Ένα αλλιώτικο “χρυσωρυχείο”

Οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) θεωρούνται ως το πλέον ισχυρό εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού και του μαθητή για την υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας. Η κύρια συνεισφορά τους προκύπτει άμεσα από τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά τους και από τους τρόπους με τους οποίους καταγράφουν, αναπαριστούν, διαχειρίζονται και μεταφέρουν πληροφορία (Μικρόπουλος, 2009¹). Κύριο χαρακτηριστικό των σύγχρονων τεχνολογιών ως γνωστικών εργαλείων, όπως και των εργαλείων ασύγχρονης επικοινωνίας είναι η συνεργασία και η κοινωνική διαπραγμάτευση της γνώσης. Ως ιδιαίτερα ελκυστικό χαρακτηριστικό τους θεωρείται η άμεση αλληλεπίδραση μεταξύ των συμμετεχόντων που αποτελεί κίνητρο για μάθηση. Η αλληλεπίδραση μαθητών μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας και διαπραγμάτευσης ενθαρρύνει την ανταλλαγή απόψεων, τον αναστοχασμό και φέρει θετικά μαθησιακά αποτελέσματα (Oliver et al. 1998²).

Περισσότερο σημαντικά, ωστόσο, πιστεύεται πως είναι τα δεδομένα που εξάγουμε από τη χρήση των εν λόγω εικονικών περιβαλλόντων, μέσω στατιστικών εφαρμογών, για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Η εξόρυξη τέτοιων δεδομένων από εικονικά συστήματα διαχείρισης της μάθησης είναι η θεματολογία ενός άρθρου από το Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα, που διάβασα πρόσφατα : “Data mining in course managment systems: Moodle case and tutorial” των Cristobal Romero, Sebastian Ventura, Enrique Garcia (Spain, 2007)³.

Σύμφωνα με την έρευνα, η εξόρυξη και ανάλυση δεδομένων από εκπαιδευτικό περιεχόμενο και η εφαρμογή των αποτελεσμάτων αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί έναν νέο, αναδυόμενο κλάδο. Στην συγκεκριμένη δημοσίευση γίνεται μια ειδική ανάλυση δεδομένων, τα οποία έχουν αντληθεί από το σύστημα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης Moodle Σκοπός της έρευνας είναι να γνωστοποιήσει την εφαρμογή αυτή σε όλους τους ενδιαφερόμενους χρήστες.

Αρχικά, περιγράφονται ορισμένα εικονικά συστήματα διαχείρισης της μάθησης (Course Managment Systems /CMS) και αναφέρονται τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από την ορθή χρήση τους:

  1. Διευκολύνουν τη διαμοιραζόμενη πληροφορία και την επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων ενός τέτοιου μαθήματος
  2. Επιτρέπουν στους εκπαιδευτικούς:
    • να διανέμουν την πληροφορία/ γνώση στους μαθητές,
    • να παράγουν το υλικό για το εκάστοτε περιεχόμενο μάθησης,
    • να προετοιμάζουν και να αναθέτουν εργασίες και τεστ αξιολόγησης στους εκπαιδευόμενους,
    • να συμμετέχουν σε συζητήσεις,
    • να διαχειρίζονται μαθήματα εξ’ αποστάσεως
  3. Επιτρέπουν τη συνεργατική μάθηση μέσω ανάλογων “τόπων” συζήτησης (forums) ή ομάδες συνομιλιών (chats).

Όσον αφορά την εξόρυξη δεδομένων (Data Mining), αυτή ορίζεται ως η αυτόματη άντληση καλά κρυμμένων, απεριόριστων και άκρως ενδιαφέροντων ιχνών, από μια μεγάλη συλλογή δεδομένων. Πρόκειται για μια διεπιστημονική εφαρμογή, στην οποία συγκλίνουν και συγκεντρώνονται πολλαπλά υπολογιστικά συστήματα και μοντέλα. Με κύρια εφαρμογή σε πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, προκειμένου να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά χρηστών για αύξηση του κέρδους, γίνεται επέκταση στον τομέα της Εκπαίδευσης, καθώς με τη γνώση συγκεκριμένων δεδομένων είναι δυνατόν να γίνουν εύκολα αντιληπτές οι αδυναμίες και οι δυνατότητες των μαθητών, προκειμένου να σχεδιαστούν κατάλληλα και διαφοροποιημένα οι μετέπειτα διδακτικές παρεμβάσεις. Με στόχο τη βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης, την αύξηση των κινήτρων στους μαθητές και την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη εποικοδόμηση της γνώσης, προτείνεται η εξερεύνηση του πεδίου της ανακάλυψης της γνώσης σε βάσεις δεδομένων (Knowlegde Discovery in Databases /KDD).

Η μέθοδος που ακολουθείται στην προκειμένη έρευνα είναι η μελέτη περίπτωσης και η πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης, πάνω στην οποία εφαρμόζεται η άντληση και ανάλυση δεδομένων, είναι το Moodle, καθώς είναι το πιο διαδεδομένο ελεύθερο λογισμικό, που δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας δυναμικών, ευέλικτων και ελκυστικών διαδικτυακών μαθημάτων. Το δείγμα της έρευνας ήταν 438 μαθητές του Πανεπιστημίου της Κόρδοβα, οι οποίοι επιλέχθηκαν καθώς είχε εξασφαλιστεί η τελική τους βαθμολογία και τα μαθήματα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν μόλις 7 (από τα 192 διαθέσιμα), αφού σε αυτά παρατηρήθηκε μεγάλη ποικιλία σχετικά με τις δραστηριότητες και τις ανατεθείσες εργασίες.

Στη συνέχεια της έρευνας αναλύεται η διαδικασία εξόρυξης δεδομένων (Data Mining) από το ηλεκτρονικό σύστημα Moodle, ενώ αναφέρονται και περιγράφονται τα στάδια της ανακάλυψης της πληροφορίας (KDD), αλλά και οι βασικότερες τεχνικές για την επίτευξή της. Καταληκτικά, και ενώ σε όλη την έκταση του άρθρου αναδεικνύεται η σημασία και η συμβολή της εξόρυξης δεδομένων στην εκπαιδευτική διαδικασία και μάθηση, γίνεται μια πρόταση να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές ή να σχεδιαστούν εύχρηστα εργαλεία και τεχνικές άντλησης δεδομένων ειδικά για τα μαθησιακά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, καθώς σήμερα (δηλαδή μέχρι τη χρονιά που δημοσιεύτηκε η έρευνα, το 2007) οι μέθοδοι αυτές είναι ιδιαίτερα πολύπλοκες και δυσχεραίνουν την άμεση ερμηνεία των αντληθεισών πληροφοριών από τους εκπαιδευτικούς.

text_data_mining

¹Μικρόπουλος, Τ.Α. (2009), Ο Υπολογιστής ως Γνωστικό Εργαλείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

²Oliver, R., Omari, A., and Herrington, J. (1998), Exploring student interactions in collaborative World Wide Web computer-based learning environments. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 7(2-3), 263-87.

³Department of Computer Sciences and Numerical Analysis, University of Cordoba, 14071 Cordoba, Spain.

Leave a Comment