Αν έχεις ποτέ αναρωτηθεί πώς και όλα τα όργανα στο σώμα μας λειτουργούν και συνεργάζονται με τόση αρμονία, η αιτία είναι η εξής: τα νεύρα! Δεν αρκεί απλά να είμαστε νευρικοί για να έχουμε νεύρα. Όλοι μας έχουμε, και μάλιστα πολλά.

Βέβαια όταν λέμε νεύρα, εννοούμε ένα ολόκληρο σύστημα. Το νευρικό σύστημα! Πάμε να το γνωρίσουμε;

Τα όργανα του νευρικού συστήματος είναι ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός και τα νεύρα και αποτελούνται από νευρικό ιστό. Τα κύτταρα του νευρικού ιστού είναι δύο ειδών: τα νευρικά κύτταρα ή νευρώνες και τα νευρογλοιακά κύτταρα.

Νευρικό κύτταρο ή Νευρώνας

Ας δούμε ένα νευρικό κύτταρο:

Ας σταθούμε στα εξής: παρατηρούμε ένα κυτταρικό σώμα που περιέχει τον πυρήνα και τα οργανίδια του κυττάρου καθώς και τις νευρικές αποφυάδες που διακρίνονται στους δενδρίτες και στο νευράξονα ή νευρίτη. Οι νευρώνες διακρίνονται σε 3 κατηγορίες: τους αισθητικούς, τους κινητικούς και τους ενδιάμεσους ή συνδετικούς νευρώνες, ανάλογα με τη λειτουργία την οποία επιτελούν.

Νευρογλοιακά κύτταρα

Τα νευρογλοιακά κύτταρα λειτουργούν πιο βοηθητικά προμηθεύοντας το νευρώνα με θρεπτικά συστατικά και απομακρύνοντας άχρηστες για αυτόν ουσίες. Περιβάλλουν το νευράξονα συμβάλλοντας στη μόνωσή του και στην επιτάχυνση μεταφοράς της νευρικής ώσης.

Και αφού έχουμε πλέον μια εικόνα για το νευρικό σύστημα και τα μέρη του πάμε κάνουμε ένα zoom στη μεμβράνη ενός νευρικού κυττάρου; Για δείτε εδώ την εικόνα:

Αν σας πω ότι αυτά ισχύουν σε κατάσταση ηρεμίας του νευρώνα, όταν δεν υπάρχει κάποιο εξωτερικό ερέθισμα δηλαδή, τι μπορούμε να παρατηρήσουμε; Για δείτε! Εκατέρωθεν της μεμβράνης των νευρικών κυττάρων υπάρχει μια άνιση κατανομή ιόντων. Συγκεκριμένα στην εξωτερική επιφάνεια της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρώνα υπάρχει υψηλή συγκέντρωση ιόντων νατρίου Na⁺, ενώ στην εσωτερική ιόντων καλίου K⁺ και άλλων αρνητικών ιόντων. Δημιουργείται λοιπόν μια διαφορά δυναμικού εκατέρωθεν της μεμβράνης που ονομάζεται δυναμικό ηρεμίας και είναι περίπου -70mV. Μπορείς να καταλάβεις γιατί; Μα γιατί η εσωτερική επιφάνεια της μεμβράνης είναι ηλεκτραρνητικά φορτισμένη σε σύγκριση με την εξωτερική. Η μεταφορά των ιόντων γίνεται με τη συμβολή καναλιών ιόντων που υπάρχουν στη μεμβράνη. Η προσομοίωση αυτή ίσως σε βοηθήσει να αποκτήσεις μια καλύτερη εικόνα!

Πώς όμως διατηρείται αυτή η άνιση κατανομή των ιόντων εκατέρωθεν της μεμβράνης; Ας γνωρίσουμε μια αντλία ενεργητικής μεταφοράς ιόντων, την αντλία Na⁺-K⁺, η οποία αποτελεί και την αιτία της διατήρησης αυτής της άνισης κατανομής. Η αντλία αυτή βρίσκεται στη μεμβράνη του νευρικού κυττάρου και λειτουργεί ως εξής: για κάθε τρία Na⁺ που απομακρύνει από το εσωτερικό του κυττάρου μεταφέρει ταυτόχρονα στο εσωτερικό δύο K⁺. Τα αρνητικά ιόντα διαχέονται ελάχιστα. Με τη βοήθεια αυτής της αντλίας, λοιπόν, το νευρικό κύτταρο διατηρεί αυτήν την ανισοκατανομή ιόντων εκατέρωθεν της μεμβράνης του, τουλάχιστον για όσο δε δέχεται κάποιο ερέθισμα.

Παρατήρησε όλα αυτά που είπαμε σε ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο.

Νομίζω πως θα φανεί πολύ χρήσιμο!

 

Πηγές εικόνων:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CE%BD%CE%B1%CF%82

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-A105/321/2155,7812/

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]

2 thoughts on “Το νευρικό σύστημα και.. τα νεύρα μας!”

  1. Ενδιαφέρουσα και πολύ καλή ανάρτηση. Μου αρέσει και ο άμεσος λόγος. Γιατί δεν ενσωματώνεις και το βίντεο μέσα στην ανάρτηση; θα μπορούσες να ενσωματώσεις τον κώδικα, όπως και την προσομοίωση. Τέλος θα πρότεινα στο τέλος τους συνδέσμους να μην τους βάζεις έτσι, πλήρης, αλλά να είναι ενεργοί πάνω σε κάποια λέξη.

Leave a Reply

Your email address will not be published.