Wiki Wiki (πιο απλά και μεταξύ μας)

Πολύ καλή ήταν η Βικιπαίδεια, με πάμπολλες επιλογές επεξεργασίας και έναν πολύ ανεπτυγμένο οπτικό επεξεργαστή, χωρίς δηλαδή να απαιτείται κάποιος κώδικας και σαν να γράφουμε ένα απλό κείμενο σε οποιοδήποτε άλλο πρόγραμμα. Έλα όμως που για ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον, δε θα ήταν και τόσο λειτουργικό να βγούμε στον ατέλειωτο κόσμο της Βικιπαίδειας, όπου πολλά άτομα μπορούν να επέμβουν στη μαθησιακή μας διαδικασία, θεωρώντας ότι αυτά που γράφονται δεν έχουν θέση μεταξύ των λημμάτων της Βικιπαίδειας. Άλλωστε, δε θα ήταν αυτός ο στόχος μας, αλλά μια γενικότερη συνεργατική δημιουργία κειμένων, για δική μας χρήση, στα πλαίσια της αίθουσας. Κάτι τέτοιο, μας οδήγησε και στο περιεχόμενο της επόμενης εργασίας μας, στην εξοικείωση με τον κώδικα wiki.

Ξεκινώντας με λίγα πράγματα για αυτήν τη μικρή λεξούλα, προέρχεται από τη χαβανέζικη λέξη wiki που σημαίνει γρήγορο, και ήταν έμπνευση του δημιουργού αυτού του είδους λογισμικού, του Γουόρντ Κάνινγχαμ, από τα “γρήγορα” λεωφορεία wiki wiki στη Χονολουλού, για να υποδείξει την ταχύτητα και ευκολία χρήσης του. Θα μπορούσε λοιπόν το wiki (στα ελληνικά, όπως θέλετε, γουίκι, βίκι ή ουίκι) να χαρακτηριστεί ως ένα δωρεάν σύστημα διαχείρισης περιεχομένου, βασιζόμενο στη συνεργατική επεξεργασία αυτού από πολλά άτομα. Όπως αντιλήφθηκα και από την ενασχόληση μου στη Βικιπαίδεια, το πιο δημοφιλές wiki αυτή τη στιγμή, το κείμενο δημιουργείται και τροποποιείται, είτε μέσω ενός επεξεργαστή εμπλουτισμένου κειμένου (πιο εύκολο), είτε μέσω μιας απλουστευμένης γλώσσας σήμανσης, ενός κώδικα που απαιτεί λίγο περισσότερο χρόνο για την εξοικείωση μας με αυτόν. Άλλη σημαντική ιδιότητα είναι η καταγραφή ιστορικού επεξεργασίας με τις αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί και τα άτομα που τις έκαναν, για να έχουμε μια συνολικότερη εικόνα της ενασχόλησης με το κάθε έργο που προκύπτει. Κλείνοντας αυτήν την εισαγωγή, μου άρεσε η ερμηνεία του wiki ως ακρώνυμο της αγγλικής φράσης “What I Know Is” (“αυτό που ξέρω είναι”), υποδηλώνοντας την ουσία του wiki, δηλαδή όποιο άτομο συνεισφέρει σε ένα έργο με την προσωπική του άποψη και γνώση (που είναι όμως εμπεριστατωμένη και καλοπροαίρετη), συμμετέχει σε κάτι που είναι για όλους, με γνώμονα το μοίρασμα και τη συνεργατική εμπιστοσύνη.

Σε ένα πιο ιδιωτικό wiki λοιπόν, εγκατεστημένο στον προσωπικό διακομιστή (server) του καθηγητή, κληθήκαμε να εξοικειωθούμε με τον κώδικα wiki, γιατί δεν είναι Βικιπαίδεια, οπότε οι δυνατότητες επεξεργασίας εκτός κώδικα είναι κάπως περιορισμένες. Σκοπός ήταν να μεταφέρουμε κάποια θέματα Εισαγωγικών Εξετάσεων Βιολογίας μέσα στην ονομαστική σελίδα μας, στο αντίστοιχο ακαδημαϊκό έτος, αφού εγγραφήκαμε σε αυτό το μικρότερο wiki, διατηρώντας τις απαραίτητες μορφοποιήσεις του αρχικού αρχείου. Τυχαία, εγώ έλαβα τα θέματα “Εισαγωγικών Εξετάσεων Τέκνων Ελλήνων του Εξωτερικού και Τέκνων Ελλήνων Υπαλλήλων στο Εξωτερικό, 15/09/2006, Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης“, τα οποία παρουσιάζονται ενδεικτικά εδώ.

Πέρα από κάποιες δοθείσες οδηγίες περί κώδικα, έπρεπε να ανακαλύψω μόνος μου, κάποιες επιπλέον εντολές κώδικα, όπως η υπογράμμιση ή η στοίχιση κειμένου στο κέντρο, με δοκιμές και αναζητήσεις στο διαδίκτυο, όπου φυσικά θα υπήρχαν αυτές οι πληροφορίες και οδηγίες. Οι βασικές εντολές που βρήκα εδώ και χρησιμοποίησα φαίνονται στα παρακάτω στιγμιότυπα.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε σε αντιπαραβολή πως έγινε αριστερά η επεξεργασία της αρχής του αρχείου και της πρώτης ερώτησης των θεμάτων με κώδικα και στα δεξιά την εμφάνιση, βάσει του κώδικα. Ίσως παρατηρήσετε στο αριστερό τμήμα, πόσο λίγα κουμπιά έτοιμης επεξεργασίας υπάρχουν στο πάνω μέρος και μετά στον κώδικα, πολλές άνω κάτω τελείες, αποστρόφους και άλλα σύμβολα που καθορίζουν επιμέρους τροποποιήσεις.

Ίσως με βοήθησε μια προηγούμενη εξοικείωση με κώδικα, αλλά σίγουρα όσο περνούσε η ώρα ενασχόλησης μου, τόσο πιο άνετα και γρήγορα προχωρούσα στις επόμενες τροποποιήσεις, αποδίδοντας όσο πιο πιστά μπορούσα το αρχικό αρχείο των θεμάτων, στη δική μου σελίδα. Το ιστορικό αναθεωρήσεων βρίσκεται εδώ (κάπως το έκανα με τη μια, για αυτό δεν υπάρχουν ενδιάμεσες αποθηκεύσεις, κάτι που ωστόσο δεν προτείνω, αφού αν γινόταν διακοπή της σύνδεσης, δεν θα παρέμενε τίποτα αποθηκευμένο), ενώ στο τέλος των θεμάτων πρόσθεσα και έναν εξωτερικό σύνδεσμο προς την παρούσα ανάρτηση του ιστολογίου μου.

Σαν στόχοι που τέθηκαν και εκπληρώθηκαν, θα μπορούσαν να αναφερθούν, πέρα από την προφανή εξοικείωση με τον κώδικα wiki, με αποτέλεσμα την επιθυμητή μορφοποίηση και προβολή του περιεχομένου, η αναζήτηση και εύρεση λύσεων και απαντήσεων σε απορίες και προβλήματα που προέκυπταν κατά τη διάρκεια της δημιουργίας και η βιωματική συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων ενός τέτοιου εργαλείου στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Διάφορες έρευνες, άλλωστε, αναδεικνύουν την αξία των wikis στη μάθηση, αφού τα παιδιά οικοδομούν τη νέα γνώση και τη συσχετίζουν με τις πρότερες γνώσεις τους, βάσει των αρχών του εποικοδομητισμού. Παύουν να είναι παθητικοί δέκτες της γνώσης, αλλά συμμετέχουν ενεργητικά και τη συνθέτουν μόνοι τους, μέσω μιας πιο συνεργατικής μάθησης. Μήπως να το ξαναχρησιμοποιήσω στο μέλλον;