Όταν ακούμε τη λέξη Βιολογία τι άραγε μας έρχεται στο μυαλό; Εύκολα θα σκεφτεί κανείς: ο λόγος για το βίο, δηλαδή για τη ζωή. Πολύ καλή σκέψη! Ο όρος Βιολογία προέρχεται από την ελληνική λέξη βίος που σημαίνει “ζωή” και την κατάληξη -λογία που σημαίνει “μελέτη”. Συνεπώς, η Επιστήμη της Βιολογίας μελετάει τη ζωή. Αλήθεια, ξέρουμε τι σημαίνει ζωή..;

Αν κάποιος μας πει: “Ποια από τα παρακάτω είναι ζωντανοί οργανισμοί;” (λάμπα, γαρδένια, γάτα, αυτοκίνητο, άνθρωπος, πέτρα, βιβλίο, μανιτάρι), εύκολα θα πούμε: Η γαρδένια, η γάτα, ο άνθρωπος και το μανιτάρι είναι ζωντανοί οργανισμοί, ενώ το αυτοκίνητο, η πέτρα και το βιβλίο όχι!

Έχουμε αναρωτηθεί ποτέ τι κοινό έχουν οι ζωντανοί οργανισμοί;

Για αρχή, ας σκεφτούμε..

Για να δούμε, βρίσκουμε κάτι από αυτά που σκεφτήκαμε στο παρακάτω κρυπτόλεξο;

Αφού προσπαθήσαμε για λίγο -ελπίζω να μη σας δυσκόλεψα πολύ- πάμε να δούμε μαζί τι λέξεις ήταν τελικά κρυμμένες στο κρυπτόλεξό μας!

Τροφή: Όλοι γνωρίζουμε πως κανένας ζωντανός οργανισμός δε μπορεί να ζήσει για πολύ χωρίς φαγητό. Η τροφή παρέχει ενέργεια και χρήσιμα υλικά, όλα απαραίτητα ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ένας οργανισμός. Οι οργανισμοί τρέφονται με τον ίδιο τρόπο; Μια γαρδένια τρώει όπως ένας άνθρωπος; Όχι, όχι, η γαρδένια είναι ένα φυτό, άρα; ..φωτοσυνθέτει! Ας δούμε στο επόμενο βιντεάκι για τη φωτοσύνθεση!

Αναπνοή: Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την αναπνοή τόσο των φυτών όσο και των ζώων. Με την αναπνοή οι οργανισμοί διασπούν τις ουσίες της τροφής και απελευθερώνεται η ενέργεια που αυτές περιέχουν. Ας πάρουμε άλλη μια ανάσα!

Απέκκριση: Κατά την επεξεργασία της τροφής δε παράγονται μόνο χρήσιμες ουσίες αλλά και άχρηστα παραπροϊόντα. Η απομάκρυνση των τελευταίων γίνεται με τη διαδικασία της απέκκρισης. Ήξερες ότι τα ξεραμένα φύλλα που βρίσκουμε πεσμένα κάτω έχουν ουσιαστικά συγκεντρώσει πολλές άχρηστες για τα φυτά ουσίες;

Αναπαραγωγή: Όλοι οι οργανισμοί αναπαράγονται, δηλαδή δημιουργούν απογόνους, οι οποίοι μοιάζουν πολύ με τους γονείς τους. Τι επιτυγχάνεται με αυτό; Μα φυσικά η συνέχιση και η διατήρηση της ζωής στη Γη!

Ανάπτυξη: Για σκέψου! Είσαι ο ίδιος με τότε που ήσουν 2 χρονών; Φυσικά και όχι. Έχεις αναπτυχθεί! Η μαμά σου συχνά σου λέει: “Να τρως καλά τώρα που βρίσκεσαι στην ανάπτυξη!” Τι είναι η ανάπτυξη; Ανάπτυξη είναι η αύξηση του όγκου και της μάζας. Για να αναπτυχθεί ένας οργανισμός παιδιά χρειάζεται ενέργεια και χρήσιμα υλικά, τα οποία λαμβάνουμε από την τροφή. Άρα καλά τα λένε οι μαμάδες!

Ερεθιστικότητα: Όλοι οι οργανισμοί αντιδρούν στις διάφορες μεταβολές του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν προκειμένου να εξασφαλίσουν τις καλύτερες συνθήκες για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Αντιδρούν λοιπόν σε διάφορα ερεθίσματα. Μπορείτε να σκεφτείτε ένα τέτοιο παράδειγμα;

Ας γυρίσουμε στο αρχικό ερώτημα: τι κοινό έχουν οι ζωντανοί οργανισμοί;

Μήπως τελικά, όλες οι ιδιότητες που αναφέραμε είναι το κοινό στοιχείο όλων των ζωντανών οργανισμών, άρα και της ζωής; Η απάντηση είναι ΝΑΙ!

Και ξέρετε ποια είναι η μικρότερη μονάδα που φέρει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της ζωής; Το κύτταρο! ..αλλά για αυτό θα μιλήσουμε αναλυτικά επόμενη φορά!

One thought on “Λόγος περί βίου, ή αλλιώς Βιολογία!”

  1. Θα προσέθετα, στα κοινά, και την Εξέλιξη. Πολύ καλή ανάρτηση. Επίσης νομίζω πως ο όρος Βιολογία δεν είναι αρχαιοελληνικός, όπως οι περισσότεροι αναφέρουν, αλλά αναγεννησιακός, νομίζω πρωτο-χρησιμοποιήθηκε κάπου στις αρχές του 1800. Ρίξε μία ματιά…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *