Η πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης Moodle δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας ηλεκτρονικών μαθημάτων. Αποτελεί αξιόλογο εργαλείο μαθησιακής διαδικασίας, καθώς παρέχει πολλές δυνατότητες στους εκπαιδευτικούς ώστε να στήσουν το μάθημά τους. Προφανώς δεν είναι ο άμεσος εκπαιδευτικός, ούτε μια βιβλιοθήκη όπου απλά αναρτούμε υλικό ή μια ιστοσελίδα. Πρόκειται για χώρο μαθησιακής διαδικασίας, χώρο παραγωγής εκπαιδευτικού έργου.

Το Moodle φέρει αρκετά πλεονεκτήματα, ενώ δε λείπουν και τα αδύνατα σημεία του. Μεταξύ των πλεονεκτημάτων αξίζει να αναφερθεί ότι παρατηρείται μεγάλη ευκολία χρήσης και δημιουργίας εκπαιδευτικού υλικού αφού δεν χρειάζονται ιδιαίτερες δεξιότητες και εξειδικευμένες γνώσεις, αλλά ούτε και κάποιο λογισμικό. Είναι δωρεάν, μπορεί να χρησιμοποιείται πολλές φορές αλλάζοντας απλά τους συμμετέχοντες ενώ είναι εφικτή η επιλογή του ρυθμού και του τρόπου μελέτης. Ωστόσο, χρειάζεται συνεχής παρακίνηση για συμμετοχή και παρακολούθηση, έλεγχος απαντήσεων των μαθητών, ενώ η όλη διαδικασία σχεδιασμού του μαθήματος είναι ναι μεν δημιουργική αλλά επίπονη.

Κλείνοντας το εισαγωγικό μέρος του άρθρου αυτού θεωρώ σκόπιμο να αναφέρω τις μοναδικές δυνατότητες της συγκεκριμένης πλατφόρμας. Σε αυτές ανήκουν τα παρακάτω:

  • προσαρμογή στις ανάγκες μάθησης και στον τρόπο μάθησης του εκπαιδευόμενου
  • ανάδειξη σημαντικών δεξιοτήτων (πχ επιστημονικός τρόπος σκέψης, συνεργατικότητα..)
  • δημοκρατικό μέσο, δεν αποκλείει κανέναν

Στην προσπάθειά μου να γνωριστώ καλύτερα με την πλατφόρμα Moodle, δημιούργησα το δικό μου e-μάθημα, από το Κεφάλαιο 1 της Βιολογίας της Α’ Λυκείου με τίτλο: Από το κύτταρο στον οργανισμό. Η δημιουργία του πρώτου μου e-μαθήματος πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια μιας εργασίας στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα των σπουδών μου. Η πρώτη αυτή προσπάθεια απαιτούσε χρόνο, συγκέντρωση και σκληρή δουλειά, ωστόσο έχοντας πάντα κατά νου τις οδηγίες και συμβουλές του καθηγητή μου άρχισα να ανακαλύπτω βήμα-βήμα τις πολυάριθμες δυνατότητες του Moodle. Στη συνέχεια του άρθρου θα προσπαθήσω να σας παρουσιάσω το πρώτο μου e-μάθημα.

Η πρώτη εισαγωγική ενότητα του e-μαθήματος περιείχε πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο, την ενότητα που θα διδαχθεί και τις διδακτικές ώρες που προβλέπονται. Είναι απαραίτητο να προσπαθούμε να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον των μαθητών μας, ακόμα και στο εισαγωγικό αυτό μέρος και οι μαθητές μας να γνωρίζουν τι θα ακολουθήσει.

Στη συνέχεια, καθορίστηκαν οι διδακτικοί στόχοι της ενότητας αυτής, οι οποίοι πέρα από γνωστικοί (1,2,4), είναι και στόχοι δεξιοτήτων (3) ή αλλαγής στάσης και συμπεριφοράς (5). Οι στόχοι πρέπει να αναφέρονται εξαρχής και να είναι ξεκάθαροι, τόσο στον εκπαιδευτικό όσο και στους μαθητές του. Επίσης ξεκάθαρες και ακριβείς πρέπει να είναι και οι οδηγίες που δίνονται στους μαθητές, καθώς πρόκειται για μια όχι και τόσο άμεση διαδικασία όπου οι επισημάνσεις δεν είναι εύκολο να δίνονται ανά πάσα ώρα και στιγμή! Σχετικά με αυτό, προσπάθησα να είμαι αναλυτική στο πώς οι μαθητές μου θα χωριστούν σε ομάδες πριν καν αρχίσει το μάθημα καθώς αυτό θα μας χρειαστεί στη συνέχεια. Χρησιμοποίησα τη δραστηριότητα της σύγχρονης συνομιλίας, όπου εκεί οι μαθητές μπορούν να συνομιλήσουν μεταξύ τους, ενώ στη συνέχεια μέσω της δραστηριότητας της επιλογής μπορούν να επιλέξουν την ομάδα τους.

Το μάθημα ήταν δομημένο σε 5 θέματα, καθένα εξ’ αυτών προσπαθούσε να επιτύχει κι έναν από τους διδακτικούς στόχους.

Ξεκινώντας με την ενότητα 1: Η έννοια της κυτταρικής διαφοροποίησης
προσπάθησα να προσελκύσω το ενδιαφέρον των μαθητών μου, ώστε αυτοί να ενεργοποιηθούν νοητικώς ως προς την έννοια της κυτταρικής διαφοροποίησης που θα διερευνηθεί. Δίνοντας τους μια σχετική εικόνα, θέτοντας ορισμένα στοχευμένα -διαθεματικά- ερωτήματα τους προτρέπω μέσω πάλι της δραστηριότητας με τη συνομιλία να εκφράσουν τις απόψεις τους, συλλέγοντας με αυτόν τον τρόπο και τις εναλλακτικές ιδέες των μαθητών μου.

Στη συνέχεια, επιλέγοντας από την πηγή πληροφοριών τη σελίδα, δημιούργησα ένα αρχείο σχετικό με την κυτταρική διαφοροποίηση, το οποίο περιείχε και βίντεο.

Αφού οι μαθητές διδάχθηκαν τη θεωρία, έφτασε η στιγμή να προσδιοριστεί η διδακτική δραστηριότητα στην οποία οι μαθητές θα εφαρμόσουν (ατομικά ή ομαδικά) ό,τι έμαθαν στη φάση αυτή. Στο σημείο αυτό επέλεξα να εργαστούν ομαδικά, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα, μέσω της δραστηριότητας wiki. Και εδώ οι οδηγίες πρέπει να είναι σαφείς, όπως σαφή οφείλουν να είναι και τα χρονικά πλαίσια υποβολής των εργασιών.

Στο ίδιο μοτίβο ακολούθησαν και οι επόμενες 4 ενότητες, δηλαδή: αναφορά στόχου-προσέλκυση ενδιαφέροντος-πηγή πληροφορίας-δραστηριότητα-αξιολόγηση.

Στην ενότητα 2: Οι ιστοί και τα είδη τους  χρησιμοποιήθηκε ως πηγή πληροφορίας ο φάκελος, όπου εκεί τοποθέτησα 4 αρχεία word, ένα για κάθε είδος ιστού με πληροφορίες και εικόνες. Παράλληλα, προετοιμάζω τους μαθητές μου σχετικά με το τι χαρακτηριστικά πρέπει να παρατηρήσουν καθώς και με το ότι θα ακολουθήσει ένα Quiz. Πριν φτάσουμε στη δραστηριότητα παροτρύνω τους μαθητές να μη διστάσουν να υποβάλλουν ερωτήματα σχετικά με αυτά που διαβάσανε.

Ως δραστηριότητα επέλεξα τη δημιουργία Quiz, όπου αφού δημιούργησα τις ερωτήσεις στη Τράπεζα Θεμάτων του Moodle τις επέλεξα για το συγκεκριμένο Quiz. Προσφέρονται πολλών τύπων ερωτήσεις ωστόσο εγώ επέλεξα ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Ρύθμισα στοιχεία όπως, βαθμολογία, αριθμό προσπαθειών, πηγή λάθους κ.λπ. Παρακάτω θα δείτε μια από τις ερωτήσεις αυτές:

Στην ενότητα 3: Οι ιστοί μέσα από τις εικόνες μέσω ως πηγή πληροφοριών χρησιμοποιήθηκε ένας εξωτερικός σύνδεσμος από το Φωτόδεντρο προκειμένου οι μαθητές να δουν εικονικά τους διάφορους τύπους ιστού σαν να είχαν μπροστά τους ένα μικροσκόπιο! Και πάλι οι οδηγίες είναι ακριβείς.

Ως δραστηριότητα επιλέχθηκε η ανατεθείσα εργασία, όπου οι μαθητές ατομικά βλέπουν μια εικόνα και γράφουν τι τύπο κυτταρικού ιστού αναγνωρίζουν. Γίνεται, λοιπόν, ενός τύπου αξιολόγηση του κατά πόσο επιτεύχθηκε ο διδακτικός στόχος 3.

Στη συνέχεια, στην ενότητα 4: Επίπεδα οργάνωσης πολυκύτταρων οργανισμών παραθέτοντας μια χαρακτηριστική εικόνα οι μαθητές παρατηρούν, προβληματίζονται και στη συνέχεια όλοι μαζί με τον εκπαιδευτικό συζητούν τις απόψεις τους.

Προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα και να πειραματιστούν οι μαθητές πάνω σε αυτές τις έννοιες ακολουθεί μια προσομοίωση όπου στόχο έχει οι μαθητές να κατανοήσουν ότι ένα όργανο μπορεί να αποτελείται από διάφορα είδη ιστών. Δείτε παρακάτω:

Στο e-μάθημα ο εκπαιδευτικός μπορεί να προσθέσει και σχετικά βίντεο. Στο σημείο αυτό ενσωμάτωσα και στο δικό μου e-μάθημα δύο βίντεο προκειμένου να γίνει μια καλή επανάληψη όσων ειπώθηκαν.

Από τις δραστηριότητες επέλεξα το γλωσσάριο όπου οι μαθητές προσπαθούν να δώσουν ορισμούς στις βασικές έννοιες της ενότητας αυτής. Από τους ορισμούς που δίνουν οι μαθητές διαπιστώνεται αν έχουν γίνει πλήρως κατανοητές οι έννοιες ή όχι.

Στην τελευταία ενότητα 5: Ώρα για προβληματισμό και Αξιολόγηση θέλησα να προβληματίσω γενικότερα τους μαθητές μου θέτοντας τα παρακάτω ερωτήματα και δίνοντας τους μια εικόνα.

Ένα βίντεο πάντα βοηθάει, για αυτό και εδώ ήρθε να συμπληρώσει τη θεωρία. Κλείνοντας το μάθημα είναι απαραίτητη μια διαδικασία αξιολόγησης όπου στο συγκεκριμένο μάθημα επιτεύχθηκε μέσω Quiz με ερωτήσεις τύπου σωστό-λάθος και αντιστοίχισης. Πραγματοποιείται δηλαδή μια αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του e-μαθήματος και της επίτευξης των διδακτικών του στόχων. Στο τέλος, δίνω στους μαθητές την ευκαιρία να υποβάλλουν ερωτήματα και τυχόν απορίες μέσω της δραστηριότητας της συνομιλίας.

Αφού παρουσίασα το e-μάθημα και σαν επίλογο του άρθρου αυτού θα έκλεινα με τα εξής:

  • το Moodle προσφέρει πληθώρα δραστηριοτήτων και πηγών πληροφορίας και οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ό,τι θεωρούν πιο κατάλληλο στα διάφορα στάδια του μαθήματος
  • είναι χρήσιμη η ανά τακτά χρονικά διαστήματα επανάληψη των γνώσεων που ήδη κατέχουν οι μαθητές
  • η παρουσίαση της νέας ύλης καλό είναι να γίνεται σε μικρά στάδια
  • απαιτούνται ακριβείς οδηγίες σε κάθε βήμα
  • είναι σημαντική η συνεχής παρακίνηση για συμμετοχή και παρακολούθηση
  • απαιτείται διαμορφωτική αξιολόγηση σε κάθε στάδιο της διδασκαλίας, κυρίως μέσω των καθοδηγούμενων δραστηριοτήτων καθώς και τελική αξιολόγηση
  • η δημιουργία ενός e-μαθήματος μπορεί να είναι επίπονη και να απαιτεί χρόνο, αλλά είναι μια πολύ δημιουργική διαδικασία ικανή να επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα.

Πώς σας φάνηκε το e-μάθημά μου; Ελπίζω να σας άρεσε… Δοκιμάστε και εσείς να φτιάξετε το δικό σας, αξίζει!

One thought on “Εσύ ήξερες το Moodle?”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *