική, όταν κουράζεστε, έχετε μια επιλογή να κάνετε:
Εύκολος τρόπος: Αναπνεύστε όσο συχνά θέλετε, πραγματοποιείστε ατημέλητα τις ασκήσεις/σετ.
Δύσκολος τρόπος: Μην αναπνέετε ελεύθερα αλλά με έξυπνο έλεγχο, διατηρείτε μεγάλη δύναμη και αθληθείτε με τον σωστό τρόπο.
 
3. Κατά τη διάρκεια μιας σκληρής προπόνησης έχετε μια επιλογή να κάνετε:
Εύκολος τρόπος: Πραγματοποιείστε χαλαρά τα σετ, προσπαθήστε σκληρά μόνο όταν ο προπονητής παρακολουθεί και καθίστε όποτε σας δίνεται η ευκαιρία.
Δύσκολος τρόπος: Συνεχίστε κάθε σετ με εξαιρετική τεχνική, σωστό ρυθμό και ελεγχόμενη αναπνοή και δώστε ό,τι έχετε σε κάθε σετ.
 
4. Όταν επιστρέφετε στο σπίτι από την προπόνηση (αμέσως μετά ή αργότερα), έχετε μια επιλογή να κάνετε:
Εύκολος τρόπος: Αδειάστε την αθλητική τσάντα στο πάτωμα, πηγαίνετε να κάνετε ένα ντους και στη συνέχεια φάτε ανεξέλεγκτα.
Δύσκολος τρόπος: Ξεπλύνετε/καθαρίστε/ συμμαζέψτε τον εξοπλισμό σας, κάντε ένα ντους και στη συνέχεια φτιάξτε το δικό σας γεύμα με φρέσκα φρούτα και λαχανικά, χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι ή ζάχαρη, κ.λπ. ΚΑΙ μετά καθαρίστε τα σκεύη.
 
5. Αργά εκείνο το βράδυ, όταν είναι ώρα για ύπνο, έχετε μια επιλογή να κάνετε:
Εύκολος τρόπος: Μείνετε ξύπνιοι μέχρι αργά παρακολουθώντας τηλεόραση, μετά πηγαίνετε για ύπνο και ξαπλώνετε μέχρι τα μεσάνυχτα παρακολουθώντας αστεία βίντεο στο κινητό σας ενώ στέλνετε μηνύματα σε φίλους.
Δύσκολος τρόπος: Πηγαίνετε για ύπνο νωρίς, διαβάστε ένα βιβλίο για 30 λεπτά πριν κλείσετε τα μάτια σας, κάνετε ασκήσεις βαθιάς αναπνοής και διατάσεις πριν αποκοιμηθείτε.
 

Και βέβαια, τώρα που πλησιάζουν τα Χριστούγεννα 🎅🏼 και έχουμε ξεκινήσει ήδη τις προετοιμασίες, με διακοσμήσεις και γλυκά:
6. Όταν έρχεστε αντιμέτωποι με τις χριστουγεννιάτικες (ή μη) λιχουδιές:
Εύκολος τρόπος: Καταναλώνετε ανεξέλεγκτα αλμυρά και γλυκά, φαγητά και ποτά, σκεπτόμενοι πως είναι γιορτές και θα επανέλθετε στο πρόγραμμά σας μετά από αυτές.
Δύσκολος τρόπος: Καταναλώνετε με μέτρο αλμυρά και γλυκά, φαγητά και ποτά, σκεπτόμενοι τόσο πως είναι γιορτές, οπότε είστε ελαστικοί, όσο και πως οφείλετε να διατηρείτε τη φυσική σας κατάσταση και, κατ’ επέκταση, να προφυλάσσετε την υγεία σας.
 

Καθημερινά, επομένως, μας παρουσιάζονται δύο επιλογές: να κάνουμε τα πράγματα με τον γρήγορο, τον «εύκολο» τρόπο ή να κάνουμε τα πράγματα με τον συχνά πιο δύσκολο «σκληρό τρόπο», που συνήθως είναι ο «σωστός».
Είναι εύκολο να κατηγορήσουμε τον προπονητή για την αποτυχία μας ή να κατηγορήσουμε το λάθος στον εξοπλισμό ή τον καιρό, αλλά τελικά

εμείς καθορίζουμε πόσο επιτυχημένοι είμαστε!

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ .