Υπάρχουν διάφορα διδακτικά μοντέλα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ένα από αυτά είναι και το Μοντέλο 5Ε.
Αλήθεια, εσείς έχετε ξανακούσει αυτό το μοντέλο προηγουμένως;
Προσωπικά, το είχα ακούσει και παλαιότερα ως μία απλή αναφορά, ωστόσο η πρώτη φορά που πραγματικά έμαθα αναλυτικά για το συγκεκριμένο διδακτικό μοντέλο ήταν στα πλαίσια του μαθήματος Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Νέες Τεχνολογίες στη Διδακτική των Βιολογικών Επιστημών, που είναι μάθημα στο τρίτο εξάμηνο του ΔΠΜΣ: Διδακτική της Βιολογίας, στο οποίο φοιτώ αυτό το χρονικό διάστημα.
Το Μοντέλο 5Ε είναι ένα διδακτικό μοντέλο που δίνει έμφαση στην εμπλοκή και στην συμμετοχή των μαθητών και των μαθητριών στην εκπαιδευτική διαδικασία, ενώ επίσης είναι ένα πολύ φιλικό και προσιτό μοντέλο για τη διδασκαλία.
Περιλαμβάνει 5 στάδια, τα οποία είναι τα εξής:
- Ενεργοποίηση (Engage)
- Εξερεύνηση (Explore)
- Εξήγηση (Explain)
- Επεξεργασία (Elaborate)
- Εξέταση (Evaluation)
Για πάμε να δούμε πιο αναλυτικά το κάθε στάδιο….
- Ενεργοποίηση
Το στάδιο αυτό ουσιαστικά θα λέγαμε πως είναι η εισαγωγική φάση του μοντέλου αυτού, κατά το οποίο δημιουργούμε συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στην πρότερη και την νέα γνωστική εμπειρία των μαθητών και των μαθητριών, προσελκύοντας το ενδιαφέρον τους. Επιπροσθέτως, περιγράφουμε τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα και με βάση αυτά σχεδιάζουμε και τις αντίστοιχες δραστηριότητες που θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, προκειμένου να επιτευχθούν τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα που θέσαμε.
2. Εξερεύνηση
Στο στάδιο αυτό οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετέχουν σε μία διδακτική δραστηριότητα (όπως για παράδειγμα ένα πείραμα ή μία μελέτη ενός φαινομένου της καθημερινότητας), στο οποίο διερευνούν το φαινόμενο και χειρίζονται υλικά, είτε ατομικά είτε σε ομάδες.
3. Εξήγηση
Σε αυτό το στάδιο, με αφορμή τη δραστηριότητα που διεξήχθη στο προηγούμενο στάδιο, εισάγουμε έννοιες και ορισμούς, αναλύοντάς τους, χρησιμοποιώντας επιστημονική ορολογία.
4. Επεξεργασία
Στο συγκεκριμένο στάδιο αναθέτουμε στους μαθητές και στις μαθήτριες μία δραστηριότητα, για να δούμε εάν κατανόησαν αυτά που έμαθαν και διδάχθηκαν προηγουμένως, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσουν και βελτιώνουν τις δεξιότητές τους.
5. Εξέταση
Αυτό το στάδιο αποτελεί το τελευταίο στάδιο, κατά το οποίο, μέσω ενός φύλλου αξιολόγησης ή άλλων διδακτικών δραστηριοτήτων (όπως για παράδειγμα ένα κουίζ με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής), αξιολογούμε την μαθησιακή πορεία των μαθητών και των μαθητριών, για να δούμε εάν έγινε η επίτευξη των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων, που είχαμε θέσει στο πρώτο στάδιο. Επίσης, μπορούμε να ενθαρρύνουμε και τους μαθητές και τις μαθήτριες να αξιολογήσουν τις καινούριες γνώσεις και δεξιότητες που απέκτησαν. Το φύλλο αξιολόγησης είναι ατομικό και ο κάθε εκπαιδευόμενος δίνει τις δικές του απαντήσεις, χωρίς να συνεργάζεται με τους συμμαθητές του και τις συμμαθήτριες του. Αντίστοιχα, εάν χρησιμοποιηθεί κάποια άλλη δραστηριότητα για να αξιολογήσουμε τους εκπαιδευόμενους, όπως για παράδειγμα ένα κουίζ με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, τότε και αυτή η δραστηριότητα θα είναι ατομική και ο κάθε εκπαιδευόμενος θα δώσει τις δικές του απαντήσεις, χωρίς να συνεργάζεται με τους συμμαθητές του και τις συμμαθήτριες του.
Συμπερασματικά, λοιπόν, διαπιστώνουμε πως το Μοντέλο 5Ε είναι ένα πολύ φιλικό και προσιτό διδακτικό μοντέλο, που μπορεί πολύ εύκολα να χρησιμοποιηθεί στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Προσωπικά, στα πλαίσια του μαθήματος Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Νέες Τεχνολογίες στη Διδακτική των Βιολογικών Επιστημών έφτιαξα ένα PowerPoint για τη διδασκαλία της ενότητας 6.2. Η αναπαραγωγή στα φυτά που βρίσκεται στην Βιολογία της Α’ Γυμνασίου, χρησιμοποιώντας το διδακτικό Μοντέλο 5Ε.
