Στα πλαίσια του μαθήματος Εκπαιδευτική Τεχνολογία – Πολυμέσα στη Διδασκαλία της Βιολογίας εργαστήκαμε στην πλατφόρμα Moodle με σκοπό τον σχεδιασμό ενός η-μαθήματος.
Το μάθημα που δημιούργησα είναι βασισμένο στο Κεφάλαιο 2. Άνθρωπος και Περιβάλλον, από το οποίο πραγματεύτηκα τις Ενότητες 2.1 Η έννοια του Οικοσυστήματος και 2.2 Τροφικές αλυσίδες και τροφικά πλέγματα (βιβλίο Βιολογίας Β΄ & Γ΄ Εσπερινού Λυκείου, Τεύχος Α΄).
Έγινε προσπάθεια επίτευξης των πρώτων πέντε διδακτικών στόχων.
Μετά το τέλος της διδασκαλίας της ενότητας, ο μαθητής θα πρέπει να είναι ικανός:
- Να ορίζει την έννοια «οικοσύστημα» και να διακρίνει βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες διαφορετικών οικοσυστημάτων.
- Να διακρίνει τους οργανισμούς ενός οικοσυστήματος σε παραγωγούς, καταναλωτές διαφόρων τάξεων και αποικοδομητές.
- Να περιγράφει την τροφική δομή των οικοσυστημάτων και να απεικονίζει τροφικές αλυσίδες και τροφικά πλέγματα.
- Να χρησιμοποιεί τις γνώσεις του για να σχεδιάζει τροφικά πλέγματα και να προβλέπει τις αλλαγές που θα προκληθούν στους πληθυσμούς τους από πιθανές μεταβολές των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων.
- Να κατανοεί και να εξηγεί τις πιθανές επιπτώσεις της απώλειας ενός είδους για το τροφικό πλέγμα.
Για την επίτευξη του πρώτου στόχου, δίνεται ο ορισμός της έννοιας οικοσύστημα, τονίζεται η σημασία της αλληλεπίδρασης των αβιοτικών και βιοτικών παραγόντων ενός οικοσυστήματος και γίνεται αναφορά στους διάφορους τύπους οικοσυστημάτων. Στη συνέχεια δίνεται ένα αρχείο pdf (5 σελίδων), όπου με απεικονιστικό τρόπο αναφέρονται οι αβιοτικοί και βιοτικοί παράγοντες ενός υδάτινου οικοσυστήματος γλυκού νερού.
Κατόπιν δημιουργήθηκε ένα Forum όπου οι μαθητές μπορούν να συζητήσουν τί πληροφορίες τους αποκάλυψαν οι παραπάνω σελίδες. Δίνονται κάποια «στοιχεία» για το πού θα πρέπει να εστιάσουν την προσοχή τους και προτρέπονται να προβληματιστούν για το τί θα συμβεί στα έμβια όντα εάν κάποιος αβιοτικός παράγοντας αλλάξει δραστικά!
Τέλος, για την αξιολόγηση προτείνεται ένα σύντομο κουίζ.
Για την επίτευξη του δεύτερου στόχου, δίνονται πληροφορίες για την διάκριση των οργανισμών σε παραγωγούς, καταναλωτές και αποικοδομητές με παραδείγματα. Στη συνέχεια, για την περαιτέρω κατανόηση των παραπάνω, δίνεται στους μαθητές ένας φάκελος με γραφικές εικόνες έξι (6) αντιπροσωπευτικών τύπων οικοσυστημάτων και σαφείς οδηγίες: «Διάλεξε ένα από τα οικοσυστήματα των εικόνων»…
Στη συνέχεια, για κάθε αντιπροσωπευτικό τύπο οικοσυστήματος προτείνονται πηγές για άντληση πληροφορίας.
Τέλος, για την αξιολόγηση, ανατίθεται Φύλλο Εργασίας προς συμπλήρωση, για όποιο τύπο οικοσυστήματος είχε επιλέξει ο κάθε μαθητής.
Για την επίτευξη του τρίτου και του τέταρτου στόχου:
Αρχικά, δίνεται ένα παράδειγμα και μία γραφική απεικόνιση μίας τροφικής αλυσίδας και για την καλύτερη κατανόηση προβάλλεται βίντεο στο περιεχόμενο του οποίου γίνεται και μία μικρή επανάληψη για το οικοσύστημα!
Συνεχίζοντας το παραπάνω παράδειγμα και αναφέροντας τις πολύπλοκες τροφικές σχέσεις, ο μαθητής εισάγεται στην έννοια του τροφικού πλέγματος και παρέχεται σχεδιάγραμμα.
Ακολουθεί νέα προβολή βίντεο (συνέχεια του προηγούμενου – δίνονται οδηγίες και URL που ανοίγει στην αρχή του κομματιού), προκειμένου οι μαθητές να εμπεδώσουν με παιχνιώδη τρόπο την έννοια του Τροφικού Πλέγματος, που δεν είναι τίποτε άλλο από… περίτεχνα πλεγμένες Τροφικές Αλυσίδες!!!
Για να αξιολογήσουμε την κατανόηση των εννοιών αυτών, δημιουργήθηκε ένα Puzzle με την απεικόνιση ενός απλού τροφικού πλέγματος σε ένα υδάτινο οικοσύστημα, στην εφαρμογή https://im-a-puzzle.com/
Τέλος, δημιουργείται Forum και ο μαθητής προτρέπεται να δηλώσει τον χρόνο που χρειάστηκε για να ολοκληρώσει το τροφικό πλέγμα…
Για την επίτευξη του πέμπτου στόχου ξεκινάμε με ενεργοποίηση:
Στη συνέχεια, προτείνεται βίντεο που θέτει το ζήτημα της υποθετικής εξαφάνισης ενός είδους (Spider Monkey) που ζει σε τροπικά δάση της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, από το νότιο Μεξικό έως τη Βραζιλία (διάρκεια από 11:46 – 15:45 λ.).
Έπειτα θέτουμε την δική μας υποθετική ερώτηση:
…και δίνεται ένα Forum για καταιγίδα… υποθέσεων, με σκοπό ο εκπαιδευτής να απαντά σε κάθε υπόθεση χωριστά, με δυνατότητα να βλέπουν όλοι υποθέσεις και σχόλια.
Συμπερασματικά, αναφέρεται πραγματικό γεγονός εξαφάνισης ολόκληρου πληθυσμού είδους στις πηγές Σκάλας του ποταμού Λούρου.
Για την τελική αξιολόγηση όλων των γνώσεων της ενότητας δημιουργήθηκε κουίζ από την τράπεζα θεμάτων.
Για να επισκευθείτε το ηλεκτρονικό μάθημα που σχεδίασα στην πλατφόρμα του Moodle, δεν έχετε παρά να πατήσετε ΕΔΩ.
