Η έννοια των βιολογικών συστημάτων συνδέεται ταυτόχρονα με τη ζωή και τη γνώση και είναι πρόσφατα δομημένη στην ανθρώπινη σκέψη. Βοηθά τους μαθητές να αντιληφθούν, να ερμηνεύσουν, να συσχετίσουν, να συνδέσουν και να κατανοήσουν πολλές διαφορετικές δομές και φαινόμενα βιολογικά, γνωστικά και κοινωνικά και συμβάλει στην ανάπτυξη της σφαιρικής αντίληψης, της συστηματικής θεώρησης και της σύνθετης σκέψης. Στο συγκεκριμένο σενάριο διδασκαλίας υιοθετούνται διδακτικές ενέργειες όπως χαρτογράφηση εννοιών και σχημάτων. Η μελέτη των βιολογικών φαινομένων ήταν καθοριστική στη πορεία γέννησης και διαμόρφωσης της έννοιας του συστήματος δια μέσου των εποχών και των επιστημών. Μέσα από κατάλληλη αναδιοργάνωση της ύλης και από κατάλληλες διδακτικές προσεγγίσεις και στρατηγικές, οι μαθητές σχηματίζουν μια σφαιρική και σύνθετη άποψη για τα φαινόμενα του βιολογικού κόσμου. Τα βιολογικά συστήματα είναι πολύπλοκα και συνεπώς η μελέτη τους αναδεικνύει, αποκαλύπτει και βοηθά στη κατανόηση.

Καθορισμός πιθανών εμποδίων:

  • Ο εμπειρισμός και η σκέψη κυριαρχούμενη από την αισθητηριακή αντίληψη: οι μαθητές δυσκολεύονται να κατανοήσουν ότι δε γίνεται άμεσα αντιληπτό μέσω των αισθήσεών τους με παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά. Η έννοια βιολογικό σύστημα δε βασίζεται σε παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά υπάρχει δυσκολία αντίληψης και κατανόησης του φαινομένου
  • Αντιμετώπιση: επιλογή κατάλληλων διδακτικών ενεργειών, εργαλείων και τεχνικών
  • Γραμμικός αιτιακός συλλογισμός – μη αναπτυγμένη ικανότητα δόμησης σύνθετων σχέσεων – απουσία συστηματικής θεώρησης: εξηγώντας τα παιδιά τις αλλαγές, τείνουν να ακολουθούν μία γραμμική αιτιακή ακολουθία αποφεύγοντας τη συνθετότητα.
  • Διαφεύγουν αλληλεπιδράσεις και οι  σχέσεις διαφορετικών επιπέδων, που είναι όμως χαρακτηριστικά των συστημάτων και αποκαλύπτονται μέσα από συστημικές και διεπιστημονικές θεωρήσεις
  • Αντιμετώπιση: Έμφαση στη συστημική και διεπιστημονική προσέγγιση και στις αλληλεπιδράσεις και αναδράσεις με τη χρήση κατάλληλων σχημάτων

ΦΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

ΦΑΣΗ 1Η: Εισαγωγή στην έννοια του συστήματος

Στη φάση αυτή επιδιώκεται οι μαθητές:

  1. Να αντιληφθούν τα μέρη του συστήματος, τα όρια του, την έννοια της δομής, της οργάνωσης και της λειτουργίας
  2. Να ανακαλέσουν προηγούμενες γνώσεις και να τις θέσουν σε ένα πιο διευρυμένο εννοιολογικό πλαίσιο, του συστήματος

Τεχνικές: καταιγισμός ιδεών, χρήση διαφορετικών παραδειγμάτων από τη καθημερινή ζωή, δραστηριότητα

ΦΑΣΗ 2Η: Εφαρμογή: Το οικοσύστημα ως παράδειγμα συστήματος. Αλληλεπιδράσεις στο οικοσύστημα– αλληλεπιδράσεις παντού

Στη φάση αυτή επιδιώκεται οι μαθητές:

  1. Να εξετάσουν το οικοσύστημα ως ένα σύστημα, ανακαλώντας ήδη αποκτημένες γνώσεις και εφαρμόζοντας τις γνώσεις που απέκτησαν από τη προηγούμενη φάση
  2. Να εισαχθούν στην έννοια των αλληλεπιδράσεων και στη χαρτογράφηση εννοιών (μεταγνωστικός στόχος)

ΦΑΣΗ 3Η: Εισαγωγή στην έννοια της αυτορρύθμισης στα βιολογικά συστήματα

Στη φάση αυτή επιδιώκεται οι μαθητές:

  1. Να εισαχθούν στην έννοια της αυτορρύθμισης και να τη συσχετίσουν με την ομοιόσταση και την ισορροπία.
  2. Χρησιμοποιώντας παραδείγματα αυτορρύθμισης από τον ανθρώπινο οργανισμό, φέρνουμε τους μαθητές αντιμέτωπους με την έννοια της αυτορρύθμισης.

ΦΑΣΗ 4Η: Εμπέδωση και αξιολόγηση

Υποβάλλοντας κατάλληλες ερωτήσεις βοηθούμε τους μαθητές να συνοψίσουν αναφέροντας τα κυριότερα σημεία του μαθήματος

Τους συμβουλεύουμε να εκφράζονται σύντομα, δίνοντας όσο το δυνατόν περιεκτικότερες απαντήσεις

Στο τέλος οι μαθητές εργάζονται ατομικά συμπληρώνοντας το φύλλο αξιολόγησης.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *