ΜΔΕ Διδακτική της Βιολογίας - Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Συνεισφορές χρήστη [el]

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T12:02:53Z

Spapa:

<CENTER>'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:'''</CENTER>

<CENTER>'''ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''</CENTER>

'''ΘΕΜΑ Α'''

''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς
προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη
φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''

'''Α1.''' Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται

:'''α.''' εσώνια

:'''β.''' εξώνια

:'''γ.''' υποκινητές

:'''δ.'''5΄ αμετάφραστες περιοχές.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α2.''' Το νουκλεόσωμα αποτελείται

:'''α.''' από RNA και ιστόνες

:'''β.''' μόνο από RNA

:'''γ.''' από DNA και ιστόνες

:'''δ.''' μόνο από DNA.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α3.''' Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται

:'''α.''' η α1-αντιθρυψίνη

:'''β.''' η ινσουλίνη

:'''γ.''' ο παράγοντας VIIΙ

:'''δ.'''η αυξητική ορμόνη.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α4.''' Η κυστική ίνωση κληρονομείται ως

:'''α.''' αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας

:'''β.''' φυλοσύνδετος υπολειπόμενος χαρακτήρας

:'''γ.''' φυλοσύνδετος επικρατής χαρακτήρας

:'''δ.''' αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α5.''' Με καρυότυπο μπορεί να διαγνωστεί

:'''α.''' η β-θαλασσαιμία

:'''β.''' ο αλφισμός

:'''γ.''' το σύνδρομο Down

:'''δ.''' η οικογενής υπερχοληστερολαιμία.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''ΘΕΜΑ Β'''

'''Β1.''' Να αντιστοιχίσετε σωστά τον αριθμό καθεμίας από τις φράσεις της '''στήλης Ι'''
με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β, της '''στήλης ΙΙ'''.

[[Αρχείο:Spapa_1.jpg|center]]

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''

'''Β2.''' Από τι αποτελείται το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 7'''

'''Β3'''. Σήμερα μπορούμε να κατασκευάσουμε στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα
«ανασυνδυασμένο» μόριο DNA. Τι είναι το ανασυνδυασμένο μόριο DNA;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Β4.''' Τι είναι η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''ΘΕΜΑ Γ'''

Στην '''εικόνα 1''' φαίνεται ένα μέρος μίας βιολογικής διαδικασίας, η οποία
βρίσκεται σε εξέλιξη.

[[Αρχείο:Spapa_2.jpg|center]]

'''Γ1.''' Να ονομάσετε τη διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην '''εικόνα 1''' και
να εντοπίσετε τη βάση που ενσωματώθηκε κατά παράβαση του κανόνα της
συμπληρωματικότητας (μονάδες 2). Να γράψετε το τελικό δίκλωνο μόριο,
το οποίο θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας που απεικονίζει η
'''εικόνα 1''' (μονάδες 3). Να σημειώσετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων
του μορίου αυτού (μονάδα 1).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''Γ2.''' Να ονομάσετε τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία του
τελικού δίκλωνου μορίου του ερωτήματος '''Γ1''' και να αναφέρετε τη δράση
του καθενός ενζύμου.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

Σε ένα είδος εντόμου ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ενζύμου
Α, ενώ το αλληλόμορφό του δεν παράγει το ένζυμο Α. Ένα άλλο γονίδιο
καθορίζει το χαρακτήρα «ανοιχτό χρώμα σώματος», ενώ το αλληλόμορφό του
καθορίζει το «σκούρο χρώμα σώματος».

Διασταυρώνεται ένα θηλυκό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει ανοιχτό
χρώμα σώματος με ένα αρσενικό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει
ανοιχτό χρώμα σώματος. Από τη διασταύρωση προκύπτουν:

:::600 θηλυκοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος,

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν σκούρο
χρώμα σώματος και

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος.

Δίνονται:

# Για τον τρόπο κληρονόμησης των δύο χαρακτήρων ισχύει ο 2ος νόμος του Mendel.
# Για τη σύνθεση του ενζύμου Α, τα άτομα που διασταυρώθηκαν είναι ετερόζυγα.
# Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο του
καθορίζεται όπως στον άνθρωπο.

'''Γ3.''' Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το γονίδιο που δεν
παράγει το ένζυμο Α (μονάδες 2). Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο
κληρονομείται το γονίδιο που καθορίζει το ανοιχτό χρώμα σώματος
(μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Γ4.''' Να αιτιολογήσετε τον τρόπο κληρονόμησης των παραπάνω χαρακτήρων ,
κάνοντας την κατάλληλη διασταύρωση ή τις κατάλληλες διασταυρώσεις .
Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 10'''

'''ΘΕΜΑ Δ'''

Στην '''εικόνα 2''' δίνονται δύο μη ομόλογα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενός
κυττάρου, το χρωμόσωμα Α και το χρωμόσωμα Β. Σε κάθε χρωμόσωμα
απεικονίζεται η αλληλουχία του DNA που υπάρχει στο άκρο του.

