Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2018. Email από παλιό, αγαπημένο μου μαθητή, πρωτοετής τότε στο τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου UCL του Λονδίνου. Μαζί με ένα κατεβατό από τα νέα του και συνημμένα αρχεία, φωτογραφίες κυρίως των σημειώσεών του από τη σχολή και των βιβλίων του, έρχεται και αυτό: “Κυρία, τώρα πια ξέρω ότι μας είπατε ψέματα!”.

Η αλήθεια είναι ότι συχνά δεν τους αποκαλύπτω όλη την αλήθεια… Προετοιμάζω τους μαθητές μου από πριν και το παραδέχομαι τη στιγμή που διδάσκω! Για να βάλουμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση, θα σας μεταφέρω στο βιβλίο της Βιολογίας Κατεύθυνσης της Γ’ Λυκείου στις σελίδες 40-41. Έρχεται λοιπόν η στιγμή που θα διδάξω τη μετάφραση. Με βάση τις εικόνες του βιβλίου, αλλά και την πληροφορία που αυτό περιέχει στο αντίστοιχο κείμενο, είμαι υποχρεωμένη να πω στους μαθητές, πως το ριβόσωμα διαθέτει 2 θέσεις πρόσδεσης tRNA.

Με βάση ένα επιστημονικό άρθρο του 1987 αλλά και ακόμη ένα mini review του 2001 το ριβόσωμα διαθέτει 3 θέσεις, τις λεγόμενες και E, P, και A. Η θέση E είναι από τη λέξη Exit site όπου εκεί μεταβαίνουν τα μόρια tRNA τα οποία έχουν ήδη αφήσει το αμινοξύ που μεταφέρουν και φεύγουν από το ριβόσωμα. Η θέση P από τη λέξη Peptidyl-tRNA binding site στην οποία βρίσκοντα τα μόρια tRNA που συγκρατούν την αναπτυσσόμενη πολυπεπτιδική αλυσίδα. Τέλος, η θέση A από την Aminoacyl-tRNA binding site όπου προσδένονται τα μόρια tRNA που εισέρχονται στο ριβόσωμα μεταφέροντας το αντίστοιχο αμινοξύ. Οι ακόλουθες εικόνες θεωρώ πως είναι αρκετά κατατοπιστικές.

Το ακόλουθο βίντεο παρουσιάζει τις διαδικασίες της μεταγραφής και της μετάφρασης. Για το στοιχείο που σας αναφέρω παραπάνω, εστιάστε στο 4.56-6.02.

Να λοιπόν το ψέμα μου! Ή αλλιώς, να το κομμάτι που απέκρυψα. Και δεν είναι η μόνη βιολογική πληροφορία που αποκρύπτω εν γνώσην μου αλλά και των μαθητών μου. Τους προειδοποιώ ότι θα τους αποκρύψω στοιχεία. Και τους λέω συχνά να κάνουν υπομονή γιατί αυτό θα το δούμε παρακάτω ή σε μεγαλύτερες τάξεις. Γιατί όπως μας ανέφερε πρόσφατα και η καθηγήτριά μας κ. Σοφία Ριζοπούλου “Η γνώση είναι κρυψίνους”. Και αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στην επιστήμη της Βιολογίας!

Υ.Γ. Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τον συμφοιτητή μου Δημήτρη Χαλκίδη για την ενδιαφέρουσα ανταλλαγή πληροφοριών/απόψεων που είχαμε επάνω στο θέμα που ανέφερα παραπάνω!

4 Replies to “Κυρία, μας είπατε ψέματα…”

  1. Παναγιώτης Στασινάκης says:

    Κάπως αναλόγως θυμήθηκα και εγώ τις τρεις θέσεις, όταν πριν από 3 χρόνια προετοίμαζα έναν μαθητή μου για τη συμμετοχή του στο διαγωνισμό βιολογίας. Ο οποίος σε μία ερώτησε επέμενε για τις 3 θέσεις και εγώ για τις 2. Χάρηκα πολύ που είχε δίκαιο, είχα πετύχει το στόχο μου να τον κάνω να αγαπήσει το μάθημα…

    Reply
    1. valek says:

      Χεχε! Και υπάρχουν πράγματι πολλά αντίστοιχα θέματα και όλο και προκύπτουν καινούρια. Η Βιολογία είναι μια επιστήμη που εξελίσσεται συνέχεια και για αυτό πρέπει να είμαστε εμείς πρώτα διαβασμένοι και up to date!

      Reply
  2. marip says:

    Γιατί πρέπει να λέμε αυτά τα ”ψέματα”; Τροφή για σκέψη! Μπράβο που το αναδεικνύεις.

    Reply
    1. valek says:

      Αρκετοί οι λόγοι, θα τους συζητήσουμε από κοντά! Σε ευχαριστώ!

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *