http://mde.biologia.gr/wiki/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=EvpesuΜΔΕ Διδακτική της Βιολογίας - Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Συνεισφορές χρήστη [el]2026-04-18T19:53:20ZΣυνεισφορές χρήστηMediaWiki 1.26.2http://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=192Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:31:00Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της '''στήλης Ι''' με τα βιομόρια της '''στήλης ΙΙ''', αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της '''στήλης Ι''' με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της '''στήλης ΙΙ'''.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη '''Σωστό''' ή '''Λάθος''', δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της :ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της :μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β :και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
:Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το :μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
:Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του :φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που :περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
:Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι :μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=191Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:29:50Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της '''στήλης Ι''' με τα βιομόρια της '''στήλης ΙΙ''', αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της '''στήλης Ι''' με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της '''στήλης ΙΙ'''.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη '''Σωστό''' ή '''Λάθος''', δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της :ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της :μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β :και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
:Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το :μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
:Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του :φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που :περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
:Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι :μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=190Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:27:21Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της '''στήλης Ι''' με τα βιομόρια της '''στήλης ΙΙ''', αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της '''στήλης Ι''' με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της '''στήλης ΙΙ'''.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη '''Σωστό''' ή '''Λάθος''', δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της :ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της :μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β :και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
:Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το :μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
:Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του :φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που :περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
:Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι :μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=189Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:24:14Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της '''στήλης Ι''' με τα βιομόρια της '''στήλης ΙΙ''', αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της '''στήλης Ι''' με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της '''στήλης ΙΙ'''.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη '''Σωστό''' ή '''Λάθος''', δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της :ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της :μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=188Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:21:39Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της '''στήλης Ι''' με τα βιομόρια της '''στήλης ΙΙ''', αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της '''στήλης Ι''' με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της '''στήλης ΙΙ'''.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη '''Σωστό''' ή '''Λάθος''', δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=187Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:17:23Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=186Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:15:34Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=185Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:14:11Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=184Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:12:32Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=183Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T08:11:07Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=182Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T07:45:07Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
:'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
:'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
:'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=181Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T07:42:15Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=180Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T07:41:23Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=179Πετράκη Ευαγγελία2016-05-20T07:39:02Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις '''Α1''' έως '''Α5''' και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=176Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:49:22Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:%CE%95%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B1_4evpesu.png&diff=175Αρχείο:Εικόνα 4evpesu.png2016-05-19T17:48:11Z<p>Evpesu: eikona4</p>
<hr />
<div>eikona4</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=170Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:44:25Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png|center]]<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:%CE%95%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B13evpesu.png&diff=160Αρχείο:Εικόνα3evpesu.png2016-05-19T17:42:38Z<p>Evpesu: εικονα 3</p>
<hr />
<div>εικονα 3</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=154Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:39:44Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 1]]<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ::ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να ::γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=148Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:37:26Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png|frame|center|εικόνα 2]]<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=141Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:34:01Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
[[Εικόνα2evpesu.png]]<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα2evpesu.png<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=134Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:31:37Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png]]<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:%CE%95%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B12evpesu.png&diff=129Αρχείο:Εικόνα2evpesu.png2016-05-19T17:29:26Z<p>Evpesu: eikona2</p>
<hr />
<div>eikona2</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=119Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:26:11Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
[[Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png|center]]<br />
<br />
'''Μονάδες 8'''<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:%CE%95%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B11-evpesu.png&diff=111Αρχείο:Εικόνα1-evpesu.png2016-05-19T17:23:35Z<p>Evpesu: proti eikona</p>
<hr />
<div>proti eikona</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=97Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:14:33Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
'''ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ'''</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=90Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:12:33Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
#Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
#Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
#Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
#Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
#Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
#Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=84Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:09:40Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
'''Β2.''' Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
:'''α.''' Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
:'''β.''' Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
:'''γ.''' Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
:'''δ.''' Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
:'''ε.''' Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Β3.''' Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία '''(μονάδα 1)'''; Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας '''(μονάδες 3)''';<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Β4.''' Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
'''Β5.''' Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
'''Μονάδες 2'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Γ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
'''Γ1.''' Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
'''Γ2.''' Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Γ3.''' Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
'''Μονάδες 12'''<br />
<br />
'''Γ4.''' Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Δ'''<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
'''Δ1.''' Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ2'''. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
'''Μονάδες 3'''<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
'''Δ3.''' Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
'''Δ4.''' Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
'''Μονάδες 6'''<br />
<br />
'''Δ5.''' Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
'''Μονάδες 4'''<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
# Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
# Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
# Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
# Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
# Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
# Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=61Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:02:48Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε <br />
:'''α.''' α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
'''β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
'''Α5.''' Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε <br />
:'''α.''' εντομοκτόνα<br />
<br />
:'''β.''' ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
:'''γ.''' παγετό<br />
<br />
:'''δ.''' έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
'''<br />
ΘΕΜΑ Β'''<br />
<br />
'''Β1.''' Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=55Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T17:00:19Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
:'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α2.''' Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
:'''α.''' HbS<br />
<br />
:'''β.''' HbA2<br />
<br />
:'''γ.''' HbA<br />
<br />
:'''δ.''' HbF.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α3.''' Οι ιντερφερόνες είναι <br />
:'''α.''' πρωτεΐνες<br />
<br />
:'''β.''' αντιβιοτικά<br />
<br />
:'''γ.''' εμβόλια<br />
<br />
:'''δ.''' αντισώματα.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
'''Α4.''' Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
'''<br />
β.''' ιντερφερόνες<br />
<br />
'''γ.''' ινσουλίνη<br />
<br />
'''δ.''' παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=46Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:57:19Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
'''Α1.''' Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι<br />
'''α.''' γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
:'''β.''' κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
'''γ.''' γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
'''δ.''' κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
'''Μονάδες 5'''<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=39Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:54:51Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
'''ΘΕΜΑ Α'''<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=37Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:54:01Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
ΘΕΜΑ Α<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=34Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:53:37Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
ΘΕΜΑ Α<br />
<br />
''Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5'' ''και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.''<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=31Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:52:31Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
<br />
'''Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
<br />
'''ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
ΘΕΜΑ Α<br />
<br />
Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=30Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:51:10Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ'''<br />
<br />
'''ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ'''<br />
<br />
'''ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ'''<br />
'''<br />
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ'''<br />
'''<br />
ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015'''<br />
<br />
'''ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ'''<br />
<br />
'''ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
ΘΕΜΑ Α<br />
<br />
Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%A0%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1&diff=29Πετράκη Ευαγγελία2016-05-19T16:49:33Z<p>Evpesu: Νέα σελίδα με ' '''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑ...'</p>
<hr />
<div><br />
'''ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ<br />
<br />
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ<br />
<br />
ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015<br />
<br />
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ<br />
<br />
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)'''<br />
<br />
ΘΕΜΑ Α<br />
<br />
Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.<br />
<br />
Α1. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι α. γραμμικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
β. κυκλικό δίκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
γ. γραμμικό μονόκλωνο μόριο DNA<br />
<br />
δ. κυκλικό μονόκλωνο μόριο DNA.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α2. Κατά την ενήλικη ζωή, η κύρια αιμοσφαιρίνη υγιούς ανθρώπου είναι η<br />
<br />
α. HbS<br />
<br />
β. HbA2<br />
<br />
γ. HbA<br />
<br />
δ. HbF.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α3. Οι ιντερφερόνες είναι α. πρωτεΐνες<br />
<br />
β. αντιβιοτικά<br />
<br />
γ. εμβόλια<br />
<br />
δ. αντισώματα.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
Α4. Για τη θεραπεία του διαβήτη χρησιμοποιούμε α. α1-αντιθρυψίνη<br />
<br />
β. ιντερφερόνες<br />
<br />
γ. ινσουλίνη<br />
<br />
δ. παράγοντα ΙΧ.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Α5. Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ποικιλίας Bt είναι ανθεκτικά σε α. εντομοκτόνα<br />
<br />
β. ζιζανιοκτόνα<br />
<br />
γ. παγετό<br />
<br />
δ. έντομα και σκώληκες.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΘΕΜΑ Β<br />
<br />
Β1. Να συνδυάσετε τους όρους της στήλης Ι με τα βιομόρια της στήλης ΙΙ, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά έναν αριθμό της στήλης Ι με ένα μόνο γράμμα, Α ή Β ή Γ, της στήλης ΙΙ.<br />
