Βιολογία…Μια επιστήμη τόσο όμορφη όσο και πολύπλοκη. Όταν όμως έρχεται η ώρα να διδάξεις κάποιες έννοιες στην Βιολογία αυτή η πολυπλοκότητα σε αναγκάζει να καταφύγεις σε καινούριες λύσεις. Δεδομένου ότι η κατανόηση μπορεί να γίνει πιο εύκολα με την οπτικοποίηση του προς μελέτη αντικειμένου, δεδομένου ότι η αίσθηση της όρασης είναι ίσως η σημαντικότερη πηγή πληροφοριών, οι υπηρεσίες των προγραμμάτων εικονικής πραγματικότητα μπορούν να δώσουν πολλές λύσεις. Η ανάπτυξη των ICT, δηλαδή τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας έδωσε την δυνατότητα δημιουργίας και εφαρμογής ποικίλων διδακτικών εργαλείων που με την χρήση προσομοιώσεων και απεικονίσεων παίζουν σημαντικό ρόλο στην δόμηση τόσο ορατών όσο και νοητών μοντέλων. Έχουν προταθεί πολλές εφαρμογές για την διδασκαλία των φυσικών επιστημών, αλλά στην διδασκαλία της Βιολογίας τα παραδείγματα υπολείπονται.Χαρακτηριστικά προγράμματα είναι το E-Rat που εφαρμόστηκε σε πρωτοετείς φοιτητές και το CATLAB σε μαθητές λυκείου. Τα αποτελέσματα από όσες έρευνες έχουν γίνει δείχνουν ότι οι ICT ενθαρρύνουν την μάθηση. Τα χαρατκηριστικά της Εικονικής Πραγματικότητας που σύμφωνα με τον Winn μπορούμε να εκμεταλλευτούμε για την επίτευξη παιδαγωγικών στόχων είναι η διάδραση, η άρση των ορίων μεγέθους (μελέτη δομών σε κύτταρο),η δυνατότητα αντίληψης μη αισθητών σημάτων (πχ υπέρυθρη ακτινοβολία),η δυνατότητα απεικόνισης αφηρημένων εννοιών, την αυτονομία και την αίσθηση παρουσίας στο εικονικό περιβάλλον. Το συγκεκριμένο άρθρο μελετά α. την στάση των εν ενεργεία δασκάλων απέναντι στα εικονικά περιβάλλοντα και την εκπαιδευτική εφαρμογή τους και β. την μαθησιακά αποτελέσμα ενός εκπαιδευτικού εικονικού περιβάλλοντος για την υποστήριξη της διδασκαλίας του φυτικού κυττάρου.
Για την ανάπτυξη του εικονικού περιβάλλοντος οι ερευνητές βασίστηκαν σε εικόνες από μικροσκόπιο και για την αντιπροσώπευση μορίων, ατόμων ηλεκτρονίων χρησιμοποίησαν σφαίρες διαφόρων χρωμάτων και μεγεθών.Ο χρηστης έχει την δυνατότητα να πλοηγηθεί στο εξωτερικό και στο εσωτερικό του κυττάρου, να μελετήσει τα οργανίδια και το πώς οργανώνονται και λειτουργούν μέσα στο κύτταρο.Επίσης και το εσωτερικό των οργανιδίων μπορεί να μελετηθεί σε συνδυασμό με τις προσαρμογές που υφίσταται ανάλογα με τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Τέλος ο χρήστης επιλέγοντας τα απαραίτητα στοιχεια για την φωτοσύνθεση μπορεί να δει και τα τελικά προϊόντα της.
Το δείγμα αποτελούνταν από 37 εν ενεργεία δασκάλους της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που ποικίλαν ως προς το φύλο, την ηλικία, τα χρόνια προυπηρεσίας, παρακολούθηση σεμιναρίων. Οι δάσκαλοι απάντησαν σε δύο παρόμοια ερωτηματολόγια (πριν και μετά) που αποτελούνταν από τριών κατηγοριών ερωτήσεις. Η πρώτη κατηγορία αναφερόταν σε δημογραφικά στοιχεία, η δεύτερη στην άποψη τους για την εικονική πραγματικότητα και η τρίτη κατηγορία στο φυτικό κύτταρο και την φωτοσύνθεση.
Το 81.1% του δείγματος θεωρούσε ότι η VR είναι ένα πολύ χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, αναφερόμενοι στα θετικά στοιχεία όπως η διάδραση, η ελευθερη πλοήγηση, και οι τρισδιάστατες αναπαραστάσεις.Ανεξάρτητα με την εξοικείωσή τους με την χρήση υπολογιστή, οι δάσκαλοι δεν είχαν σημαντικό πρόβλημα στην χρήση του προγράμματος και γενικώς είχαν την αίσθηση ότι βρίσκονται μέσα στο κυτταρο. Επίσης θεωρούν ότι η αντιπροσώπευση των οργανιδίων και των μερών του κυττάρου προωθούσε την κατανόηση χωρίς να παραποιεί την πραγματικότητα.Στις ερωτήσεις σχετικά με την κατανόηση της φωτοσύνθεσης οι απαντήσεις των δασκάλων που ήταν σωστές διπλασιάστηκαν μετά την ενασχόλησή τους με το πρόγραμμα (pre-test και post test)
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν σχετικά με τον πρώτο στόχο ότι οι δάσκαλοι ήταν ενθουσιασμένοι από την εμπειρία τους με το συγκεκριμένο πρόγραμμα εικονικής πραγματικότητας. Γενικώς θεωρούν ότι παρόμοια προγράμματα είναι κατάλληλα και χρήσιμα στην εκαπιδευτική διαδικασία. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι το άγχος του υπολογιστή εκ μέρους των δασκάλων λόγω του ότι δεν έχουν εμπειρία στην χρήση τέτοιων προγραμμάτων μπορεί να είναι ένας ναασταλτικός παράγοντας για την χρήση τους στην εκπαίδευση. Σε σχεση με τον δέυτερο στόχο, ένα ελκυστικό περιβάλλον δεν είναι αρκετό άν δεν έχει επιπλέον και συγκερκιμένους και σαφείς διδακτικούς στόχους. Προτείνεται λοιπόν η χρήση προγραμμάτων εικονικής παραγματικότητας μαζί με άλλες πηγές πληροφόρησης για την επιτυχή μάθηση.
Tassos A. Mikropoulos , Apostolos Katsikis , Eugenia Nikolou & Panayiotis Tsakalis (2003) Virtual environments in biology teaching, Journal of Biological Education, 37:4, 176-181,