Το Moodle είναι μια πλατφόρμα εκμάθησης που έχει σχεδιαστεί για να παρέχει στους εκπαιδευτικούς, τους διαχειριστές και τους εκπαιδευόμενους ένα ενιαίο , ασφαλές και ολοκληρωμένο σύστημα για τη δημιουργία εξατομικευμένου μαθησιακού περιβάλλοντος. Το Moodle παρέχεται δωρεάν και στη συγκεκριμένη πλατφόρμα διασφαλίζονται τα προσωπικά δεδομένα και το απόρρητο των χρηστών.
Μέσα από την προσωπική μου χρήση συνειδητοποίησα το εύρος των δυνατοτήτων και των ευκαιριών που σου προσφέρει το Moodle σε πολλαπλά επίπεδα. Μερικά από αυτά είναι η δημιουργία κουίζ με ερωτήσεις που εστιάζουν σε πληροφορίες του μαθήματος, γλωσσάριο όρων, δημιουργία ηλεκτρονικού βιβλίου και πολλά άλλα.
Αρχικά, το κεφάλαιο με το οποίο ασχολήθηκα προσωπικώς και έχτισα για αυτό ένα περιβάλλον ηλεκτρονικού μαθήματος, είναι το κεφάλαιο 3 του βιβλίου της πρώτης γυμνασίου με τίτλο « Μεταφορά και αποβολή ουσιών». Πιο συγκεκριμένα, οι ενότητες τις οποίες παρέθεσα στο Moodle είναι οι εξής:
1) μεταφορά και αποβολή ουσιών στους μονοκύτταρους οργανισμούς.
2) μεταφορά και αποβολή ουσιών στα φυτά.
3) (μεταφορά και αποβολή ουσιών στον άνθρωπο) το κυκλοφορικό σύστημα.
Στην οργάνωση και των τριών επιμέρους ενοτήτων ακολουθείται το ίδιο μοτίβο. Ξεκινάει δηλαδή η κάθε ενότητα με το θεωρητικό υπόβαθρο και τις νέες πληροφορίες που προσφέρονται στα παιδιά και αφού γίνει η αφομοίωσή τους, πάμε σε επόμενο επίπεδο που ελέγχουμε το πόσο καλά θυμούνται το περιεχόμενο μέσω συγκεκριμένων δραστηριοτήτων.
Η επίκληση παλαιότερων γνώσεων ή η παράδοση της νέας θεωρίας, μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους. Χαρακτηριστικά, μερικές από τις πηγές πληροφόρησης που παρέχονται στο Moodle είναι οι εξής:
• μορφή αρχείου (π.χ. προσθέτοντας ένα αρχείο που έχεις δημιουργήσει εσύ ως εκπαιδευτικός όπως έναν εννοιολογικό χάρτη για να διευκολύνεις τους μαθητές να απορροφήσουν τη νέα γνώση).
• εισάγοντας τη διεύθυνση μιας ηλεκτρονικής ιστοσελίδας που πιστεύεις πως τα παιδιά θα αποκομίσουν πολλά από το περιεχόμενό της (π.χ. φωτόδεντρο)
• δημιουργώντας σελίδες που μπορείς να γράψεις ό,τι θεωρείς ωφέλιμο και με όποια δομή κρίνεις εσύ ως την καταλληλότερη (οι σελίδες μπορούν να περιέχουν κείμενο, εικόνα, πίνακα, σχεδιάγραμμα κ.α.)
• συνθέτοντας ολόκληρο ηλεκτρονικό βιβλίο με τις επιμέρους σελίδες που έχεις δημιουργήσει.
• γλωσσάριο σχετικών με το συγκεκριμένο μάθημα, όρων στο οποίο έχεις τη δυνατότητα να προσθέτεις και εικόνες σε κάθε όρο, με αποτέλεσμα τα παιδιά να συνδέουν έννοιες με εικόνες και να ενισχύεις και τη φωτογραφική τους μνήμη.
Όπως προαναφέρθηκε, σε επόμενο στάδιο ακολουθεί η εκτέλεση δραστηριοτήτων από τους μαθητές για να διαπιστώσουν τον βαθμό που έχουν κατανοήσει τις νέες γνώσεις. Μερικές από αυτές είναι:
• Η δημιουργία κουίζ από τον εκπαιδευτικό με γνωστικές ερωτήσεις ποικίλων μορφών (ερωτήσεις σωστού λάθους, πολλαπλής επιλογής, ερωτήσεις κενών, αντιστοίχισης κ.α.). Κάτι που δεν πρέπει να παραληφθεί είναι η δυνατότητα ανατροφοδότησης σε κάθε ερώτηση, έτσι ώστε αν ο μαθητής κάνει λάθος να έχει το περιθώριο να δει τη σωστή απάντηση και να αναθεωρήσει.
• Η ανάθεση εργασιών οποιασδήποτε μορφής. Μπορεί δηλαδή η εργασία να αναφέρεται σε κατασκευές, ζωγραφική, υποβολή αρχείου κειμένου κ.α. Το είδος της λοιπόν είναι στην ευχέρεια του κάθε εκπαιδευτικού.
• Η δημιουργία φύλλου εργασίας ως αρχείο το οποίο θα το απαντήσουν και θα το υποβάλλουν συμπληρωμένο.
• Κάποια δραστηριότητα από άλλη ιστοσελίδα όπως το φωτόδεντρο ή το hot potatoes που κοινοποιούνται στο Moodle μέσω της χρήσης εξωτερικού συνδέσμου.
***Κάτι που δεν πρέπει με τίποτα να παραληφθεί είναι πως το περιεχόμενο από τη στιγμή που απευθύνεται σε μαθητές θα πρέπει να έχει τις κατάλληλες οδηγίες και ξεκάθαρα και εύληπτα βήματα για να επιτελούνται οι δραστηριότητες αυτούς χωρίς δυσφορία. Αυτή τη δυνατότητα παράθεσης οδηγιών, την προσφέρει το Moodle με την ονομασία «ταμπέλες».
Ακολουθεί η δική μου δομή στις προαναφερθείσες διδακτικές ενότητες του κεφαλαίου 3 :
- Αρχικά αναφέρεται στους μαθητές ποιες ενότητες θα διδαχτούν, οι διδακτικοί στόχοι που πρέπει να έχουν επιτευχθεί στο τέλος κάθε ενότητας και οι διδακτικές ώρες που προορίζονται να δαπανηθούν.
2. Έπειτα για την ενότητα «Μεταφορά και αποβολή ουσιών στους μονοκύτταρους οργανισμούς επέλεξα ως πηγή πληροφόρησης ένα αρχείο που έχει συμπτυγμένη τη θεωρία του βιβλίου, παραλείποντας δεδομένα που δεν θεωρώ απαραίτητα.
3. Έπειτα για να διαπιστώσω το πόσο οι μαθητές μου κατανόησαν τα νέα δεδομένα, δημιούργησα ένα ερωτηματολόγιο προσαρμοσμένο στη συγκεκριμένη ύλη.
4. Για την ενότητα «Μεταφορά και αποβολή ουσιών στα φυτά», παρέθεσα ως πηγή πληροφόρησης μια ηλεκτρονική διεύθυνση ιστοσελίδας που εξηγούσε το πως μεταφέρονται και απομακρύνονται οι ουσίες από τους φυτικούς οργανισμούς, αλλά πολύ πιο παραστατικά και σχεδιαγραμματικά από ότι το σχολικό βιβλίο.
5. Ως δραστηριότητα για τον έλεγχο των γνώσεών τους, αποφάσισα να δημιουργήσω ένα κουίζ ερωτήσεων ποικίλων μορφών με ανατροφοδότηση και σκορ.
6. Για την τρίτη ενότητα που ήταν πολύ μεγαλύτερη γνωστικά (Το κυκλοφορικό σύστημα) , πρόσθεσα πολλές πηγές πληροφόρησης που αναφέρονταν σε πολλά επιμέρους θέματα (αιμοφόρα αγγεία, αίμα και συστατικά αίματος, το κυκλοφορικό σύστημα, παράγοντες που συνδέονται με τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος και επομένως με την υγεία του ανθρώπου).
Σελίδα με τα μέρη της καρδιάς :
Φωτόδεντρο ως πηγή πληροφόρησης :
Βίντεο που δείχνει τι γίνεται μέσα στα αιμοφόρα αγγεία μας:
Γλωσσάριο όρων με συνοδευόμενες εικόνες:
Άμεση συνομιλία μεταξύ συμμαθητών για θέματα που αφορούν τη Βιολογία:
7. Ως δραστηριότητες επέλεξα την ανάθεση εργασιών, την παράδοση φύλλου εργασίας, δραστηριότητες από το φωτόδεντρο και κουίζ με ερωτήσεις προσαρμοσμένες πάνω στην νέα ύλη.
Ανάθεση Εργασίας ανά ομάδες :
8. Τέλος, μετά την ολοκλήρωση και των τριών επιμέρους ενοτήτων, δημιούργησα ένα μεγάλο κουίζ με ερωτήσεις ανακατεμένες από όλες τις ενότητες ανεξαρτήτως.
