Wikis & εκπαίδευση

Wikis & εκπαίδευση

Ο όρος ‘wiki’ προέρχεται από μια χαβανέζικη φράση: wiki-wiki, που σημαίνει γρήγορο/ σύντομο, ενώ ερμηνεύεται μερικές φορές ως ακρώνυμο για το «What I know is” δηλαδή «Αυτό που εγώ ξέρω είναι”. Η φράση αυτή είναι χαρακτηριστική για τον τρόπο λειτουργίας του Wiki: ο κάθε χρήστης που συμμετέχει στη συγγραφή κάποιου έργου προσθέτει την προσωπική του γνώση, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να τη μοιράζονται.


Η πρώτη μου σελίδα wiki

Η συγκεκριμένη wiki σελίδα δημιουργήθηκε στα πλαίσια μίας ανατεθείσας εργασίας του μαθήματος «Εκπαιδευτική Τεχνολογία – Πολυμέσα στη Διδασκαλία της Βιολογίας» του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών «Διδακτική της Βιολογίας» του ΕΚΠΑ.  Σκοπός ήταν η εξάσκηση με τον κώδικα που χρησιμοποιούν τα wikis. Συγκεκριμένα, έγραψα τα θέματα των πανελληνίων εξετάσεων της Δ’ τάξης εσπερινού ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, στο μάθημα Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης της χρονιάς 2015. Στη συνέχεια, ακολουθώντας τους κανόνες για μορφοποίηση κειμένου σύμφωνα με τη γλώσσα wiki, η τελική μορφή του κειμένου ήταν ίδια με αυτή των θεμάτων, όπως ακριβώς δόθηκαν στους μαθητές.

Ένα Wiki είναι συνήθως μία ιστοσελίδα που επιτρέπει στους χρήστες της να προσθέσουν, να αφαιρέσουν, ή να επεξεργαστούν το περιεχόμενό της, πολύ γρήγορα και εύκολα, χωρίς να έχουν κάνει υποχρεωτικά εγγραφή. Έτσι, διευκολύνεται η συνεργασία πολλών ατόμων για τη συγγραφή ενός έργου.

Ο όρος Wiki όμως, μπορεί να αναφέρεται και στο λογισμικό που χρησιμοποιείται για να κατασκευαστούν Wiki σελίδες. Το λογισμικό wiki παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη μιας ομάδας χρηστών να καταθέτουν ισότιμα τη συμβολή τους (ιδέες, φωτογραφίες, πηγές κ.ά.) για την παραγωγή ενός κοινού έργου (π.χ. σχολική έρευνα, παραγωγή σημειώσεων, ανταλλαγή ιδεών πάνω σε μια συζήτηση) που αναρτάται σε ένα δικτυακό τόπο.

Σε ένα τυπικό wiki, το κείμενο είναι γραμμένο με μια απλουστευμένη γλώσσα σήμανσης (γνωστή ως «wiki markup”) ή ένα επεξεργαστή εμπλουτισμένου κειμένου. Η γλώσσα mark-up είναι ευκολότερη και πιο αυτοματοποιημένη από την HTML.

Ολόκληρο το σώμα των σελίδων, οι οποίες είναι έντονα διασυνδεδεμένες μεταξύ τους λέγεται “το wiki”, ενώ μία σελίδα μόνη της σε ένα wiki αναφέρεται ως “σελίδα wiki”, και σε αυτήν μπορούν να ενσωματωθούν πολλαπλοί τύποι πολυμέσων (π.χ. εικόνες, βίντεο, ήχοι).

Η χρήση ενός wiki δεν σημαίνει περισσότερη δουλειά, αλλά καλύτερη οργάνωση σε ό,τι κάναμε μέχρι τώρα με τον «παλιό τρόπο”.

Κάθε μεμονωμένη αλλαγή που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του χρόνου καταγράφεται, έτσι ώστε σε οποιαδήποτε στιγμή μια σελίδα να μπορεί να επανέλθει σε κάποια από τις προηγούμενες καταστάσεις της. Επίσης, το wiki περιλαμβάνει εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες να παρακολουθούν την κατάστασή του. Ένα wiki ανήκει στην κοινότητα των χρηστών του, που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε προσθέτει κάτι σε ένα wiki, θα πρέπει να είναι έτοιμος να δεχθεί ότι ο επόμενος χρήστης μπορεί να το σβήσει ή να το παραφράσει. 


Χρήση των wikis στην τάξη

Η ανάπτυξη ενός wiki συνήθως σχετίζεται με τη δημιουργία μίας μαθησιακής κοινότητας. Μέσα σε μια μαθησιακή κοινότητα ο στόχος είναι η προαγωγή της συλλογικής γνώσης με τρόπο ώστε να υποστηρίζει και την ανάπτυξη της ατομικής γνώσης.

Παραδειγματικές χρήσεις του wiki:

  1. συνεργατική συλλογή υλικού πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα και έπειτα συγγραφή κειμένων, βιβλίων ή εργασιών
  2. συνεργατική συγγραφή εμπειριών
  3. ομαδικά έργα μαθητευόμενων
  4. ομαδικά έργα διδασκόντων
  5. ανταλλαγή απόψεων, καταιγισμός ιδεών, συζήτηση
  6. δημιουργία προσωπικών ή ομαδικών portfolio
  7. ετεροαξιολόγηση
  8. υποστήριξη συναντήσεων
  9. ανάπτυξη θεματικών γλωσσάριων
  10. διαμοιρασμός εργασιών
  11. ιστοχώροι μαθημάτων
  12. επισκόπηση εξετάσεων
  13. αξιολόγηση

Πλεονεκτήματα από τη χρήση wiki στην τάξη

Υπάρχουν ενδείξεις ότι στην εκπαίδευση η χρήση wiki μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση/ενίσχυση:

  • των επιδόσεων των μαθητών στα αντίστοιχα μαθήματα
  • των δεξιοτήτων συγγραφής κειμένων των μαθητών
  • δημιουργικών δεξιοτήτων (π.χ. επεξεργασία πληροφοριών, λεκτική έκφραση, ποιότητας συγγραφής ενός έργου)
  • της κριτικής σκέψης των μαθητών
  • της ιδέας ότι ένα δημιουργικό έργο δεν είναι ποτέ ολοκληρωμένο
  • της δέσμευσης όλων των εκπαιδευόμενων
  • της αίσθησης της ιδιοκτησίας
  • των διαπροσωπικών σχέσεων (τόσο με μαθητευόμενους και διδάσκοντες όσο και με μαθητευόμενους μεταξύ τους)
  • των επικοινωνιακών δεξιοτήτων (επίτευξη ομοφωνίας και συμβιβασμού) των μαθητών
  • της συνεργατικότητας, με παράλληλη μείωση του ανταγωνισμού
  • των δεξιοτήτων ετεροαξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης των μαθητών
  • της ικανότητας αναθεώρησης και επανεξέτασης κειμένων
  • της ευελιξίας στην εύρεση εναλλακτικών τρόπων έκφρασης
  • της μαθητοκεντρικής και δημοκρατικής μάθησης


Βικιπαίδεια: Η Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια

Βικιπαίδεια: Η Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια

Η Βικιπαίδεια είναι ένα συλλογικό, παγκόσμιο και πολύγλωσσο εγκυκλοπαιδικό εγχείρημα, που έχει δημιουργηθεί στο Διαδίκτυο. Στόχος της είναι η ελεύθερη παροχή έγκυρου περιεχομένου, που ο καθένας μπορεί να τροποποιήσει και να βελτιώσει. Οποιοσδήποτε μπορεί να δημοσιεύσει περιεχόμενο άμεσα, αρκεί να ακολουθήσει κάποια βήματα και να σεβαστεί κάποιους βασικούς κανόνες.


Η σελίδα μου στη Βικιπαίδεια

Η δημιουργία προσωπικής σελίδας στη Βικιπαίδεια είναι πραγματικά απόλαυση! Με απλό και εύκολο τρόπο μπορεί κάποιος χρήστης, ακόμα και αν τη χρησιμοποιεί για πρώτη φορά, να προσθέσει διάφορες πληροφορίες στην προσωπική του σελίδα.

Φυσικά, το περιεχόμενο των όσων γράφει θα πρέπει να είναι σύμφωνο με την πολιτική της Wiki. Διαφορετικά, το αντίθετο με τους όρους χρήσης περιεχόμενο αφαιρείται από άλλους χρήστες, άμεσα.


Το πρώτο μου λήμμα!

Είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσει κάποιος ένα λήμμα. Αρκεί το περιεχόμενό του να είναι έγκυρο, τεκμηριωμένο και να μην επαναλαμβάνεται. Αλλιώς υπάρχει το ενδεχόμενο διαγραφής του από άλλους χρήστες.


Η συνεισφορά μου στη Βικιπαίδεια

Εξίσου εύκολο είναι να προσθέσει κάποιος μία πληροφορία στη Βικιπαίδεια. Όπως και στην περίπτωση δημιουργίας ενός λύμματος, θα πρέπει αυτή να είναι έγκυρη, τεκμηριωμένη και να μην επαναλαμβάνεται. Αλλιώς υπάρχει το ενδεχόμενο διαγραφής της από άλλους χρήστες. Στο παραπάνω λήμμα για παράδειγμα πρόσθεσα την εικόνα.

Δίνεται επίσης η δυνατότητα κάποιος χρήστης να ελέγξει τη δραστηριότητά του στη Βικιπαίδεια, απλά και γρήγορα, πατώντας πάνω στις λέξεις «Η συνεισφορά μου”.