Για πάμε να σας πω πιο αναλυτικά τι ακριβώς ετοίμασα…
- Ενεργοποίηση
Στο στάδιο αυτό, που είναι το πρώτο, όπως αναφέραμε προηγουμένως, θα πρέπει να δημιουργήσουμε συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στην πρότερη και στην καινούρια γνωστική εμπειρία των μαθητών και των μαθητριών, κινητοποιώντας το ενδιαφέρον τους. Έτσι, λοιπόν, μπορούμε πολύ εύκολα να συνδυάσουμε παλιά με καινούρια γνώση, καθώς στην προηγούμενη ενότητα στο σχολικό εγχειρίδιο, οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν διδαχθεί για τους τύπους αναπαραγωγής που υπάρχουν γενικά στους οργανισμούς, που είναι η μονογονία και η αμφιγονία. Όμως, αυτοί οι δύο τύποι αναπαραγωγής αποτελούν και τους τύπους αναπαραγωγής των φυτών. Επομένως, οι μαθητές και οι μαθήτριες γνωρίζουν από προηγούμενο μάθημα για τους τύπους αυτούς , οπότε μπορεί να γίνει η σύνδεση μεταξύ της παλιάς και της καινούριας γνώσης. Για να τους προσελκύσω το ενδιαφέρον και για να τους προετοιμάσω για το τι νέο επρόκειτο να διδαχθούν θα τους έθετα το εξής ερώτημα: Έχετε ακούσει κάτι σχετικά με την αναπαραγωγή στα φυτά; Παράλληλα, περιγράφω τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα που θέλω να επιτευχθούν με τη διδασκαλία της συγκεκριμένης ενότητας.
2. Εξερεύνηση
Στο στάδιο αυτό θα μοιράσω στον κάθε μαθητή και στην κάθε μαθήτρια άνθη και καρπούς για να τα παρατηρήσουν, να δουν τη δομή τους και να πουν τι βλέπουν. Για την καλύτερη παρατήρηση θα τους έδινα και διάφορα εργαλεία να χρησιμοποιήσουν, όπως για παράδειγμα έναν μεγεθυντικό φακό.
3. Εξήγηση
Στο στάδιο αυτό, με αφορμή τη δραστηριότητα που έγινε στο προηγούμενο στάδιο, εισάγω τις έννοιες και τους ορισμούς, αναλύοντάς τους, χρησιμοποιώντας επιστημονική ορολογία.
4. Επεξεργασία
Στο συγκεκριμένο στάδιο δίνω στον κάθε μαθητή και στην κάθε μαθήτρια από ένα άνθος και τους ζητάω να παρατηρήσουν και να καταγράψουν τα διάφορα μέρη του άνθους σε ειδικές κόλλες αναφοράς που θα τους δώσω, στις οποίες αναγράφονται τα διάφορα μέρη του άνθους, οπότε οι μαθητές και οι μαθήτριες αντιστοιχούν και καταγράφουν το κάθε μέρος του άνθους στην ειδική κόλλα αναφοράς που τους έχει δοθεί. Έτσι, μέσω αυτής της δραστηριότητας, βλέπω εάν κατανόησαν αυτά που έμαθαν και διδάχθηκαν προηγουμένως, ενώ ταυτόχρονα οι μαθητές και οι μαθήτριες αναπτύσσουν και βελτιώνουν τις δεξιότητές τους.
5. Εξέταση
Στο στάδιο αυτό, που αποτελεί το τελευταίο στάδιο, μοιράζω από ένα φύλλο αξιολόγησης στον κάθε μαθητή και στην κάθε μαθήτρια, για να συμπληρώσουν και να απαντήσουν στις ασκήσεις που τους έχουν δοθεί, προκειμένου να αξιολογήσω την μαθησιακή τους πορεία και για να δω, εάν επιτεύχθηκαν τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα που είχα θέσει στο πρώτο στάδιο. Το φύλλο αξιολόγησης είναι ατομικό και ο κάθε εκπαιδευόμενος δίνει τις δικές του απαντήσεις, χωρίς να συνεργάζεται με τους συμμαθητές του και τις συμμαθήτριες του.
Παρακάτω μπορείτε να δείτε ολόκληρη την παρουσίαση PowerPoint που ετοίμασα.
2 σχόλια
Πολύ ωραία η παρουσίαση του μοντέλου 5 Ε! Όμορφες οι εικόνες που έχεις χρησιμοποιήσει όχι μόνο σε αυτό το άρθρο και αλλά και στην υπόλοιπη ιστοσελίδα!
Συντάκτης
Σε ευχαριστώ πολύ, Δήμητρα!