Εννοιολογικός χάρτης

Εννοιολογικός χάρτης

Ο εννοιολογικός χάρτης είναι ένα διάγραμμα που απεικονίζει γραφικά τη συσχέτιση μεταξύ διαφόρων εννοιών. Οι εννοιολογικοί χάρτες είναι ένας τρόπος αναπαράστασης της ανθρώπινης σκέψης, ή ενός συγκεκριμένου πεδίου γνώσεων (όταν η συσχέτιση που απεικονίζεται είναι επιστημονικά ακριβής).

Η χρήση των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί κατά τεκμήριο ένα πολύτιμο εργαλείο, για τους μαθητές και τους καθηγητές, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως:

  • (α) οργανόγραμμα του μαθήματος
  • (β) εισαγωγικός χάρτης μιας ενότητας
  • (γ) οργανωτής προώθησης
  • (δ) επαναληπτικός χάρτης
  • (ε) εργαλείο αξιολόγησης.

Ένας εννοιολογικός χάρτης περιέχει κόμβους, συνδέσμους και συνδετικές λέξεις. Δύο κόμβοι μαζί με το σύνδεσμο που τους συνδέει αποτελούν ένα στιγμιότυπο. Οι κόμβοι αναπαριστούν τις έννοιες, που συνήθως περικλείονται σε έναν κύκλο ή ένα τετράπλευρο. Οι έννοιες ομαδοποιούνται και τοποθετούνται στο χάρτη σταδιακά, ανάλογα με το επίπεδο ιεραρχίας τους. Οι σύνδεσμοι αποτελούνται από μια γραμμή, η οποία μπορεί να έχει και τη μύτη του βέλους αν θέλουμε να δείξουμε τη μονόδρομη ή αμφίδρομη πορεία της σχέσης. Τέλος συμπληρώνουμε τις κατάλληλες συνδετικές λέξεις ή φράσεις πάνω στη γραμμή, ώστε να αναδείξουμε τη σχέση των εκάστοτε εννοιών (σαν να δημιουργούμε προτάσεις).  Με τα παραπάνω στοιχεία μπορούμε να σχεδιάσουμε έναν εννοιολογικό χάρτη είτε με χαρτί και μολύβι είτε με κατάλληλο λογισμικό.

Ο παραπάνω εννοιολογικός χάρτης δημιουργήθηκε με χρήση του λογισμικού CmapTools, η οποία επιτρέπει το σχεδιασμό εννοιολογικών χαρτών με απλό και εύκολο τρόπο. Ο χάρτης αυτός αναφέρεται στο μάθημα Βιολογίας Α’ Γυμνασίου, συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 5 «Στήριξη και κίνηση», υποκεφάλαιο 5.4 «Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου».


1 Comment

Παναγιώτης Στασινάκης

2 Μάϊου 2017 at 5:17 πμ

Πολύ καλή χρήση του λογισμικού εννοιολογικής χαρτογράφησης. Ίσως θα ήταν καλύτερα οι κατηγορίες να μην είναι με κεφαλαία γράμματα.

Leave a Reply