Οι εννοιολογικοί χάρτες, γνωστοί και ως concept maps ή cmaps, αποτελούν ένα εύχρηστο εργαλείο στα χέρια των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων, καθώς προσφέρουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν με απλό και κατανοητό τρόπο όχι μόνο απλές έννοιες αλλά και ολόκληρες διδακτικές ενότητες. Η χρήση τους, μάλιστα, είναι δυνατό να εφαρμοστεί σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα προσφέροντας έναν διαφορετικό, πιο ελκυστικό και πιο οργανωμένο τρόπο παρουσίασης της πληροφορίας.

Στην ουσία πρόκειται για μια μορφή διαγράμματος, στα πλαίσια του οποίου διάφορες έννοιες συνδέονται μεταξύ τους με βέλη που αποκαλύπτουν τη μεταξύ τους συσχέτιση. Αυτού του είδους οι χάρτες δίνουν στους μαθητές τη δυνατότητα να οργανώσουν καλύτερα τις γνώσεις τους, να κάνουν επανάληψη πάνω σε όσα ήδη γνωρίζουν αλλά ακόμη να ανακαλύψουν τις υφιστάμενες σχέσεις μεταξύ των δεδομένων.

Η κατασκευή εννοιολογικών χαρτών καθίσταται πλέον εφικτή μέσω της εφαρμογής Cmaps, την οποία μπορεί κανείς είτε να την εγκαταστήσει στον υπολογιστή του είτε να την επεξεργαστεί εξ ολοκλήρου διαδικτυακά (https://cmapcloud.ihmc.us/). Η εν λόγω εφαρμογή επιτρέπει στους χρήστες της πέραν της κατασκευής του εννοιολογικού χαρτη, τον εμπλουτισμό του με εικόνες, αρχεία ήχου και βίντεο, καθιστώντας τον έτσι αρκετά πιο ενδιαφέροντα και διαδραστικό.

Παρακάτω ακολουθεί ένα παράδειγμα εννοιολογικού χάρτη που αφορά τη θεματική της Αναπαραγωγής στον άνθρωπο, όπως προσεγγίζεται από το εγχειρίδιο Βιολογίας της Α΄ Γυμνασίου, στην ενότητα 6.4.