[[Αρχείο:Spapa_3.jpg|center]]

::::::::::::::::::::::::::'''Εικόνα 2'''

Έστω ότι σε καθένα από τα χρωμοσώματα της '''εικόνας 2''' συμβαίνει θραύση στα
σημεία που δείχνουν τα βέλη. Στη συνέχεια πραγματοποιείται αμοιβαία
μετατόπιση των ακραίων σκιασμένων τμημάτων ανάμεσα στο χρωμόσωμα '''Α''' και
στο χρωμόσωμα '''Β'''.

'''Δ1.''' Να γράψετε όλα τα πιθανά χρωμοσώματα που θα προκύψουν μετά την
αμοιβαία μετατόπιση, με τις αντίστοιχες αλληλουχίες DNA (μονάδες 4). Να
σημειώσετε τους προσανατολισμούς όλων των μορίων DNA που
προκύπτουν (μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

Μία από τις παραπάνω αμοιβαίες μετατοπίσεις γίνεται σε ζυγωτό, από το οποίο
προκύπτει ένας ενήλικος άνθρωπος με φυσιολογικό φαινότυπο. Στον άνθρωπο
αυτόν συμβολίζουμε το χρωμόσωμα Α που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''α'''
και το χρωμόσωμα Β που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''β'''.

'''Δ2.''' Να γράψετε όλους τους πιθανούς γαμέτες αυτού του ενήλικα,
χρησιμοποιώντας τους συμβολισμούς των χρωμοσωμάτων, όπως σας
έχουν δοθεί.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Δ3.''' Κάθε γαμέτης που προκύπτει στο ερώτημα Δ2 γονιμοποιείται με φυσιολογικό
γαμέτη. Να εξηγήσετε τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
φαινότυπο (μονάδες 5) και τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
καρυότυπο (μονάδες 4).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 9'''

'''Δ4.''' Να εξηγήσετε το είδος ή τα είδη των δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών,
που σίγουρα θα έχει κάθε απόγονος με μη φυσιολογικό καρυότυπο.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

<CENTER><u>'''ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)'''</u></CENTER>
# '''Στο εξώφυλλo''' του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. '''Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω''' να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. '''Στην αρχή των απαντήσεών σας''' να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. '''Να μην αντιγράψετε''' τα θέματα στο τετράδιο και '''να μη γράψετε''' πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. '''Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση.''' Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
# Να απαντήσετε '''στο τετράδιό σας''' σε όλα τα θέματα '''μόνο''' με μπλε ή '''μόνο''' με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, '''μόνο''' αν το ζητάει η εκφώνηση, και '''μόνο''' για πίνακες, διαγράμματα κλπ.
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.

<CENTER>'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</CENTER>
----
Το ιστολόγιο μου: [http://mde.biologia.gr/spapa/ BIOLOGY, PHYSICS AND MORE...]

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T12:01:42Z

Spapa:

<CENTER>'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:'''</CENTER>

<CENTER>'''ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''</CENTER>

'''ΘΕΜΑ Α'''

''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς
προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη
φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''

'''Α1.''' Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται

:'''α.''' εσώνια

:'''β.''' εξώνια

:'''γ.''' υποκινητές

:'''δ.'''5΄ αμετάφραστες περιοχές.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α2.''' Το νουκλεόσωμα αποτελείται

:'''α.''' από RNA και ιστόνες

:'''β.''' μόνο από RNA

:'''γ.''' από DNA και ιστόνες

:'''δ.''' μόνο από DNA.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α3.''' Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται

:'''α.''' η α1-αντιθρυψίνη

:'''β.''' η ινσουλίνη

:'''γ.''' ο παράγοντας VIIΙ

:'''δ.'''η αυξητική ορμόνη.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α4.''' Η κυστική ίνωση κληρονομείται ως

:'''α.''' αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας

:'''β.''' φυλοσύνδετος υπολειπόμενος χαρακτήρας

:'''γ.''' φυλοσύνδετος επικρατής χαρακτήρας

:'''δ.''' αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α5.''' Με καρυότυπο μπορεί να διαγνωστεί

:'''α.''' η β-θαλασσαιμία

:'''β.''' ο αλφισμός

:'''γ.''' το σύνδρομο Down

:'''δ.''' η οικογενής υπερχοληστερολαιμία.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''ΘΕΜΑ Β'''

'''Β1.''' Να αντιστοιχίσετε σωστά τον αριθμό καθεμίας από τις φράσεις της '''στήλης Ι'''
με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β, της '''στήλης ΙΙ'''.

[[Αρχείο:Spapa_1.jpg|center]]

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''

'''Β2.''' Από τι αποτελείται το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 7'''

'''Β3'''. Σήμερα μπορούμε να κατασκευάσουμε στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα
«ανασυνδυασμένο» μόριο DNA. Τι είναι το ανασυνδυασμένο μόριο DNA;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Β4.''' Τι είναι η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''ΘΕΜΑ Γ'''

Στην '''εικόνα 1''' φαίνεται ένα μέρος μίας βιολογικής διαδικασίας, η οποία
βρίσκεται σε εξέλιξη.

[[Αρχείο:Spapa_2.jpg|center]]

'''Γ1.''' Να ονομάσετε τη διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην '''εικόνα 1''' και
να εντοπίσετε τη βάση που ενσωματώθηκε κατά παράβαση του κανόνα της
συμπληρωματικότητας (μονάδες 2). Να γράψετε το τελικό δίκλωνο μόριο,
το οποίο θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας που απεικονίζει η
'''εικόνα 1''' (μονάδες 3). Να σημειώσετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων
του μορίου αυτού (μονάδα 1).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''Γ2.''' Να ονομάσετε τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία του
τελικού δίκλωνου μορίου του ερωτήματος '''Γ1''' και να αναφέρετε τη δράση
του καθενός ενζύμου.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

Σε ένα είδος εντόμου ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ενζύμου
Α, ενώ το αλληλόμορφό του δεν παράγει το ένζυμο Α. Ένα άλλο γονίδιο
καθορίζει το χαρακτήρα «ανοιχτό χρώμα σώματος», ενώ το αλληλόμορφό του
καθορίζει το «σκούρο χρώμα σώματος».

Διασταυρώνεται ένα θηλυκό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει ανοιχτό
χρώμα σώματος με ένα αρσενικό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει
ανοιχτό χρώμα σώματος. Από τη διασταύρωση προκύπτουν:

:::600 θηλυκοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος,

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν σκούρο
χρώμα σώματος και

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος.

Δίνονται:

# Για τον τρόπο κληρονόμησης των δύο χαρακτήρων ισχύει ο 2ος νόμος του Mendel.
# Για τη σύνθεση του ενζύμου Α, τα άτομα που διασταυρώθηκαν είναι ετερόζυγα.
# Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο του
καθορίζεται όπως στον άνθρωπο.

'''Γ3.''' Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το γονίδιο που δεν
παράγει το ένζυμο Α (μονάδες 2). Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο
κληρονομείται το γονίδιο που καθορίζει το ανοιχτό χρώμα σώματος
(μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Γ4.''' Να αιτιολογήσετε τον τρόπο κληρονόμησης των παραπάνω χαρακτήρων ,
κάνοντας την κατάλληλη διασταύρωση ή τις κατάλληλες διασταυρώσεις .
Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 10'''

'''ΘΕΜΑ Δ'''

Στην '''εικόνα 2''' δίνονται δύο μη ομόλογα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενός
κυττάρου, το χρωμόσωμα Α και το χρωμόσωμα Β. Σε κάθε χρωμόσωμα
απεικονίζεται η αλληλουχία του DNA που υπάρχει στο άκρο του.

[[Αρχείο:Spapa_3.jpg|center]]

::::::::::::::::::::::::::'''Εικόνα 2'''

Έστω ότι σε καθένα από τα χρωμοσώματα της '''εικόνας 2''' συμβαίνει θραύση στα
σημεία που δείχνουν τα βέλη. Στη συνέχεια πραγματοποιείται αμοιβαία
μετατόπιση των ακραίων σκιασμένων τμημάτων ανάμεσα στο χρωμόσωμα '''Α''' και
στο χρωμόσωμα '''Β'''.

'''Δ1.''' Να γράψετε όλα τα πιθανά χρωμοσώματα που θα προκύψουν μετά την
αμοιβαία μετατόπιση, με τις αντίστοιχες αλληλουχίες DNA (μονάδες 4). Να
σημειώσετε τους προσανατολισμούς όλων των μορίων DNA που
προκύπτουν (μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

Μία από τις παραπάνω αμοιβαίες μετατοπίσεις γίνεται σε ζυγωτό, από το οποίο
προκύπτει ένας ενήλικος άνθρωπος με φυσιολογικό φαινότυπο. Στον άνθρωπο
αυτόν συμβολίζουμε το χρωμόσωμα Α που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''α'''
και το χρωμόσωμα Β που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''β'''.

'''Δ2.''' Να γράψετε όλους τους πιθανούς γαμέτες αυτού του ενήλικα,
χρησιμοποιώντας τους συμβολισμούς των χρωμοσωμάτων, όπως σας
έχουν δοθεί.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Δ3.''' Κάθε γαμέτης που προκύπτει στο ερώτημα Δ2 γονιμοποιείται με φυσιολογικό
γαμέτη. Να εξηγήσετε τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
φαινότυπο (μονάδες 5) και τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
καρυότυπο (μονάδες 4).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 9'''

'''Δ4.''' Να εξηγήσετε το είδος ή τα είδη των δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών,
που σίγουρα θα έχει κάθε απόγονος με μη φυσιολογικό καρυότυπο.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

<CENTER>'''ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)'''</CENTER>
# '''Στο εξώφυλλo''' του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. '''Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω''' να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. '''Στην αρχή των απαντήσεών σας''' να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. '''Να μην αντιγράψετε''' τα θέματα στο τετράδιο και '''να μη γράψετε''' πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. '''Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση.''' Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
# Να απαντήσετε '''στο τετράδιό σας''' σε όλα τα θέματα '''μόνο''' με μπλε ή '''μόνο''' με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, '''μόνο''' αν το ζητάει η εκφώνηση, και '''μόνο''' για πίνακες, διαγράμματα κλπ.
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.

<CENTER>'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</CENTER>
----
Το ιστολόγιο μου: [http://mde.biologia.gr/spapa/ BIOLOGY, PHYSICS AND MORE...]

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T11:23:05Z

Spapa:

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:'''</CENTER>

<CENTER>'''ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''</CENTER>

'''ΘΕΜΑ Α'''

''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς
προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη
φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''

'''Α1.''' Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται

:'''α.''' εσώνια

:'''β.''' εξώνια

:'''γ.''' υποκινητές

:'''δ.'''5΄ αμετάφραστες περιοχές.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α2.''' Το νουκλεόσωμα αποτελείται

:'''α.''' από RNA και ιστόνες

:'''β.''' μόνο από RNA

:'''γ.''' από DNA και ιστόνες

:'''δ.''' μόνο από DNA.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α3.''' Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται

:'''α.''' η α1-αντιθρυψίνη

:'''β.''' η ινσουλίνη

:'''γ.''' ο παράγοντας VIIΙ

:'''δ.'''η αυξητική ορμόνη.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α4.''' Η κυστική ίνωση κληρονομείται ως

:'''α.''' αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας

:'''β.''' φυλοσύνδετος υπολειπόμενος χαρακτήρας

:'''γ.''' φυλοσύνδετος επικρατής χαρακτήρας

:'''δ.''' αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α5.''' Με καρυότυπο μπορεί να διαγνωστεί

:'''α.''' η β-θαλασσαιμία

:'''β.''' ο αλφισμός

:'''γ.''' το σύνδρομο Down

:'''δ.''' η οικογενής υπερχοληστερολαιμία.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''ΘΕΜΑ Β'''

'''Β1.''' Να αντιστοιχίσετε σωστά τον αριθμό καθεμίας από τις φράσεις της '''στήλης Ι'''
με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β, της '''στήλης ΙΙ'''.

[[Αρχείο:Spapa_1.jpg|center]]

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''

'''Β2.''' Από τι αποτελείται το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 7'''

'''Β3'''. Σήμερα μπορούμε να κατασκευάσουμε στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα
«ανασυνδυασμένο» μόριο DNA. Τι είναι το ανασυνδυασμένο μόριο DNA;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Β4.''' Τι είναι η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''ΘΕΜΑ Γ'''

Στην '''εικόνα 1''' φαίνεται ένα μέρος μίας βιολογικής διαδικασίας, η οποία
βρίσκεται σε εξέλιξη.

[[Αρχείο:Spapa_2.jpg|center]]

'''Γ1.''' Να ονομάσετε τη διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην '''εικόνα 1''' και
να εντοπίσετε τη βάση που ενσωματώθηκε κατά παράβαση του κανόνα της
συμπληρωματικότητας (μονάδες 2). Να γράψετε το τελικό δίκλωνο μόριο,
το οποίο θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας που απεικονίζει η
'''εικόνα 1''' (μονάδες 3). Να σημειώσετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων
του μορίου αυτού (μονάδα 1).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''Γ2.''' Να ονομάσετε τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία του
τελικού δίκλωνου μορίου του ερωτήματος '''Γ1''' και να αναφέρετε τη δράση
του καθενός ενζύμου.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

Σε ένα είδος εντόμου ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ενζύμου
Α, ενώ το αλληλόμορφό του δεν παράγει το ένζυμο Α. Ένα άλλο γονίδιο
καθορίζει το χαρακτήρα «ανοιχτό χρώμα σώματος», ενώ το αλληλόμορφό του
καθορίζει το «σκούρο χρώμα σώματος».

Διασταυρώνεται ένα θηλυκό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει ανοιχτό
χρώμα σώματος με ένα αρσενικό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει
ανοιχτό χρώμα σώματος. Από τη διασταύρωση προκύπτουν:

:::600 θηλυκοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος,

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν σκούρο
χρώμα σώματος και

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος.

Δίνονται:

# Για τον τρόπο κληρονόμησης των δύο χαρακτήρων ισχύει ο 2ος νόμος του Mendel.
# Για τη σύνθεση του ενζύμου Α, τα άτομα που διασταυρώθηκαν είναι ετερόζυγα.
# Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο του
καθορίζεται όπως στον άνθρωπο.

'''Γ3.''' Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το γονίδιο που δεν
παράγει το ένζυμο Α (μονάδες 2). Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο
κληρονομείται το γονίδιο που καθορίζει το ανοιχτό χρώμα σώματος
(μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Γ4.''' Να αιτιολογήσετε τον τρόπο κληρονόμησης των παραπάνω χαρακτήρων ,
κάνοντας την κατάλληλη διασταύρωση ή τις κατάλληλες διασταυρώσεις .
Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 10'''

'''ΘΕΜΑ Δ'''

Στην '''εικόνα 2''' δίνονται δύο μη ομόλογα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενός
κυττάρου, το χρωμόσωμα Α και το χρωμόσωμα Β. Σε κάθε χρωμόσωμα
απεικονίζεται η αλληλουχία του DNA που υπάρχει στο άκρο του.

[[Αρχείο:Spapa_3.jpg|center]]

::::::::::::::::::::::::::'''Εικόνα 2'''

Έστω ότι σε καθένα από τα χρωμοσώματα της '''εικόνας 2''' συμβαίνει θραύση στα
σημεία που δείχνουν τα βέλη. Στη συνέχεια πραγματοποιείται αμοιβαία
μετατόπιση των ακραίων σκιασμένων τμημάτων ανάμεσα στο χρωμόσωμα '''Α''' και
στο χρωμόσωμα '''Β'''.

'''Δ1.''' Να γράψετε όλα τα πιθανά χρωμοσώματα που θα προκύψουν μετά την
αμοιβαία μετατόπιση, με τις αντίστοιχες αλληλουχίες DNA (μονάδες 4). Να
σημειώσετε τους προσανατολισμούς όλων των μορίων DNA που
προκύπτουν (μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

Μία από τις παραπάνω αμοιβαίες μετατοπίσεις γίνεται σε ζυγωτό, από το οποίο
προκύπτει ένας ενήλικος άνθρωπος με φυσιολογικό φαινότυπο. Στον άνθρωπο
αυτόν συμβολίζουμε το χρωμόσωμα Α που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''α'''
και το χρωμόσωμα Β που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''β'''.

'''Δ2.''' Να γράψετε όλους τους πιθανούς γαμέτες αυτού του ενήλικα,
χρησιμοποιώντας τους συμβολισμούς των χρωμοσωμάτων, όπως σας
έχουν δοθεί.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Δ3.''' Κάθε γαμέτης που προκύπτει στο ερώτημα Δ2 γονιμοποιείται με φυσιολογικό
γαμέτη. Να εξηγήσετε τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
φαινότυπο (μονάδες 5) και τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
καρυότυπο (μονάδες 4).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 9'''

'''Δ4.''' Να εξηγήσετε το είδος ή τα είδη των δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών,
που σίγουρα θα έχει κάθε απόγονος με μη φυσιολογικό καρυότυπο.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

<CENTER>'''ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)'''</CENTER>
# '''Στο εξώφυλλo''' του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. '''Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω''' να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. '''Στην αρχή των απαντήσεών σας''' να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. '''Να μην αντιγράψετε''' τα θέματα στο τετράδιο και '''να μη γράψετε''' πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. '''Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση.''' Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
# Να απαντήσετε '''στο τετράδιό σας''' σε όλα τα θέματα '''μόνο''' με μπλε ή '''μόνο''' με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, '''μόνο''' αν το ζητάει η εκφώνηση, και '''μόνο''' για πίνακες, διαγράμματα κλπ.
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.

<CENTER>'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</CENTER>
----
Το ιστολόγιο μου: [http://mde.biologia.gr/spapa/ BIOLOGY, PHYSICS AND MORE...]

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T11:22:26Z

Spapa:

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)'''</CENTER>

<CENTER>'''ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:'''</CENTER>

<CENTER>'''ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''</CENTER>

'''ΘΕΜΑ Α'''

''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς
προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη
φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''

'''Α1.''' Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται

:'''α.''' εσώνια

:'''β.''' εξώνια

:'''γ.''' υποκινητές

:'''δ.'''5΄ αμετάφραστες περιοχές.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α2.''' Το νουκλεόσωμα αποτελείται

:'''α.''' από RNA και ιστόνες

:'''β.''' μόνο από RNA

:'''γ.''' από DNA και ιστόνες

:'''δ.''' μόνο από DNA.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α3.''' Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται

:'''α.''' η α1-αντιθρυψίνη

:'''β.''' η ινσουλίνη

:'''γ.''' ο παράγοντας VIIΙ

:'''δ.'''η αυξητική ορμόνη.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α4.''' Η κυστική ίνωση κληρονομείται ως

:'''α.''' αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας

:'''β.''' φυλοσύνδετος υπολειπόμενος χαρακτήρας

:'''γ.''' φυλοσύνδετος επικρατής χαρακτήρας

:'''δ.''' αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α5.''' Με καρυότυπο μπορεί να διαγνωστεί

:'''α.''' η β-θαλασσαιμία

:'''β.''' ο αλφισμός

:'''γ.''' το σύνδρομο Down

:'''δ.''' η οικογενής υπερχοληστερολαιμία.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''ΘΕΜΑ Β'''

'''Β1.''' Να αντιστοιχίσετε σωστά τον αριθμό καθεμίας από τις φράσεις της '''στήλης Ι'''
με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β, της '''στήλης ΙΙ'''.

[[Αρχείο:Spapa_1.jpg|center]]

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''

'''Β2.''' Από τι αποτελείται το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 7'''

'''Β3'''. Σήμερα μπορούμε να κατασκευάσουμε στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα
«ανασυνδυασμένο» μόριο DNA. Τι είναι το ανασυνδυασμένο μόριο DNA;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Β4.''' Τι είναι η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''ΘΕΜΑ Γ'''

Στην '''εικόνα 1''' φαίνεται ένα μέρος μίας βιολογικής διαδικασίας, η οποία
βρίσκεται σε εξέλιξη.

[[Αρχείο:Spapa_2.jpg|center]]

'''Γ1.''' Να ονομάσετε τη διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην '''εικόνα 1''' και
να εντοπίσετε τη βάση που ενσωματώθηκε κατά παράβαση του κανόνα της
συμπληρωματικότητας (μονάδες 2). Να γράψετε το τελικό δίκλωνο μόριο,
το οποίο θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας που απεικονίζει η
'''εικόνα 1''' (μονάδες 3). Να σημειώσετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων
του μορίου αυτού (μονάδα 1).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''Γ2.''' Να ονομάσετε τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία του
τελικού δίκλωνου μορίου του ερωτήματος '''Γ1''' και να αναφέρετε τη δράση
του καθενός ενζύμου.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

Σε ένα είδος εντόμου ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ενζύμου
Α, ενώ το αλληλόμορφό του δεν παράγει το ένζυμο Α. Ένα άλλο γονίδιο
καθορίζει το χαρακτήρα «ανοιχτό χρώμα σώματος», ενώ το αλληλόμορφό του
καθορίζει το «σκούρο χρώμα σώματος».

Διασταυρώνεται ένα θηλυκό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει ανοιχτό
χρώμα σώματος με ένα αρσενικό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει
ανοιχτό χρώμα σώματος. Από τη διασταύρωση προκύπτουν:

:::600 θηλυκοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος,

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν σκούρο
χρώμα σώματος και

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος.

Δίνονται:

# Για τον τρόπο κληρονόμησης των δύο χαρακτήρων ισχύει ο 2ος νόμος του Mendel.
# Για τη σύνθεση του ενζύμου Α, τα άτομα που διασταυρώθηκαν είναι ετερόζυγα.
# Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο του
καθορίζεται όπως στον άνθρωπο.

'''Γ3.''' Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το γονίδιο που δεν
παράγει το ένζυμο Α (μονάδες 2). Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο
κληρονομείται το γονίδιο που καθορίζει το ανοιχτό χρώμα σώματος
(μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Γ4.''' Να αιτιολογήσετε τον τρόπο κληρονόμησης των παραπάνω χαρακτήρων ,
κάνοντας την κατάλληλη διασταύρωση ή τις κατάλληλες διασταυρώσεις .
Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 10'''

'''ΘΕΜΑ Δ'''

Στην '''εικόνα 2''' δίνονται δύο μη ομόλογα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενός
κυττάρου, το χρωμόσωμα Α και το χρωμόσωμα Β. Σε κάθε χρωμόσωμα
απεικονίζεται η αλληλουχία του DNA που υπάρχει στο άκρο του.

[[Αρχείο:Spapa_3.jpg|center]]

::::::::::::::::::::::::::'''Εικόνα 2'''

Έστω ότι σε καθένα από τα χρωμοσώματα της '''εικόνας 2''' συμβαίνει θραύση στα
σημεία που δείχνουν τα βέλη. Στη συνέχεια πραγματοποιείται αμοιβαία
μετατόπιση των ακραίων σκιασμένων τμημάτων ανάμεσα στο χρωμόσωμα '''Α''' και
στο χρωμόσωμα '''Β'''.

'''Δ1.''' Να γράψετε όλα τα πιθανά χρωμοσώματα που θα προκύψουν μετά την
αμοιβαία μετατόπιση, με τις αντίστοιχες αλληλουχίες DNA (μονάδες 4). Να
σημειώσετε τους προσανατολισμούς όλων των μορίων DNA που
προκύπτουν (μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

Μία από τις παραπάνω αμοιβαίες μετατοπίσεις γίνεται σε ζυγωτό, από το οποίο
προκύπτει ένας ενήλικος άνθρωπος με φυσιολογικό φαινότυπο. Στον άνθρωπο
αυτόν συμβολίζουμε το χρωμόσωμα Α που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''α'''
και το χρωμόσωμα Β που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''β'''.

'''Δ2.''' Να γράψετε όλους τους πιθανούς γαμέτες αυτού του ενήλικα,
χρησιμοποιώντας τους συμβολισμούς των χρωμοσωμάτων, όπως σας
έχουν δοθεί.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Δ3.''' Κάθε γαμέτης που προκύπτει στο ερώτημα Δ2 γονιμοποιείται με φυσιολογικό
γαμέτη. Να εξηγήσετε τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
φαινότυπο (μονάδες 5) και τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
καρυότυπο (μονάδες 4).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 9'''

'''Δ4.''' Να εξηγήσετε το είδος ή τα είδη των δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών,
που σίγουρα θα έχει κάθε απόγονος με μη φυσιολογικό καρυότυπο.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

<CENTER>'''ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)'''</CENTER>
# '''Στο εξώφυλλo''' του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. '''Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω''' να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. '''Στην αρχή των απαντήσεών σας''' να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. '''Να μην αντιγράψετε''' τα θέματα στο τετράδιο και '''να μη γράψετε''' πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. '''Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση.''' Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
# Να απαντήσετε '''στο τετράδιό σας''' σε όλα τα θέματα '''μόνο''' με μπλε ή '''μόνο''' με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, '''μόνο''' αν το ζητάει η εκφώνηση, και '''μόνο''' για πίνακες, διαγράμματα κλπ.
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.

<CENTER>'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</CENTER>
----
Το ιστολόγιο μου [http://mde.biologia.gr/spapa/ BIOLOGY, PHYSICS AND MORE...]

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T11:19:18Z

Spapa:

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T11:16:03Z

Spapa:

:::::::::::::::::'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''

:::::::::::::::::'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''

::::::::::::'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)'''

:::::::::::::'''ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:'''

:::::::::::::::::'''ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''

:::::::::::::::::'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''

'''ΘΕΜΑ Α'''

''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς
προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη
φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''

'''Α1.''' Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται

:'''α.''' εσώνια

:'''β.''' εξώνια

:'''γ.''' υποκινητές

:'''δ.'''5΄ αμετάφραστες περιοχές.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α2.''' Το νουκλεόσωμα αποτελείται

:'''α.''' από RNA και ιστόνες

:'''β.''' μόνο από RNA

:'''γ.''' από DNA και ιστόνες

:'''δ.''' μόνο από DNA.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α3.''' Για τη θεραπεία του εμφυσήματος χρησιμοποιείται

:'''α.''' η α1-αντιθρυψίνη

:'''β.''' η ινσουλίνη

:'''γ.''' ο παράγοντας VIIΙ

:'''δ.'''η αυξητική ορμόνη.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α4.''' Η κυστική ίνωση κληρονομείται ως

:'''α.''' αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας

:'''β.''' φυλοσύνδετος υπολειπόμενος χαρακτήρας

:'''γ.''' φυλοσύνδετος επικρατής χαρακτήρας

:'''δ.''' αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''Α5.''' Με καρυότυπο μπορεί να διαγνωστεί

:'''α.''' η β-θαλασσαιμία

:'''β.''' ο αλφισμός

:'''γ.''' το σύνδρομο Down

:'''δ.''' η οικογενής υπερχοληστερολαιμία.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

'''ΘΕΜΑ Β'''

'''Β1.''' Να αντιστοιχίσετε σωστά τον αριθμό καθεμίας από τις φράσεις της '''στήλης Ι'''
με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β, της '''στήλης ΙΙ'''.

[[Αρχείο:Spapa_1.jpg|center]]

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''

'''Β2.''' Από τι αποτελείται το σύμπλοκο έναρξης της πρωτεϊνοσύνθεσης;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 7'''

'''Β3'''. Σήμερα μπορούμε να κατασκευάσουμε στο δοκιμαστικό σωλήνα ένα
«ανασυνδυασμένο» μόριο DNA. Τι είναι το ανασυνδυασμένο μόριο DNA;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Β4.''' Τι είναι η ινσουλίνη και ποιος είναι ο ρόλος της;

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''ΘΕΜΑ Γ'''

Στην '''εικόνα 1''' φαίνεται ένα μέρος μίας βιολογικής διαδικασίας, η οποία
βρίσκεται σε εξέλιξη.

[[Αρχείο:Spapa_2.jpg|center]]

'''Γ1.''' Να ονομάσετε τη διαδικασία, που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην '''εικόνα 1''' και
να εντοπίσετε τη βάση που ενσωματώθηκε κατά παράβαση του κανόνα της
συμπληρωματικότητας (μονάδες 2). Να γράψετε το τελικό δίκλωνο μόριο,
το οποίο θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας που απεικονίζει η
'''εικόνα 1''' (μονάδες 3). Να σημειώσετε τον προσανατολισμό των αλυσίδων
του μορίου αυτού (μονάδα 1).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

'''Γ2.''' Να ονομάσετε τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία του
τελικού δίκλωνου μορίου του ερωτήματος '''Γ1''' και να αναφέρετε τη δράση
του καθενός ενζύμου.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''

Σε ένα είδος εντόμου ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ενζύμου
Α, ενώ το αλληλόμορφό του δεν παράγει το ένζυμο Α. Ένα άλλο γονίδιο
καθορίζει το χαρακτήρα «ανοιχτό χρώμα σώματος», ενώ το αλληλόμορφό του
καθορίζει το «σκούρο χρώμα σώματος».

Διασταυρώνεται ένα θηλυκό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει ανοιχτό
χρώμα σώματος με ένα αρσενικό έντομο που παράγει το ένζυμο Α και έχει
ανοιχτό χρώμα σώματος. Από τη διασταύρωση προκύπτουν:

:::600 θηλυκοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος,

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν σκούρο
χρώμα σώματος και

:::300 αρσενικοί απόγονοι που παράγουν το ένζυμο Α και έχουν ανοιχτό
χρώμα σώματος.

Δίνονται:

# Για τον τρόπο κληρονόμησης των δύο χαρακτήρων ισχύει ο 2ος νόμος του Mendel.
# Για τη σύνθεση του ενζύμου Α, τα άτομα που διασταυρώθηκαν είναι ετερόζυγα.
# Το έντομο είναι διπλοειδής ευκαρυωτικός οργανισμός και το φύλο του
καθορίζεται όπως στον άνθρωπο.

'''Γ3.''' Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται το γονίδιο που δεν
παράγει το ένζυμο Α (μονάδες 2). Να γράψετε τον τρόπο με τον οποίο
κληρονομείται το γονίδιο που καθορίζει το ανοιχτό χρώμα σώματος
(μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Γ4.''' Να αιτιολογήσετε τον τρόπο κληρονόμησης των παραπάνω χαρακτήρων ,
κάνοντας την κατάλληλη διασταύρωση ή τις κατάλληλες διασταυρώσεις .
Δεν απαιτείται η διατύπωση των νόμων του Mendel.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 10'''

'''ΘΕΜΑ Δ'''

Στην '''εικόνα 2''' δίνονται δύο μη ομόλογα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενός
κυττάρου, το χρωμόσωμα Α και το χρωμόσωμα Β. Σε κάθε χρωμόσωμα
απεικονίζεται η αλληλουχία του DNA που υπάρχει στο άκρο του.

[[Αρχείο:Spapa_3.jpg|center]]

::::::::::::::::::::::::::'''Εικόνα 2'''

Έστω ότι σε καθένα από τα χρωμοσώματα της '''εικόνας 2''' συμβαίνει θραύση στα
σημεία που δείχνουν τα βέλη. Στη συνέχεια πραγματοποιείται αμοιβαία
μετατόπιση των ακραίων σκιασμένων τμημάτων ανάμεσα στο χρωμόσωμα '''Α''' και
στο χρωμόσωμα '''Β'''.

'''Δ1.''' Να γράψετε όλα τα πιθανά χρωμοσώματα που θα προκύψουν μετά την
αμοιβαία μετατόπιση, με τις αντίστοιχες αλληλουχίες DNA (μονάδες 4). Να
σημειώσετε τους προσανατολισμούς όλων των μορίων DNA που
προκύπτουν (μονάδες 2).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

Μία από τις παραπάνω αμοιβαίες μετατοπίσεις γίνεται σε ζυγωτό, από το οποίο
προκύπτει ένας ενήλικος άνθρωπος με φυσιολογικό φαινότυπο. Στον άνθρωπο
αυτόν συμβολίζουμε το χρωμόσωμα Α που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''α'''
και το χρωμόσωμα Β που έχει την μετάλλαξη ως χρωμόσωμα '''β'''.

'''Δ2.''' Να γράψετε όλους τους πιθανούς γαμέτες αυτού του ενήλικα,
χρησιμοποιώντας τους συμβολισμούς των χρωμοσωμάτων, όπως σας
έχουν δοθεί.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''

'''Δ3.''' Κάθε γαμέτης που προκύπτει στο ερώτημα Δ2 γονιμοποιείται με φυσιολογικό
γαμέτη. Να εξηγήσετε τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
φαινότυπο (μονάδες 5) και τι ποσοστό των απογόνων θα έχει φυσιολογικό
καρυότυπο (μονάδες 4).

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 9'''

'''Δ4.''' Να εξηγήσετε το είδος ή τα είδη των δομικών χρωμοσωμικών ανωμαλιών,
που σίγουρα θα έχει κάθε απόγονος με μη φυσιολογικό καρυότυπο.

:::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''

:::::::::::::::::::::'''ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)'''
# '''Στο εξώφυλλo''' του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. '''Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω''' να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. '''Στην αρχή των απαντήσεών σας''' να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. '''Να μην αντιγράψετε''' τα θέματα στο τετράδιο και '''να μη γράψετε''' πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. '''Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση.''' Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
# Να απαντήσετε '''στο τετράδιό σας''' σε όλα τα θέματα '''μόνο''' με μπλε ή '''μόνο''' με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, '''μόνο''' αν το ζητάει η εκφώνηση, και '''μόνο''' για πίνακες, διαγράμματα κλπ.
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.

<CENTER>'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ'''</CENTER>

<CENTER>'''ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</CENTER>

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T10:57:55Z

Spapa:

Αρχείο:Spapa 3.jpg

2017-05-20T10:56:26Z

Spapa:

Σωτήρης Παπανδρέου

2017-05-20T10:53:09Z

Spapa: Νέα σελίδα με ' :::::::::::::::::'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ''' :::::::::::::::::'''ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ''' ::::::::::::'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ Η...'

Αρχείο:Spapa 2.jpg

2017-05-20T10:45:59Z

Spapa:

Αρχείο:Spapa 1.jpg

2017-05-20T10:41:31Z

Spapa: