Moodle:

Στην πλατφόρμα αυτή ασύγχρονης μάθησης κληθήκαμε να σχεδιάσουμε και να αναρτήσουμε μία ενότητα Βιολογίας (ενός εκ των σχολικών βιβλίων) με τη μορφή ηλεκτρονικού μαθήματος των 5 διδακτικών στόχων.

Αποτέλεσμα:
Το μάθημα της “Ανθρωπολογίας” που πραγματεύεται την Εξέλιξη του Ανθρώπου (Κεφάλαιο 3 – Βιολογία Γ’ Λυκείου), το οποίο σχεδιάστηκε με το διδακτικό μοντέλο των και παρουσιάζεται παρακάτω.


Εισαγωγή:

Πηγή: [Χ]

Άραγε, ο άνθρωπος εξελίσσεται;

Αν γυρίσουμε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πίσω στο χρόνο, οι ανθρώπινες μορφές που θα συναντούσαμε πόσα κοινά με εμάς θα είχαν;

Και τι θα αντικρίζαμε εάν μπορούσαμε να ταξιδέψουμε μερικές εκατοντάδες χρόνια προς το μέλλον; Πόσο όμοιες ή διαφορετικές από τον σύγχρονο  άνθρωπο θα μπορούσαν να είναι οι επόμενες γενιές; 


Αυτή είναι η έναρξη του Εισαγωγικού τμήματος του μαθήματος που, σε συμφωνία με το πρώτο στάδιο του μοντέλου των 5Ε (Ενεργοποίηση), προσπαθεί με 3 ερωτήσεις αφενός να προσελκύσει το ενδιαφέρον του μαθητή και αφετέρου να τον εισάγει στο περιεχόμενο που θα ακολουθήσει.

Στη συνέχεια ακολουθεί μια παρουσίαση του περιεχομένου και των διδακτικών στόχων οι οποίοι θα καλυφθούν στο μάθημα, καθώς και ορισμένες βοηθητικές πληροφορίες για τη διευκόλυνση της διδακτικής διαδικασίας.

Παράλληλα, παρουσιάζεται και το πρώτο φόρουμ που, όντας εν λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του μαθήματος, σχεδιάστηκε για την άμεση επικοινωνία μαθητών και καθηγητών, με στόχο την επίλυση αποριών και τη συζήτηση θεμάτων που τυχόν δυσκολεύουν ή ενδιαφέρουν και προκύπτουν κατά τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας.


Επόμενο βήμα η διερεύνηση της προϋπάρχουσας γνώσης για κάθε μαθητή μεμονωμένα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: Συγγραφή ενός μικρού κειμένου που απαντά ακόλουθες στις ερωτήσεις…


Βασικός Σκελετός Μαθήματος:

Το κύριο μέρος του μαθήματος αποτελείται από την ενασχόληση με τους 5 διδακτικούς στόχους που τέθηκαν στην αρχή και εντάσσεται στα βήματα 2-4 (Εξερεύνηση, Εξήγηση, Επεξεργασία) του μοντέλου των .

Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι μαθητές θα πρέπει να:

  • Έχουν εξοικειωθεί με τις ταξινομικές βαθμίδες στις οποίες ανήκουν ο άνθρωπος και τα υπόλοιπα Ανθρωποειδή Πρωτεύοντα. (Διδακτικές ώρες: 1-2)
  • Γνωρίζουν τα κοινά χαρακτηριστικά των Πρωτευόντων και τα πλεονεκτήματα που αυτά προσφέρουν στους φορείς τους. (Διδακτικές ώρες: 2-3)
  • Είναι σε θέση να περιγράφουν την εξέλιξη των Πρωτευόντων μέχρι και την εμφάνιση των πρώτων Ανθρωπίδων. (Διδακτικές ώρες: 1-2)
  • Γνωρίζουν τα βασικά σημεία της εξέλιξης του γένους Homo και τα κύρια χαρακτηριστικά των πρώιμων ειδών του γένους. (Διδακτικές ώρες: 2-3)
  • Να μπορούν να εκφέρουν άποψη σε θέματα που αφορούν τη μελλοντική εξέλιξη του H. sapiens. (Διδακτικές ώρες: 1-2)

Κάθε ένας από τους στόχους αυτούς αναπτύσσεται με τη μορφή μιας μικρής διδακτικής ενότητας, η οποία βρίσκει άμεση αντιστοιχία με τα κεφάλαια του σχολικού βιβλίου και επίσης αναπτύσσεται σε συμφωνία με το μοντέλο 5Ε.

Για κάθε μία ενότητα:

α. Δίνεται ένα μικρό εισαγωγικό έναυσμα με τη μορφή κειμένου και εικόνας. (Ενεργοποίηση)
β. Παρέχονται μια σειρά από εναλλακτικές διδακτικές πηγές, οι οποίες αποσκοπούν στην εμπλοκή με το θεωρητικό κομμάτι της ενότητας. (Εξερεύνηση – Εξήγηση)
γ. Παρέχονται μια σειρά από δραστηριότητες που επιτρέπουν στους μαθητές να εφαρμόσουν στην πράξη ότι έμαθαν και να ελέγξουν το επίπεδο κατανόησης της νέας γνώσης. (Επεξεργασία – Εξέταση)

Σημειώνεται, δε, ότι οι πρώτοι 4 από τους παραπάνω στόχους είναι γνωστικοί, ενώ ο 5ος στόχος ανήκει στην κατηγορία των “στόχων αλλαγής στάσης και συμπεριφοράς”.


Ενότητα 1:

ΠΗΓΕΣ:

1. Ταξινομική κατάταξη των ειδών Homo sapies (άθρωπος) και Pan troglodytes (χιμπατζής).
2. Σχηματική απεικόνιση όλων των ομάδων των σύγχρονων Πρωτευόντων και των εξελικτικών πορειών που ακολουθήθηκαν κατά την εμφάνισή τους.

Επιπλέον υλικό συνοδευτικό της Πηγής 2:

Τι εννοούμε με τον όρο “Πίθηκος”;
Ταξινομικά η λέξη αυτή αναφέρεται στα Ανθρωπομορφικά Πρωτεύοντα (Simiiformes), τα οποία είναι μια πολύ μεγάλη ταξινομική ομάδα που περιλαμβάνει:
α) τους πιθήκους του Νέου Κόσμου (π.χ. καπουτσίνοι, Ταμαρίνοι, Νυχτοπίθηκοι κλπ) και
β) τους
πιθήκους του Παλαιού Κόσμου (Κερκοπίθηκοι, Γίββωνες, Χιμπαντζήδες, Γορίλες, Ουρακοτάγκοι, Άνθρωποι)Απ’ τους πιθήκους του Παλαιού Κόσμου, η οικογένεια των Γιββώνων και η οικογένεια των Ανθρωποειδών (Χιμπαντζήδες, Γορίλες, Ουρακοτάγκοι, Άνθρωποι) δημιουργούν όλοι μαζί την ομάδα των Ανθροπομόρφων (πίθηκοι χωρίς ουρά).
Ο άνθρωπος, λοιπόν, ανήκει στην
οικογένεια των Ανθρωποειδών Πρωτευόντων και μαζί με το χιμπαντζή και το γορίλα δημιουργούν την υποοικογένεια των Ανθρωπωδών.
Επομένως, ο άνθρωπος δεν προέρχεται από το ζώο που όλοι σκεφτόμαστε όταν ακούμε τη λέξη “πίθηκος”, όμως ταξινομικά ο ίδιος είναι ένας από τους πιθήκους που υπάρχουν σήμερα στον πλανήτη μας.


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:


Ενότητα 2:

ΠΗΓΗ:
Αρχείο Power Point (pdf ΕΔΩ) που παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά των Πρωτευόντων.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
Quiz που συνοψίζει τα βασικά σημεία της θεωρίας και παρέχει ανατροφοδότηση για επιπλέον κατανόηση και σκέψη.


Ενότητα 3:

ΠΗΓΗ:
Αξιοποίηση της πηγής “Βιβλίο” που παρέχεται απ’ την πλατφόρμα του Moodle, για τη δημιουργία μιας σειράς διαδοχικών σελίδων με τη μορφή κεφαλαίων ενός βιβλίου, κάθε μία εκ των οποίων αποτελεί και έναν σταθμό της εξέλιξης των Πρωτευόντων. Π.χ:


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
Quiz που συνοψίζει τα βασικά σημεία της θεωρίας και παρέχει ανατροφοδότηση για επιπλέον κατανόηση και σκέψη.
Π.χ:


Ενότητα 4:

ΠΗΓΕΣ:
1. Προβολή ΒΙΝΤΕΟ.
2. Χρήση του ΠΙΝΑΚΑ.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:
1.Εξάσκηση με τη σειρά εμφάνισης των 4 ειδών του γένους Homo στον εξελικτικό χρόνο:

2.Αξιοποίηση της Δραστηριότητας “Γλωσσάριο” για τη δημιουργία του ακόλουθου μίνι-λεξικού:

3.Συμμετοχή σε ένα νέο φόρουμ με τους μαθητές χωρισμένους σε ομάδες, όπου κάθε ομάδα καλείται να ξεκινήσει μία σύντομη συζήτηση σχετικά με τη μετάβαση από τον Homo sapiens neanderthalensis στο Homo sapiens sapiens.
(Κατά τη γνώμη σας, ποια από τις δύο υποθέσεις είναι πιθανότερη; Ο άνθρωπος του Νεάντερταλ εξοντώθηκε ή αφομοιώθηκε από τον σύγχρονο άνθρωπο; Σε κάθε περίπτωση, δικαιολογείστε τις απαντήσεις σας.)


Ενότητα 5:

ΠΗΓΗ:
Προβολή ΒΙΝΤΕΟ.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
Συγγραφή ενός κειμένου με απώτερο σκοπό την άμεση εμπλοκή των μαθητών με υποθέσεις για το μέλλον της ανθρώπινης εξέλιξης και την ενεργοποίηση της σκέψης τους προς αυτή την κατεύθυνση της εξελικτικής θεωρίας.

Η δραστηριότητα ολοκληρώνει τον 5ο διδακτικό στόχο του μαθήματος (στόχος αλλαγής συμπεριφοράς), με την πρόθεση οι διδασκόμενοι να αντιληφθούν όλες τις διαστάσεις της ανθρώπινης εξέλιξης, ξεφεύγοντας από την ιδέα της μίας “τελικής και άψογης” μορφής και όντας σε θέση να εκφέρουν άποψη σχετικά με το πιθανό μέλλον του είδους Homo sapiens.


Ολοκλήρωση του Μαθήματος

Το μάθημα ολοκληρώνεται με μια μορφής Αξιολόγηση, σε συμφωνία με το τελευταίο στάδιο του μοντέλου των 5Ε (Εξέταση).

ΤΕΛΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
Quiz, αποτελούμενο από 10 ερωτήσεις (μερικές εκ των οποίων οι μαθητές έχουν συναντήσει ξανά σε προηγούμενες δραστηριότητες και μερικές καινούριες) που συνοψίζουν τα βασικότερα σημεία της θεωρίας των παραπάνω ενοτήτων και διαθέτουν ανατροφοδότηση που παραπέμπει το μαθητή απευθείας σε κάποια από τις πηγές που χρησιμοποίησε κατά τη θεωρητική μελέτη. Π.χ:

One Reply to “M [ho] [mo] D L E

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *