Πιτσιτάκη Λυδία

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2020 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Το μόριο tRNA σχετίζεται με τις διαδικασίες α. αντιγραφής και αντίστροφης μεταγραφής. β. μεταγραφής και μετάφρασης. γ. αντιγραφής και μετάφρασης. δ. αντιγραφής και μεταγραφής. Μονάδες 5 Α2. Τα μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια τα συναντάμε α. μόνο στα ευκαρυωτικά κύτταρα. β. μόνο στα προκαρυωτικά κύτταρα. γ. σε ευκαρυωτικά κύτταρα και στους ιούς που τα προσβάλλουν. δ. σε προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά κύτταρα. Μονάδες 5 Α3. Φωσφοδιεστερικοί δεσμοί συναντώνται α. στο πριμόσωμα. β. στο ριβόσωμα. γ. στην DNA πολυμεράση. δ. στις ιστόνες. Μονάδες 5 Α4. Ο γενετικός κώδικας είναι α. συνεχής. β. ασυνεχής. γ. επικαλυπτόμενος. δ. μη εκφυλισμένος. Μονάδες 5 Α5. Τα υβριδώματα α. είναι υβριδικά μόρια DNA – RNA. β. χρησιμοποιούνται στη γονιδιακή θεραπεία. γ. δεν μπορούν να διατηρηθούν σε κυτταροκαλλιέργειες. δ. προκύπτουν από σύντηξη καρκινικών κυττάρων και β-λεμφοκυττάρων. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ Β Β1. Να αντιστοιχίσετε σωστά κάθε αριθμό δεσμών υδρογόνου της στήλης Ι με ένα στοιχείο της στήλης ΙΙ. (Στη στήλη ΙΙ περισσεύει μία επιλογή) Στήλη Ι Στήλη ΙΙ α. 300 δεσμοί υδρογόνου 1. Χρωμόσωμα β. 7 δεσμοί υδρογόνου 2. Νουκλεοτίδιο γ. 4x108 δεσμοί υδρογόνου 3. Γονίδιο (μέσου μήκους) δ. 2800 δεσμοί υδρογόνου 4. Νουκλεόσωμα 5. Κωδικόνιο-αντικωδικόνιο (Επισημαίνεται ότι οι δεσμοί υδρογόνου είναι κατά προσέγγιση) Μονάδες 8 Β2. Να διατυπώσετε τους ορισμούς των παρακάτω βιολογικών εννοιών: i) Αντιγονικός καθοριστής ii) Διαγονιδιακός οργανισμός iii) Φορέας κλωνοποίησης. Μονάδες 9 Β5. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της χρήσης διαγονιδιακών φυτών και ζώων για την αύξηση της φυτικής και ζωικής παραγωγής έναντι της κλασικής μεθόδου των διασταυρώσεων; Μονάδες 8 ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ Γ Σ ε έ να β ι ο α ντ ι δ ρ α σ τ ή ρ α πρ α γ μ α τ οπο ι ε ί τ α ι κ α λ λ ι έ ρ γ ε ι α ε νό ς ε ί δ ο υ ς μ ι κ ρ ο ο ρ γ α νι σ μ ο ύ . Σ τ η ν ε ι κ ό να τ ο υ σχ ήμ ατ ος 1 η κ α μ πύ λ η Α απε ι κ ο νί ζε ι τ α σ τ ά δ ι α α ν άπτ υ ξ η ς α υ τ ο ύ τ ο υ μ ι κ ρ ο ο ρ γ α νι σ μ ο ύ . Σ χ ήμ α 1 Γ1 . Τ ι τ ύπο ς κ α λ λ ι έ ρ γ ε ι α ς απε ι κ ο νί ζε τ α ι σ τ η ν κ α μπύ λ η Α (μ ο ν ά δ ε ς 2 ); Να α ι τ ι ο λ ο γ ή σ ε τ ε τ η ν α πά ντ η σ ή σ α ς (μ ο ν ά δ ε ς 4 ). Μο νά δ ες 6 Γ2 . Πο ι α από τ ι ς κ α μπύ λ ε ς, Β ή Γ , απε ι κ ο ν ί ζε ι τ η ν α νάπτ υ ξ η τ ο υ μ ι κ ρ ο ο ρ γ α νι σ μ ο ύ σ ε ε υ νο ϊ κ ό τ ε ρ ε ς σ υ νθ ή κ ε ς (μ ο νά δ ε ς 2 ) κ α ι πο ι α σ ε δ υ σ μ ε νέ σ τ ε ρ ε ς (μ ο νά δ ε ς 2 ) σ ε σ χέ σ η μ ε τ ι ς σ υ νθ ή κ ε ς α ν άπτ υ ξ η ς πο υ α ντ ι σ τ ο ι χο ύ ν σ τ η ν κ α μπύ λ η Α; Να α ι τ ι ο λ ο γ ή σ ε τ ε τ ην α πά ντ η σ ή σ α ς (μ ο νά δ ε ς 4 ). Μο νά δ ες 8 Ο α νωτ έ ρω μ ι κ ρ ο ο ρ γ α νι σ μ ό ς κ α λ λ ι ε ρ γ ε ί τ α ι (κ α μπύ λ η Α ) γ ι α τ η ν πα ρ α γωγ ή δ ύ ο δ ι α φ ο ρ ε τ ι κών πρ ο ϊ ό ντων Π1 κ α ι Π2 , σ ύ μ φων α μ ε τ η ν α πε ι κ ό νι σ η τ ο υ σχ ή μα τ ος 2. Σ χ ήμ α 2 ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ Γ3. Σε ποια φάση ανάπτυξης του μικροοργανισμού παράγεται το κάθε προϊόν (μονάδες 4); Ποιος τύπος καλλιέργειας θα ήταν αποδοτικότερος για την παραγωγή του κάθε προϊόντος (μονάδες 4); Μονάδες 8 Γ4. Να αναφέρετε τρεις παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απότομη μείωση του πληθυσμού του μικροοργανισμού. Μονάδες 3 ΘΕΜΑ Δ Δίνονται τρία γονίδια Α, Β, Γ, το καθένα από τα οποία κωδικοποιεί ένα μόριο RNA. Ένα από τα γονίδια κωδικοποιεί mRNA, είναι συνεχές και από την μετάφρασή του παράγεται ένα ολιγοπεπτίδιο. Το άλλο γονίδιο κωδικοποιεί το tRNA που μεταφέρει τη μεθειονίνη. Το γονίδιο που απομένει κωδικοποιεί το rRNA της μικρής υπομονάδας του ριβοσώματος, το οποίο rRNA συνδέεται με 5 νουκλεοτίδια στην 5΄- αμετάφραστη περιοχή του mRNA από την μετάφραση του οποίου παράγεται το ολιγοπεπτίδιο. Γονίδιο Α αλυσίδα 1 GAATTCGGAACATGCCCGGGTCAGCCTGAGAGAATTCCC αλυσίδα 2 CTTAAGCCTTGTACGGGCCCAGTCGGACTCTCTTAAGGG Γονίδιο Β αλυσίδα 1 CTTATACGCAATGTTCCTAAA αλυσίδα 2 GAATATGCGTTACAAGGATTT Γονίδιο Γ αλυσίδα 1 ACTATGCACTTCCGGCCAA αλυσίδα 2 TGATACGTGAAGGCCGGTT Δ1. Να γράψετε ποιο από τα τρία γονίδια κωδικοποιεί το mRNA (μονάδα 1). Να γράψετε το mRNA που προκύπτει από την μεταγραφή του γονιδίου (μονάδες 2) και να σημειώσετε τα άκρα του (μονάδα 1). Μονάδες 4 Δ2. Να γράψετε ποιο από τα τρία γονίδια κωδικοποιεί το tRNA (μονάδα 1) και να εξηγήσετε ποια από τις δύο αλυσίδες του γονιδίου είναι η μεταγραφόμενη (μονάδες 4). Μονάδες 5 Δ3. Να γράψετε ποιο από τα τρία γονίδια κωδικοποιεί το rRNA (μονάδα 1) και να εξηγήσετε ποια από τις δύο αλυσίδες του γονιδίου είναι η μεταγραφόμενη (μονάδες 4). Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ Δ4 . Επι θ υ μ ο ύ μ ε να κ λωνοπο ι ή σ ο υ μ ε τ ο γ ο νί δ ι ο Α, χρ η σ ι μ οπ ο ιώντ α ς ως φο ρ έ α κ λωνο πο ί η σ η ς τ ο πλ α σ μ ί δ ι ο τ ο υ σχ ήμ ατ ος 3 . Δι α θ έ τ ο υ μ ε τ ρ ει ς δ ι α φ ο ρ ε τ ι κ έ ς πε ρ ι ο ρ ι σ τ ι κ έ ς ε νδ ο ν ο υ κ λ ε ά σ ε ς τ ι ς Ι , Ι Ι κ α ι EcoRI. Σ χ ήμ α 3 Τ ο πλ α σ μ ί δ ι ο φ έρ ε ι γ ο νί δ ι ο α νθ ε κ τ ι κ ό τ η τ α ς σ τ η ν α μπι κ ι λ ί νη , γ ο νί δ ι ο α νθ ε κ τ ι κ ό τ η τ α ς σ τ η ν σ τ ρ επτ ο μ υ κ ί νη κ α ι δ ύ ο θ έ σ ε ι ς α ν α γ νώρ ι σ η ς από τ ι ς πε ρ ι ο ρ ι σ τ ι κ έ ς ε ν δ ο νο υ κ λ ε ά σ ε ς ΠΕ -Ι κ α ι ΠΕ-Ι Ι . Η πε ρ ι ο ρ ι σ τ ι κ ή ε νδ ο ν ο υ κ λ ε ά σ η Ι δ ι α θ έ τ ει θ έ σ η α να γ νώρ ι σ η ς μ έ σ α σ τ ο γ ο νί δ ι ο α νθ ε κ τ ι κ ό τ η τ α ς τ η ς α μπι κ ι λ ί νη ς, ε νώ η πε ρ ι ο ρ ι σ τ ι κ ή ε νδ ο ν ο υ κ λ ε ά σ η Ι Ι δ ι α θ έ τ ε ι θ έ σ η α να γ νώρ ι σ η ς μ έ σ α σ τ ο γ ο νί δ ι ο α νθ ε κ τ ι κ ό τ η τ α ς τ η ς σ τ ρ επτ ο μ υ κ ί νη ς . Δί νο ντ α ι ο ι α λ λ η λ ο υ χί ε ς έ ξ ι ζε υ γών β ά σ εων πο υ α ν α γ νωρ ί ζο υ ν κ α ι επι δ ρ ο ύ ν ο ι ΠΕ - Ι κ α ι ΠΕ -Ι Ι . Tα β έ λ η υπο δ ε ικ νύ ο υ ν τ η θ έ σ η πο υ δ ρ α η κ ά θ ε πε ρ ι ο ρ ι σ τ ι κ ή ε νδ ο ν ο υ κ λ ε ά σ η (ΠΕ) σ τ η ν α λ λ η λ ο υ χί α α να γ νώρ ι σ η ς. i) Να γ ρ άψε τ ε πο ι α ή πο ι ε ς ΠΕ θ α χ ρ η σ ι μ οπο ι η θ ο ύ ν γ ι α τ η ν κ α τ α σ κ ε υ ή τ ο υ α ν α σ υ νδ υ α σ μ έ νο υ πλ α σ μ ι δ ί ο υ . (μ ο νά δ ε ς 2) ii) Πο ι α /πο ι ε ς ε ί να ι η /ο ι α λ λ η λ ο υ χί α /ε ς έ ξ ι ζε υ γών β ά σ εων πο υ ε μ φ α νί ζε τ α ι / ο ντ α ι ε κ α τ έ ρωθ ε ν τ ο υ τ μ ή μ α τ ο ς τ ο υ γ ονι δ ί ο υ , σ τ η ν πε ρ ι ο χή σ ύ νδ ε σ η ς των μ ο νό κ λωνων ά κ ρων μ ε τ ά τ η ν ε ν σωμ ά τωσ ή τ ο υ σ τ ο πλ α σ μ ί δ ι ο μ ε τ η δ ρ ά σ η τ η ς DNA δ ε σ μ ά σ η ς; (μ ο νά δ ε ς 4) iii) Πώς θ α γ ί νε ι η επι λ ο γ ή των μ ε τ α σ χη μ α τ ι σ μ έ νων β α κ τ η ρ ίων – ξ ε νι σ τών σ τ η δ ι α δ ι κ α σ ί α κ λωνοπο ί η σ η ς από τ α μ η μ ε τ α σ χη μ α τ ι σ μ έ να β α κ τ ή ρ ι α – ξ ε νι σ τ έ ς ; (μ ο νά δ ε ς 5 ) Μο νά δ ες 11 ΑΡΧΗ 6ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΠΑΛΑΙΟ ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) 1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας. 2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. 3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