Στο πλαίσιο του μαθήματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός – Νέες Τεχνολογίες στη Διδακτική των Βιολογικών Επιστημών» του ΔΠΜΣ Διδακτικής της Βιολογίας, κλήθηκα να κατασκευάσω ένα ηλεκτρονικό μάθημα μέσω της πλατφόρμας Moodle. Το μάθημα αυτό δεν είναι απλώς μία παρουσίαση που ακολουθεί το παραδοσιακό διδακτικό μοντέλο. Ένα ηλεκτρονικό μάθημα μπορεί να είναι διαδραστικό, βιωματικό και, λαμβάνοντας υπόψη τις απεριόριστες δυνατότητες των νέων τεχνολογιών, διασκεδαστικό!!
Το μάθημα που σχεδίασα αφορούσε το Κεφάλαιο 9: «Η Βιοτεχνολογία στη γεωργία και την κτηνοτροφία», που ανήκει στην ύλη του Αναλυτικού Προγράμματος της Γ’ Λυκείου. Συγκεκριμένα, επικεντρώθηκα στις τις υποενότητες: «Η τροποποίηση του γενετικού υλικού των ζώων είναι δυνατή με διάφορες τεχνικές» και «Στο γάλα των διαγονιδιακών ζώων μπορούν να εκκρίνονται φαρμακευτικές πρωτεΐνες» (Σ.Β. Σελ. 139-141). ,
Εικόνα 1: Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα και οι προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών, όπως εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό μάθημα.
Το μάθημα ακολουθεί το ανακαλυπτικό μοντέλο μάθησης, κατά το οποίο οι μαθητές πραγματοποιούν υποθέσεις, τις επεξεργάζονται και ανακαλύπτουν τη νέα γνώση. Παρ’ όλο που το μάθημα είναι ηλεκτρονικής μορφής, οι μαθητές μπορούν να συνομιλήσουν μεταξύ τους μέσω της εφαρμογής «Συνομιλία» (“chat”), ενώ καλούνται να εργαστούν σε δυάδες (που έχουν προηγουμένως δημιουργηθεί μέσα στο moodle) προκειμένου να υποβάλλουν την τελική τους εργασία (εικόνες 2,3).
Εικόνες 2,3: Αντίστοιχα, οι εφαρμογές της συνομιλίας και της ομαδικής εργασίας όπως εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό μου μάθημα.
Η πλατφόρμα του moodle δίνει και τη δυνατότητα κατασκευής ερωτηματολογίων και quiz, με αυτόματη βαθμολόγηση. Τα quiz μπορούν να έχουν διάφορες μορφές: ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, διαζευκτικής απάντησης, συμπλήρωσης κενού, κ.α., όπως φαίνεται και στις εικόνες 4, 5, 6.
Εικόνες 4, 5, 6: Δυνατότητες του ερωτηματολογίου για ανάδειξη των αρχικών ιδεών των μαθητών και των quiz, όπως εμφανίζονται στο μάθημά μου. Σε περίπτωση επιλογής μιας λανθασμένης απάντησης, έχω επιλέξει να υπάρχει ανατροφοδότηση του μαθητή, όπως θα εξηγούσαμε και εντός μια σχολικής τάξης.
Μία ακόμη εφαρμογή της πλατφόρμας που χρησιμοποίησα στο μάθημά μου είναι το H5P. Ή εφαρμογή αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η πιο εντυπωσιακή. Μέσω αυτής μπορεί κανείς να μετατρέψει οποιοδήποτε υλικό σε διαδραστικό. Για παράδειγμα, εγώ επέλεξα ένα κλασικό βίντεο για τα διαγονιδιακά ζώα. Αντί οι μαθητές να δουν πρώτα το βίντεο και έπειτα να απαντήσουν σε ερωτήσεις, μέσω της εφαρμογής H5P προσέθεσα συγκεκριμένες διακοπές στο βίντεο κατά τις οποίες εμφανίζονται ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής τις οποίες πρέπει να απαντήσει ο μαθητής (εικόνα 7). Μέσω των ρυθμίσεων επέλεξα να μην μπορεί ο μαθητής να παραλείψει την ερώτηση και να προχωρήσει το βίντεο, ενώ κάθε λανθασμένη απάντηση παρέχει ανατροφοδότηση.
Η δράση αυτή μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε υλικό επιθυμούμε, όπως σε εικόνα. Το H5P παρέχει τη δυνατότητα να επεξεργαστούμε την εικόνα και να προσθέσουμε διαδραστικά στοιχεία, όπως την άσκηση «σύρε τη σωστή λέξη στα κουτάκια» έναντι του κλασικού «γράψε τις σωστές λέξεις στα κουτάκια».
Εικόνα 7: Διαδραστικό βίντεο (H5P) με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ανατροφοδότηση στην περίπτωση επιλογής λανθασμένης απάντησης.
Εν κατακλείδι, η πλατφόρμα του moodle παρέχει απεριόριστες δυνατότητες αναβάθμισης τόσο του σχολικού υλικού όσο και των ασκήσεων για το σπίτι. Οι διαδραστικές ηλεκτρονικές ασκήσεις ενδέχεται να είναι πιο προσιτές στα σύγχρονα παιδιά τα οποία έχουν μεγαλώσει με την τεχνολογία. Επιπλέον, ενδιαφέρον θα ήταν να χρησιμοποιούνται αυτές οι εφαρμογές σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες που έχουν κλίση προς τα ηλεκτρονικά, όπως τα παιδιά με Asperger.
Βέβαια, πρέπει πάντοτε να συνυπολογίζουμε την πιθανότητα κάποιο παιδί να μην έχει πρόσβαση σε ηλεκτρονικές συσκευές. Για τον λόγο αυτόν, ενδεχομένως η χρήση των προαναφερθέντων εφαρμογών να ήταν πιο εύλογη κατά το σχολικό ωράριο, στην αίθουσα υπολογιστών του σχολείου.