<br />
Στήλη Ι<br />
<br />
Στήλη ΙΙ<br />
<br />
1. DNA δεσμάση<br />
<br />
Α: DNA<br />
<br />
2. Πρωταρχικό τμήμα<br />
<br />
3. Υποκινητής<br />
<br />
Β: Πρωτεΐνη 4. Μεταγραφικοί παράγοντες<br />
<br />
5. Χειριστής<br />
<br />
6. RNA πολυμεράση<br />
<br />
Γ: RNA<br />
<br />
7. Πλασμίδιο<br />
<br />
8. Αντικωδικόνιο<br />
<br />
Μονάδες 8<br />
<br />
Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:<br />
<br />
α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων χρησιμοποιούνται ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί στο εργαστήριο.<br />
<br />
β. Όλα τα αντιγόνα έχουν πάντα μία μόνο περιοχή που αναγνωρίζεται από μόνο ένα αντίσωμα.<br />
<br />
γ. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού μεταβιβάζονται στους απογόνους του.<br />
<br />
δ. Στα προκαρυωτικά κύτταρα υπάρχουν γονίδια που μεταγράφονται σε snRNA.<br />
<br />
ε. Η μελέτη των χρωμοσωμάτων με καρυότυπο είναι δυνατή μόνο σε κύτταρα που διαιρούνται.<br />
<br />
Μονάδες 5<br />
<br />
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Β3. Με ποιον τρόπο κληρονομείται η φαινυλκετονουρία (μονάδα 1); Από τι προκαλείται (μονάδες 2); Με ποιον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν τα συμπτώματα της ασθένειας (μονάδες 3);<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Β4. Να αναφέρετε πώς ρυθμίζεται η γονιδιακή έκφραση στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς στο επίπεδο μετά τη μεταγραφή (μονάδες 2) και στο επίπεδο της μετάφρασης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Β5. Ποια γονίδια ονομάζονται αλληλόμορφα;<br />
<br />
Μονάδες 2<br />
<br />
ΘΕΜΑ Γ<br />
<br />
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ.<br />
<br />
Εικόνα 1<br />
<br />
Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση μεταγραφής σε καθένα από τα γονίδια Α, Β και Γ (μονάδες 3). Να γράψετε για το κάθε γονίδιο Α, Β και Γ ποια από τις δύο αλυσίδες Ι ή ΙΙ είναι η κωδική (μονάδες 3).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Μια γενετική ασθένεια οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη. Το φυσιολογικό γονίδιο κόβεται σε μία θέση από την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI, ενώ το μεταλλαγμένο αλληλόμορφό του δεν κόβεται. Τα συμπτώματα της ασθένειας εμφανίζονται μετά την ηλικία των 30 ετών.<br />
<br />
Ένας υγιής άντρας 40 ετών είναι παντρεμένος με γυναίκα 35 ετών που εμφανίζει τα συμπτώματα της ασθένειας και αποκτούν ένα κορίτσι. Για τον εντοπισμό του φυσιολογικού και του μεταλλαγμένου γονιδίου, απομονώθηκαν από σωματικά κύτταρα κάθε μέλους της οικογένειας τμήματα DNA μήκους 10.000 ζευγών βάσεων, που περιέχουν τα αλληλόμορφα γονίδια. Στα τμήματα αυτά έγινε επίδραση με την περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI.<br />
<br />
Τα αποτελέσματα της επίδρασης της EcoRI επιβεβαίωσαν τους φαινοτύπους των γονέων, ενώ για το κορίτσι έδειξαν ότι όλα τα τμήματα DNA που αναλύθηκαν είναι μήκους 10.000 ζευγών βάσεων.<br />
<br />
Γ2. Ποια είναι η αλληλουχία που αναγνωρίζει η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI;<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Γ3. Να διερευνήσετε αν η ασθένεια αυτή κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6) και αν κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο κληρονομικότητας (μονάδες 6).<br />
<br />
Μονάδες 12<br />
<br />
Γ4. Να γράψετε τους γονοτύπους των μελών της οικογένειας.<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
ΘΕΜΑ Δ<br />
<br />
Στην εικόνα 2 απεικονίζεται ένα ασυνεχές γονίδιο ανθρώπινου ηπατικού κυττάρου. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3.<br />
<br />
5’GCTCAGCAGTAGGCAATTCTGCTTCCACATCT 3’ 3’CGAGTCGTCATCCGTTAAGACGAAGGTGTAGA 5’<br />
<br />
Εικόνα 2<br />
<br />
H2N-trp-lys-pro-tyr-cys-COOH<br />
<br />
Εικόνα 3<br />
<br />
Δ1. Να εντοπίσετε και να γράψετε την αλληλουχία βάσεων του εσωνίου του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδες 2). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ2. Να γράψετε το πρόδρομο μόριο του mRNA που δημιουργείται από την μεταγραφή του γονιδίου της εικόνας 2 (μονάδα 1). Να γράψετε το ώριμο mRNA που προκύπτει από τη διαδικασία της ωρίμανσης (μονάδες 2).<br />
<br />
Μονάδες 3<br />
<br />
Ένας ερευνητής θέλει να κλωνοποιήσει το γονίδιο της εικόνας 2 για να το μελετήσει. Επίσης, θέλει να κλωνοποιήσει το ίδιο γονίδιο, για την παραγωγή του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3, από βακτηριακή καλλιέργεια σε μεγάλη ποσότητα.<br />
<br />
Δ3. Τι είδους βιβλιοθήκη θα πρέπει να κατασκευάσει σε καθεμία περίπτωση (μονάδες 2); Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ<br />
<br />
Ο ίδιος ερευνητής έχει στην διάθεσή του μια γονιδιωματική βιβλιοθήκη και μία cDNA βιβλιοθήκη ανθρώπινων ηπατικών κυττάρων και τα δύο μόρια ανιχνευτές Α και Β της εικόνας 4.<br />
<br />
5’CAATTCT 3’ 5’GAUGUGG 3’<br />
<br />
Ανιχνευτής Α Ανιχνευτής Β<br />
<br />
Εικόνα 4<br />
<br />
Δ4. Να διερευνήσετε την καταλληλότητα του ανιχνευτή Α και του ανιχνευτή Β να εντοπίζει σε κάθε μια από τις δύο βιβλιοθήκες τον βακτηριακό κλώνο που περιέχει το υπεύθυνο γονίδιο για τη σύνθεση του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 2.<br />
<br />
Μονάδες 6<br />
<br />
Δ5. Να εξηγήσετε γιατί ο αριθμός των αμινοξέων του ολιγοπεπτιδίου της εικόνας 3 είναι διαφορετικός από τον αριθμό των κωδικονίων του ώριμου mRNA από το οποίο προκύπτει.<br />
<br />
Μονάδες 4<br />
<br />
Δίνονται:<br />
<br />
Κωδικόνια 5΄ UGG 3΄ 5΄ CCC 3΄ 5΄ UGC 3΄ 5΄ AAG 3΄ 5΄ UAC 3΄<br />
<br />
Αμινοξέα trp pro cys lys tyr<br />
<br />
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)<br />
<br />
1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.<br />
<br />
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.<br />
<br />
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ.<br />
<br />
4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.<br />
<br />
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.<br />
<br />
6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 18:00<br />
<br />
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ<br />
<br />
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ</div>Evpesuhttp://mde.biologia.gr/wiki/index.php?title=%CE%91%CE%BA%CE%B1%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C_%CE%88%CF%84%CE%BF%CF%82_2015-2016&diff=26Ακαδημαϊκό Έτος 2015-20162016-05-19T16:41:09Z<p>Evpesu: </p>
<hr />
<div>=Συμμετέχοντες Φοιτητές - Φοιτήτριες=<br />
*[[Γιαννακοπούλου Αμαλία]]<br />
*[[Μακρή Ελεονώρα]]<br />
*Μαντέλας Νίκος<br />
*[[Μπούρου Αγγελική]]<br />
*[[Πανδής Γιώργος]]<br />
*Πασχαλίδου Γιώτα<br />
*[[Πετράκη Ευαγγελία]]<br />
*Σακελλαρίου Ευτυχία<br />
*Τσαρουχά Ιωάννα<br />
<br />
=Εργασία Εξάσκησης Wiki=<br />
Για να εξασκηθείτε στη χρήση του κώδικα wiki, καθεμία/καθένας από εσάς στη σελίδα του/της, θα κάνει μία εργασία. Θα γράψει τα θέματα από μία χρονιά εξετάσεων. Προσπαθήστε να ακολουθήσετε τους κανόνες/οδηγίες για τη γλώσσα wiki ώστε το τελικό σας κείμενο να έχει την ίδια μορφή με αυτή των θεμάτων.<br />
<br />
==Οδηγίες Άσκησης==<br />
# Χρησιμοποιήστε το αρχείο των θεμάτων που σας έχω αποστείλει.<br />
# Γράψτε τα θέματα στην σελίδα σας που ανοίγει στον πάνω σύνδεσμο του ονόματός σας.<br />
# Ακολουθήστε την μορφοποίηση που έχουν τα θέματα.<br />
# Όπου υπάρχουν σχήματα, δημιουργείστε εικόνες, ανεβάστε τες στο wiki και ενσωματώστε τες στη σελίδα/θέμα (για να μην μπλέξουμε με το ποιός ανεβάζει τι, σε κάθε εικόνα που ανεβάζετε προσθέστε στο όνομά της και το όνομα χρήση που έχετε στο wiki, π.χ. eikona1_spi8ion.jpg). Μην ξεχάσετε να προσθέσετε λεζάντες κάτω από τις εικόνες σας, όπου χρειάζονται.<br />
# Για να δημιουργήσετε εικόνες είτε χρησιμοποιήστε το πλήκτρο printscreen είτε το ειδικό εργαλείο δημιουργίας στιγμιοτύπων του λογισμικού θέασης του αρχείου (το αρχείο που σας έχει δοθεί είναι .pdf).<br />
# Αποθηκεύστε τη σελίδα σας.<br />
# Στο τέλος της σελίδας σας προσθέστε μία γραμμή.<br />
# Κάτω από τη γραμμή προσθέστε έναν εξωτερικό σύνδεσμο στο ιστολόγιό σας.<br />
<br />
==Παιδαγωγική Χρήση Wikis==<br />
* Δαβράζος, Γ., Κόμης, Β. & Τσέλιος, Ν. (2011). Η αξιοποίηση της τεχνολογίας Wiki για τη συνεργατική οικοδόμηση της γνώσης σε δύο διαφορετικά εκπαιδευτικά πλαίσια. Στο Χ. Παναγιωτακόπουλος (Επιμ.) Πρακτικά 2oυ Πανελλήνιου Συνεδρίου: «Ένταξη και χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία», Πάτρα, 195-204.<br />
* Θεοδωρόπουλος, Κ. & Ρούμελης, Ν. (2013). Χρήση συνεργατικών Εργαλείων Διαδικτύου Web 2.0 – Wiki στο μάθημα της Γεωγραφίας Β’ Γυμνασίου. Στο Ν. * Τζιμόπουλος (Επιμ.), Πρακτικά 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ, Σύρος.<br />
* Κράββαρης, Δ. (2013). Μελέτη Συνεργατικής Δραστηριότητας Μαθητών Αξιοποιώντας την Τεχνολογία Wiki. Στο Α. Λαδιάς, Α. Μικρόπουλος, Χ. Παναγιωτακόπουλος, Φ. Παρασκευά, Π. Πιντέλας, Π. Πολίτης, Σ. Ρετάλης, Δ. Σάμψων, Ν. Φαχαντίδης & Α. Χαλκίδης (Επιμ.), Πρακτικά Εργασιών 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ένταξη των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία», Πειραιάς.<br />
* Λέλλος, Β. (2014). Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας θεματικών ενοτήτων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος στη Βιολογία Α’ Λυκείου: «Ο εφηβικός εγκέφαλος σε μια αναζήτηση του εαυτού του». Στο Θ. Σαμαρά, Ε. Κουσλόγλου, Ι. Σαλονικίδης & Ν. Τζιμόπουλος (Επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη», Τόμος Ε, 534-543, Νάουσα.<br />
* Μαυρομματάκη, Σ. & Σιδηροπούλου, Α. (2009). Τα Wikis, ένα ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο κατάλληλο για Διερευνητική Μάθηση. Στο Π. Πολίτης (Επιμ.), Πρακτικά Εργασιών 1ου Εκπαιδευτικού Συνεδρίου «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία», Βόλος.<br />
* Μπαλτά, Β., Νέζη, Μ. & Σεφερλή, Ν. (2011). Ψηφιακός γραμματισµός σε περιβάλλον wiki: πειραματικές εφαρμογές παραγωγής λόγου κατά τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στη ∆ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Στο Κ. Γλέζου & Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ∆ιδακτική Πράξη», Σύρος.<br />
* Στασινάκης, κά (2015). Συνεργατική Χρήση Wiki από Μαθητές και Εκπαιδευτικούς για την Απάντηση Ερωτήσεων Τράπεζας Θεμάτων του Μαθήματος της Βιολογίας Α και Β Λυκείου. Στο Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 8ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ∆ιδακτική Πράξη», Σύρος.<br />
* Τσέλιος, Ν., Γεωργούτσου, Μ. & Παναγιωτάκη, Μ.Α. (2011). Διερεύνηση της μαθησιακής αποτελεσματικότητας μιας βασισμένης σε wiki δραστηριότητας στο πλαίσιο της εκπαίδευσης σε ΤΠΕ. Στο Χ. Παναγιωτακόπουλος (Επιμ.) Πρακτικά 2oυ Πανελλήνιου Συνεδρίου: «Ένταξη και χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική * Διαδικασία», 857-866, Πάτρα.<br />
* Cole, M. (2009). Using Wiki technology to support student engagement: Lessons from the trenches. Computers & Education, 52 (1), 141-146.</div>Evpesu